Камакура шогунатының алғашқы сиккені Ходзё Токимаса

Кіріспе

Камакура сёгунатының 1-ші шиккені (1138–1215)

Ходжо Токимаса (北条時政) – жапон самурайы, Камакура сёгунатының бірінші шиккені (регенті) және Ходжо кланының басшысы. 1203 жылдан 1205 жылға дейін шиккен қызметін атқарды, ал 1185 жылдан 1186 жылға дейін Киотоны қорғады.

Өмірбаян

Ходжо кланы Тайра кланынан тараған деген болжам бар. Ходжо кланы Киотодағы билік орталығынан қашықта, шығыста орналасқан Идзу провинциясының солтүстік бөлігінде бекінді.

Ерте өмір

Минамото но Ёритомо Идзуге келгенге дейін Ходзо Токимасаның ерте өмірі туралы көп нәрсе белгілі емес. Оның ата-анасы және балалық шағы туралы ақпарат жоқ, себебі мәдениет Идзуде емес, Киотода дамыған. Токимаса 1138 жылы Идзу провинциясындағы ықпалды Ходзо кланында дүниеге келген. Оның әкесі Ходзо Токиката немесе Ходзо Токикане болған деп саналады. Ходзо кланының басшысы ретінде Токимаса, Хоген көтерілісінің нәтижесінде тақтан қуылған Император Го-Сиракава мен Император Сутоку арасындағы мұрагерлік дауға байланысты Батыс Жапонияны қамтыған азаматтық қақтығыстан қалыс қалуды жөн көрді. Бұл Минамото кланы мен Тайра кланы арасындағы бәсекелестікті күшейтті. Бұл екі көтеріліс – Хоген және Хэйдзи көтерілістері Тайраның жеңісімен және Тоба мен Го-Сиракава императорларының билігімен аяқталды. 1160 жылы Минамото кланынан Минамото но Ёситомо өлімге кестірілді; оның үш ұлынан басқасы да жазаланды, ал қыздары монастырларға жіберілді. Аман қалған үш ұлының ішінде Минамото но Ёсицунэ мен Минамото но Нориори монастырға жіберілді, ал оның үлкен ұлы Минамото но Ёритомо, 13 жаста, Токимасаның Идзу аймағына жер аударылды. Токимасаның алғашқы ресми әйелінің аты белгісіз. Олардан Ходзо Мунетоки (оның тұңғыш ұлы, туған күні нақты емес) және 1163 жылы мұрагер атанған Ходзо Ёситоки дүниеге келді. Кейін Токимаса Маки но Катаға үйленді, ол оның екінші ресми әйелі болды, және 1189 жылы Ходзо Масанори деген ұлдары дүниеге келді. Токимасаның тағы бір ұлы Ходзо Токифуса болды, оның анасы белгісіз. Токифусаның туған жылы шамамен 1175 жыл деп есептеледі. Токимасаның көп қыздары болды. Оның тұңғыш қызы Ходзо Масако 1156 жылы дүниеге келді, кейіннен Ёритомоға үйленді. Ава но Цубоне, шамамен 1169 жылы туған, кейін Ёритомоның кіші ағасы Ано Зендзёға үйленгеннен кейін Ёритомоның қарындасы болды. Ёритомо бастапқыда Идзуде жер аударылған Тайраның саяси қарсыласы еді, бірақ Тайраның жапон халқына, императорлық сарай мен аристократияға қарсы қатыгездігі күшейгенде, сарайдың өзі Тайра билігінен, әсіресе қатыгез Тайра но Киёмориден шаршады. 1179 жылы Киотодан жер аударылған Минамото но Ёритомо Токимасаның қызы Масакоға ғашық болды. 1180 жылы олар үйленді. Сол жылы, Император Го-Сиракаваның ұлы және Император Такакураның ағасы, сол себепті Император Антокутің ағасы – Мочихито ханзадасы, Тайраның өзіне тақты бермегенін сенді және жер аударылған Минамото басшыларын Тайраны құлату үшін соғысқа шақырды. Ёритомо Тайраға соғыс жариялады, осылайша әкесі Токимасаның және Ходзо кланының қолдауын алды. Сол жылы Масако мен Ёритомо Токимасаның тұңғыш немересі Охимэ деген қызды дүниеге келтірді.

Not much is known about Hōjō Tokimasa's early life prior to Minamoto no Yoritomo's arrival in Izu. There is no information about his parents and early childhood, mainly because culture was not concentrated in Izu, but rather in Kyoto. Tokimasa was born in 1138 into the influential Hōjō clan in the province of Izu. It is believed that his father was either Hōjō Tokikata or Hōjō Tokikane. Tokimasa, as the head of the Hōjō clan, chose to stay out of the civil strife engulfing western Japan based on court succession disputes between the Cloistered Emperor Toba, his son Cloistered Emperor Go Shirakawa, and Emperor Sutoku who would be deposed in the fallout of the Hogen Rebellion. This also facilitated the rivalry between the Minamoto clan under Minamoto no Yoshitomo and the Taira clan under Taira no Kiyomori. These two disturbances, known as the Hōgen Rebellion and Heiji Rebellion, ended in a Taira victory and the rule of the Cloistered Emperors Toba and Go Shirakawa. Minamoto no Yoshitomo of the Minamoto clan was executed in 1160; all but three of his sons were also executed, and his daughters sent to convents. Of the three sons that were spared, Minamoto no Yoshitsune and Minamoto no Noriyori were sent to monasteries, while his eldest son, Minamoto no Yoritomo, only 13 years old, was exiled to Tokimasa's domain of Izu. The name of Tokimasa's first official wife is not known. She and Tokimasa had two sons, Hōjō Munetoki (his first son, the date of birth is not clear) and Hōjō Yoshitoki, who became his heir later, in 1163. Tokimasa later married to Maki no Kata, who became his second official wife, and they had another son, Hōjō Masanori, in 1189. Tokimasa also had another son, Hōjō Tokifusa, with an unknown woman. Tokifusa's date of birth is estimated to be in 1175. Tokimasa also had many daughters. His first daughter, Hōjō Masako, who was born in 1156, later married Yoritomo. Awa no Tsubone, probably born in 1169, later became Yoritomo's sister in law, as she married Ano Zenjo, Yoritomo's younger brother. Yoritomo, at first, was just another political exile of the Taira living in Izu, but as Taira brutality grew against the Japanese people and the imperial court and nobles, the court itself grew weary of Taira rule, and particularly of the brutal Taira no Kiyomori. In 1179, Minamoto no Yoritomo, the Minamoto exile from Kyoto, fell in love with Tokimasa's daughter, Masako. In around 1180, they wed. That same year, Prince Mochihito, a son of Cloistered Emperor Go Shirakawa and a brother of Cloistered Emperor Takakura and thus an uncle of Emperor Antoku, who was half Taira and had been placed on the throne by the Taira, believed the Taira had denied him the throne and called on the exiled Minamoto leaders to go to war and oust the Taira. Yoritomo declared war on the Taira, thus gaining his father in law, Tokimasa's support and the support of the Hōjō clan. That same year, Masako and Yoritomo had a daughter, Ō hime, Tokimasa's first grandchild.

Генпей соғысы

Йоритомо өзінің базасын және астанасын Камакурада, Идзуде құрды. Токимаса оның де-факто кеңесшісі болды. Минамото мен Тайра арасындағы Генпей соғысы басталды. 1181 жылы Тайра но Киёмори қайтыс болып, Тайра әулетін Тайра но Мунемори, оның ұлы және әскери істерден хабары жоқ, ызалы адамның қолына қалдырды. 1182 жылы Токимасаның ұлы Йошитоки үйленді. Сол жылы Масако мен Йоритомоның Минамото но Йорие деген ұлдары болды, ол Йоритомоның мұрагері болды. Бұл Токимасаның алғашқы немересі болды. Келесі жылы Йошитоки мен оның әйелі бірінші балаларын, Хёджо Ясутокиді дүниеге әкелді. Минамото Тайраға қарсы сәтті шайқасты. 1183 жылы Йоритомоның туысы Минамото но Йосинака, Йоритомодан бұрын Киотоны басып алды. Сол жылы Йоритомоның ағалары Йошицуне мен Нориори Камакураға келіп, Генпей соғысына Йоритомоның жағынан қосылды. 1184 жылы Минамото но Йошицуне Йоритомо атынан Киотоны басып алып, Йосинаканы өлімге жіберді. Осы кезде Тайра Антоку императорымен бірге Шикокуға қашып кетті, ал оның орнына Минамото (Клостерлік император Го Сиракаваның қолдауымен) Антокудың кіші інісі, император Го Тобаны таққа отырғызды. 1185 жылы Йошицуне Тайраны Ичи-но-Тани шайқасында жеңді. Тайра но Мунемори мен Тайра но Сигехира тиісінше Киото мен Нарада өлім жазасын алды, ал Тайраның қалған бөлігі, соның ішінде Киёморидің жесірі Тайра но Токико және император Антоку Даннура шайқасында суға батып қайтыс болды. Минамото но Йоритомо сол кезде Жапонияның даусыз билеушісі болды, ал Генпей соғысы Минамотоның жеңісімен аяқталды. Ходжо но Токимаса сол кезде өте жақсы жағдайда болды. Йоритомо Киотоға көшпеді, Камакурада Токимасамен бірге қалды. Токимаса Киотоға және император Го Тоба мен Клостерлік император Го Сиракаваның сарайына жіберілді. Ол Йоритомоға Минамото но Юкие мен Минамото но Йошицунеді бүлік жасағандары үшін "қолға түсіру" жөнінде императорлық бұйрық алды. Бұған дейін Токимаса Сога ағайындарымен, әсіресе Токимунемен жақын қарым-қатынас орнатқан, ол Токимунеге генпуку кезінде қамқор болған және оның есіміне бір канджиді сыйлаған. Хироюки Миура және басқалар Токимасаның Сога ағайындарымен жақын байланысы Токимуненің шогунға шабуыл жасауына себеп болды деп санайды. Токимасаның келесі жоспары немересі Хики Йошикадзудың, оның немересі одан гөрі көп тыңдаған, қайын атасына қарай бұрылды. Йорие мен Йошикадзудың бірін де өз жағына алу үмітін жоғалтқан Токимаса күшін екінші немересіне, Йориенің кіші інісі және Йоритомоның кіші ұлы Санетомоға жұмсады. 1203 жылы 21 жастағы Йорие қатты ауырып, әлсіздей бастады, Токимаса Жапонияны Санетомо мен Минамото но Ичиман арасында бөлуді жоспарлады, Йориенің ұлы Ичиман Ходжоға жақын болды және келесі шогун болады деп күтілді. Йошикадзу Токимаса, Масако, Ичиман және Санетомоның іс-әрекеттері мен мінез-құлқына күдікпен қарады. Ол Токимасаны тұтқындау немесе өлтіру жоспарын жасады. Токимасаның сенімді одақтасы Оэ-но Хиромотоның көмегімен бұл жоспарды біліп, Йошикадзуды Камакурадағы үйіне буддалық қызметтерге шақырды. Йошикадзу ғибадатханадан шыққаннан кейін шогунат әскері оны өлімге жіберді. Содан кейін Ходжо әскері Хики резиденциясына кіріп, кланның жоғары лауазымды мүшелерін, соның ішінде Минамото но Ичиманды өлімге жіберді, ол Токимасаға жақын болса да, аналық әжесіне де жақын болды. Шогун Йорие, төсекпен ауырғандықтан, тақтан бас тарды. Ол 1204 жылы Идзу провинциясындағы Шузендзиге жер аударылып, қаза тапты. Бұл Токимасаның тағы бір жоспары болды деп есептеледі.

Yoritomo created his base and capital at Kamakura, in Izu. Tokimasa became his de facto advisor. The Genpei War between Minamoto and Taira had begun. In 1181, Taira no Kiyomori died, leaving the Taira family in the hands of Taira no Munemori, his son and a hothead who had no knowledge of military matters. In 1182, Tokimasa's son, Yoshitoki, wed. That same year, Masako and Yoritomo had a son, Minamoto no Yoriie, Yoritomo's heir. This would also become Tokimasa's first male grandchild. The next year, Yoshitoki and his wife had their first child, a son, Hōjō Yasutoki, who would become heir to the Hōjō after Yoshitoki's death. Things were going well for the Minamoto against the Taira. In 1183, Minamoto no Yoshinaka, Yoritomo's cousin, took Kyoto before Yoritomo could. That same year, Yoshitsune and Noriyori, Yoritomo's brothers, arrived in Kamakura and joined the Gempei War on the side of Yoritomo. In 1184, Minamoto no Yoshitsune took Kyoto in the name of Yoritomo, and had Yoshinaka executed. By that time, the Taira had fled with the Emperor Antoku to Shikoku, and, in his place, the Minamoto (with the support of Cloistered Emperor Go Shirakawa) enthroned Emperor Go Toba, a younger brother of Antoku. In 1185, Yoshitsune defeated the Taira at the Battle of Ichi no Tani. Taira no Munemori and Taira no Shigehira were executed in Kyoto and Nara respectively, while the rest of the Taira, including Kiyomori's widow Taira no Tokiko and Emperor Antoku drowned at the Battle of Dannoura. Minamoto no Yoritomo was then the undisputed ruler of Japan, and the Genpei War was over with a Minamoto victory. Hōjō no Tokimasa was then in a very good position. Yoritomo did not move to Kyoto, but remained in Kamakura with Tokimasa. Tokimasa was sent to Kyoto and the court of Emperor Go Toba and Cloistered Emperor Go Shirakawa. He received an imperial command for Yoritomo to "hunt down" Minamoto no Yukiie and Minamoto no Yoshitsune for their rebellion. Furthermore, before that, Tokimasa had established a strong relationship with the Soga brothers, and especially with Tokimune, being his guardian during genpuku and bestowing one of the kanji in his name to Tokimune. Hiroyuki Miura, along with many others have debated that it was through Tokimasa's strong relation to the Soga brothers that led Tokimune to attack the shogun. Tokimasa's scheming next turned towards his grandson's father in law, Hiki Yoshikazu, who his grandson listened to more than he listened to his regent, Tokimasa. Losing hope of getting either Yoriie or Yoshikazu on his side, Tokimasa focused his efforts on his other grandson, Yoriie's younger brother and Yoritomo's youngest son, Sanetomo. In 1203, the 21 year old Yoriie became extremely ill and weak, and Tokimasa produced a plan whereby Japan would be divided between Sanetomo and Minamoto no Ichiman, Yoriie's son, who was close to the Hōjō and expected to become the next shōgun. Yoshikazu began suspecting foul play based on the actions and behaviours of Tokimasa, Masako, Ichiman and Sanetomo. He began plotting to either capture or assassinate Tokimasa. With the help of Ōe no Hiromoto, a trusted ally, Tokimasa found out about the plan and invited Yoshikazu to his home in Kamakura for Buddhist services. After Yoshikazu exited the temple, troops belonging to the shogunate, executed him. Following that, Hōjō troops entered the Hiki residence and executed high ranking members of the clan, including Minamoto no Ichiman, who, though close to Tokimasa, was also close to his maternal grandfather. Shōgun Yoriie, who was bedridden, abdicated. He went into personal exile in Shuzenji in Izu province but was murdered in 1204. It is thought that this was another plot by Tokimasa.

Минамото но Санетомо

Йорие мен Ичиманның қайтысынан кейін Токимаса Йоритомоның екінші ұлы Минамото но Санетомоны келесі сёгун етіп тағайындады. Токимаса Мандокоро төрағасы болды, ал ол және Оэ-но Хиромото толық билікке ие болды. 1204 жылы Йорие өлтірілгеннен кейін Ходжо Масако әкесіне сенімсіздікпен қарады, өйткені ол ұлының өлтірілуіне оның қатысы бар деп ойлады. Ұзақ өтпей, Токимасаның одақтастарының бірі Хирага Томомаса, Токимасаның кіші қызына үйленген Хатакеяма Шигетаданың Киотода Ходжоға қарсы бүлік қозғағанын оған жеткізді. Ашуға мініп, Токимаса екі ұлына – мұрагері Ходжо Йошитокиге және екінші ұлы Ходжо Токифусаға Хатакеяманы өлтіруді бұйырды. Әйелінің бауырымен жақсы қарым-қатынаста болған Йошитоки мен Токифуса қарсылық білдірді, бірақ Токимаса Хатакеяманы өзі өлтіруге бұйырды. Осыдан кейін Йошитоки, Токифуса және олардың кіші қарындасы әкесіне сенімсіздікпен қарап, оның іске араласуына наразы болды. Хатакеяма Токимасаның қарсыласы болған деп есептеледі.

Кейінгі өмірі

1205 жылы Йошитоки самурайлардан Токимаса шогун Санетомоны өлтіруді жоспарлап отыр деген қауесетті естіді. Ол Хатакеяманың өліміне кінәлі Хираганың мұрагер екенін білді. Ашуға буған Йошитоки мен соңғы ұлының тағдырынан қорқып жүрген Масако Санетомоны күзетке алып, 1205 жылы Камакурада Хираганы өлімге кесті. Йошитоки содан кейін әкесіне қарсы бүлік көтерумен қорқытты. Токимаса шогун Санетомоның күзетте екенін және оның енді еш одақтасы қалмағанын түсінді. Сондықтан ол басын қырқып, буддалық монахқа айналып, шикен және Ходжо әулетінің басшысы лауазымынан қанағаттанды. Оның орнын үлкен ұлы және мұрагері Ходжо Йошитоки басты, ол шогун Санетомоның регенті болды, сонымен де екінші Ходжо шикені атанды. Токимаса Камакурадағы буддалық монастырьға шегініп, қалған өмірін сонда өткізді. 1215 жылы 78 жасында дүние салды.