Кіріспе
Американдық қорқыныш комикстер антологиясы "Тальс фром Крипт" – EC Comics баспасынан 1950 жылдан 1955 жылға дейін жарық көрген американдық екі айлық қорқыныш комикстер антологиясы. Барлығы 27 саны шықты (алғашқы саны тақырыбымен #20 болды, ал бұрын International Comics (#1–5); International Crime Patrol (#6); Crime Patrol (#7–16) және The Crypt of Terror (#17–19) деп аталған, серияның жалпы саны 46 сан). "Қорқыттың ордасы" және "Қорқыныш үйі" сияқты туысқан басылымдарымен бірге "Тальс фром Крипт" танымал болды, бірақ 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-шы жылдардың басында комикс кітаптары ата-аналар, дін қызметкерлері, мектеп мұғалімдері және басқалар тарапынан сынға ұшырады. Олар бұл кітаптардың сауатсыздыққа және жасөспірімдер арасындағы қылмысқа ықпал ететініне сенді. 1954 жылдың сәуір және маусым айларында комикс кітаптарының балаларға тигізетін әсері жөніндегі Конгресс қосалқы комитетінің жария тыңдауы индустрияны дүрліктірді. Одан кейін қатаң Комикс кодексі енгізілгеннен кейін, EC Comics баспасының иесі Билл Гейнс 1954 жылдың қыркүйегінде компанияның қалған қылмыс және ғылыми-фантастикалық серияларымен бірге "Тальс фром Крипт" және оның екі серігі қорқыныш атауларын тоқтатты. Олардың тоқтатылуынан кейін барлық EC Comics басылымдары әр түрлі уақытта қайта басылды. Қорқыныш сериалдарынан алынған оқиғалар басқа да медиа форматтарына бейімделді, соның ішінде 1972 жылғы фильм және 1989 жылдан 1996 жылға дейін HBO телеарнасында көрсетілген телесериал. Соңғысы екі фильмге – "Демон салтшысы" (1995) және "Қанды бордель" (1996) – әрі балаларға арналған анимациялық сериалға, ойын-шоуға және радио сериалға әкелді.
Tales from the Crypt was an American bi monthly horror comic anthology series published by EC Comics from 1950 to 1955, producing 27 issues (the first issue with the title was #20, previously having been International Comics (#1–5); International Crime Patrol (#6); Crime Patrol (#7–16) and The Crypt of Terror (#17–19) for a total of 46 issues in the series). Along with its sister titles, The Haunt of Fear and The Vault of Horror, Tales from the Crypt was popular, but in the late 1940s and early 1950s comic books came under attack from parents, clergymen, schoolteachers and others who believed the books contributed to illiteracy and juvenile delinquency. In April and June 1954, highly publicized congressional subcommittee hearings on the effects of comic books upon children left the industry shaken. With the subsequent imposition of a highly restrictive Comics Code, EC Comics publisher Bill Gaines cancelled Tales from the Crypt and its two companion horror titles, along with the company's remaining crime and science fiction series in September 1954. Since their demise, all EC Comics titles have been reprinted at various times. Stories from the horror series have been adapted into other media, including a 1972 film and a television series that aired on HBO from 1989 to 1996. The latter spawned two films—Demon Knight (1995) and Bordello of Blood (1996)—as well as a children's animated series, a game show, and a radio series.
Жариялану тарихы
1950 жылы EC баспагері Гейнс және оның редакторы Ал Фельдштейн олардың қорқынышқа деген талғамдарының ұқсас екенін байқады және қылмыс туралы журналдарында қорқынышты әңгімелермен тәжірибе жасауды бастады. "Криптадан келген әңгімелер" атты туындысы Фельдштейннің "Қабірден оралу!" ("Crime Patrol" (#15, 1949 жылғы желтоқсан / 1950 жылғы қаңтар) санында басталып, Crypt Keeper тұңғыш рет жүргізуші ретінде таныстырылды. #16 санында қылмыстық оқиғалардан гөрі қорқынышты оқиғалар басым болды, ал #17 санынан бастап журналдың атауы "Қылмыстық патруль" есімнен "Террор криптасы" деп өзгертілді. Екінші сыныпты пошта рұқсатына ақша үнемдеу мақсатында, нөмірлеу атаумен бірге өзгермеді және келесі екі саны "Террор криптасы" атымен жарияланды. "Криптадан келген әңгімелер" алғаш рет #20 санында (1950 жылғы қазан / қараша) жарық көрді, барлығы 27 санын шығарды (алғашқы үш санын қоспағанда, #17–19, "Террор криптасы" деп басылған), содан кейін 1955 жылғы ақпан / наурыз айындағы #46 санымен басылым тоқтатылды.
Қайта басып шығару
"Криптадағы әңгімелер" көптеген рет қайта басылды. Ballantine Books 1964–66 жылдары таңдалған "Крипт" әңгімелерін EC антологиялары сериясында қайта басып шығарды. Журнал 1979 жылы баспагер Расс Кокранның "The Complete EC Library" бөлігі ретінде бес қара-ақ қалың кітапқа жинақталды. Кокран (Gladstone Publishing компаниясымен бірлесіп және жеке) 1990/91 жылдары бірнеше бір түсті нөмірлерді қайта басып шығарды. 1992 жылдың қыркүйегінен 1999 жылдың желтоқсанына дейін Кокран мен Gemstone Publishing барлық 30 жеке дара нөмірді қайта басып шығарды. Бұл толық жиынтық кейіннен мұқабаларымен бірге алты жұмсақ мұқабалы EC жылнамалары сериясында қайта басылды. 2007 жылы Кокран мен Gemstone "EC Archives" сериясының бөлігі ретінде "Криптадағы әңгімелердің" қайта боялған, қатты мұқабалы томдарын шығара бастады. Gemstone-ның қаржылық қиындықтары жобаны тоқтап қалдырғанға дейін жобаланған бес томның үшеуі жарық көрді. Кейіннен жоба Dark Horse Comics жаңа баспагері арқылы жаңартылды, ол 2013 жылдың қазан айында "Tales from the Crypt Volume 4" және 2014 жылдың қараша айында "Tales from the Crypt Volume 5" шығарды.
Жаңғыру
2007 жылы бұрынғы Marvel Comics редакторы Джим Саликрап басқаратын тәуелсіз комикс баспасы Papercutz, «Crypt әңгімелерінен» жаңа, түпнұсқалық комикстер сериясын жариялай бастады. Жаңа нұсқасы сол жылғы Нью-Йорк комикс-конында таныстырылды. Бірінші саны 2007 жылдың маусым айында жарық көрді, мұқабасын Кайл Бейкер салған. EC Comics-тің үш қорқынышқа толы жүргізушісі (The GhouLunatics) Рик Паркердің (Marvel/MTV-нің «Beavis және Butt-Head комиксінің» суретшісі) салған суретімен көрсетілген. Келесі сандарға танымал қорқыныш жанрындағы шеберлер Джо Р. Лансдейл мен оның інісі Джон Л. Лансдейл, Дон Макгрегор, Джеймс Ромбергер мен Маргарита Ван Кук жұбайлар, Морт Тодд және Крис Ноут үлес қосты. Жаңа нұсқасы кішірек форматта, графикалық роман стиліндегі кітапты тіркеумен шығарылды. 2008 жылы вице-президенттікке үміткер Сара Пейлиннің хоккей таяғымен қорқынышқа толы жүргізушілерге шабуыл жасаған мұқабасы қызу дау тудырды. Бұл оқиғаға Уильям Гейнстің қызы Кэти Гейнс Мифсудтың цензура туралы пікір білдірген хаты да қосылды. Бүгінгі күнгі жағдай бойынша Papercutz баспасы 13 сан (9 графикалық роман) жарыққа шығарды, соңғы саны 2010 жылдың 28 қыркүйегінде жарияланды. 2016 жылы Super Genius Comics «Crypt әңгімелерінен» комиксін екі санмен қайта жаңартып шығарды.
Шығармашылық топ
Алдыңғы қақпақтарды Фелдштейн, Джонни Крейг және Уоли Вуд жасаған, ал қалған қақпақтарды (1952–1955) Джек Дэвис салған. Ішкі суреттерге үлес қосқан суретшілер: Крейг, Фельдштейн, Вуд, Дэвис, Джордж Эванс, Джек Кемен, Грэм Ингелс, Харви Курцман, Ал Уильямсон, Джо Орландо, Рид Крандалл, Бернард Кригштейн, Уилл Эльдер, Фред Петерс және Говард Ларсен. Джек Дэвис Crypt Keeper оқиғаларының суретін (#24, 1951 жылғы маусым/шілде) жасады және содан кейін атаудың бас суретшісі болып қалды. Фельдштейн Crypt Keeper-дің шығу тарихын "Төменгі орын" (#33) ойлап тапты, оны Дэвис салған. #38 саны жарияланар алдында цензураланған EC қорқыныш комикстерінің екі мұқабасының бірі болды. The Vault of Horror #32 санының мұқабасы Russ Cochran's EC Library қайта басылымдарында қалпына келтірілсе, Tales from the Crypt мұқабасы цензурадан алынбады. "Каменнің апаты" (#31) фильмінде Гейнс, Фельдштейн және оқиғаның суретшісі Камен сияқты EC қызметкерлерінің көптеген мүшелері ойнады. Ингелс, Дэвис және Крейг те оқиғада өздері салған жеке панельдерде эпизодтық рөлдерде пайда болды.
Криптаны күзетуші
EC-нің қорқыныш жанрындағы журналдары үш бөлек басылымнан тұрғанмен, оларды бір-бірінен ажырату үшін тек атаулары ғана жеткілікті болды. Әр журналдың өзіне тән жүргізушісі болды, бірақ әдетте әр нөмірді жүргізу міндеті қалған екі журналдың жүргізушілерімен бөлісілді. Осылайша, «Криптадан әңгімелер» журналының бір санында Крипта күзетшісі, «Үрейдің қамбасынан» (The Vault of Horror) Қамқоршы және «Қорқыныштың үйінен» (The Haunt of Fear) Ескі Қатын айтқан әңгімелер орналасатын. Бұл үш «Гулунатик» арасындағы кәсіби бәсекелестік көбінесе комедиялық эффект үшін пайдаланылды. Крипта күзетшісі – «Криптадан әңгімелер» журналының негізгі жүргізушісі. Ол Crime Patrol #15 журналында таныстырылды және журнал атауы мен форматы өзгере түскенмен, осы басылымда жұмысын жалғастырды. Ол сол кездегі басылымдарда қорқынышты кейіпкер ретінде бейнеленді, қараңғы криптаның жартылай ашық есігінде отырып, ұзын ақ шашы екі қабат пердедей бетін жапқан. Бірақ ол көп ұзамай комедиялық қорқыныш жанрындағы жүргізушіге айналып, әңгімелердің қорқынышты атмосферасын жеңілдету үшін әжуалық және қаламбұрға толы түсініктемелер берді. Крипта күзетшісінің міндеттері тек жүргізумен шектелмеді. Ол кейде кейіпкер ретінде де пайда болатын, оның оқырманға өмірбаянының бір бөлігін көрсететін эпизодтар да болды. «Төменгі жатақ» («Tales from the Crypt» #33) оның дүниеге келуіне байланысты жағдайларды баяндайды. «Мысық кеткенде» («The Vault of Horror» #34) оның жер үстіндегі және жер астындағы үйімен таныстырады. «Көшелер астындағы үрей» («The Haunt of Fear» #17) ол және оның әріптестері – «Гулунатиктер» EC баспасымен қалай келісімшарт жасасқандарын айтады. Крипта күзетшісі EC-нің 3D комиксі «Үш өлшемді қорқыныш әңгімелері» («Three Dimensional Tales from the Crypt of Terror») жүргізушісі де болды. Бұл кейіпкерді 1972 жылғы фильмде Ральф Ричардсон, ал 1989 жылғы телесериалда Джон Кассир сомдады.
Медиаға бейімделу
1972 жылы Amicus Productions компаниясының түсірген фильмінде EC комикстерінен алынған бес оқиға бар. "Өлімнің көрінісі" (#23) және "Көре алмайтын аллеялар" (#46) фильмге бейімделді, қалғандары "Қорық үйі" және "Қорқыт үйі" фильмдерінен алынған. Екінші Amicus фильмі, The Vault of Horror, сонымен қатар Tales from the Crypt және Shock SuspenStories әңгімелерінен пайдаланды (атауына қарамастан, ол Vault of Horror комиксінде жарияланған әңгімелерді пайдаланбады). "Creepshow" атты құрмет көрсету фильмі соңынан пайда болды, ол Tales from the Crypt және басқа да EC комикстерінің стиліне, көрінісіне және сезіміне құрмет көрсетті, бірақ ешбір оқиғаны тікелей бейімдемеді. 1989 жылы кітап HBO телехикаясының "Криптідегі әңгімелер" сериясына бейімделді, онда Джон Кассир Крипташы рөлінде ойнады және Майк Восбургтің 1950 жылдардағы түпнұсқалық мұқабаларына ұқсайтын комикс кітаптарының мұқабалары бар, кем дегенде біреуі Шон Макманус салған. Келесі әңгімелер HBO-ның "Криптідегі әңгімелер" телесериалдарында қолданылды: "Өлім болған адам" (№17), "Құқықсыздықтың үнсіз куәсі" (№18), "Құқықсыздықтың өлімге әкелетін оқиғасы" (№20), "Қабірден келген нәрсе" (№22), "Соңғы құрмет" (№23), "Джуди, сен бүгін өзің емессің" (№25), "Өлімге сүйікті" (№25), "Жақсы пісірілген шошқа еті" (№27), "Жүрекше сөйлеуші қуыршақ" (№28), "Корманның апаты" ("Каменнің апаты" қайта аталды, №31), "Керейтін карталар" (№32), "Төменгі орын" (№33), "Жалғыз жүректен басқа ешкім жоқ" (№33), "Мұнайдың ақыры жақсы аяқталады" (№34), "Құмарлық өлтірді" (№36), "Тек сыртқы әдемілік" (№38), "Аза тұтудың шатағы" (№38), "Асхана" (№39), "Ойға азық" (№40), "Достық операциясы" (№41), "Суық соғыс" (№43), "Мәңгілікке дейін амбра" (№44), "Ауыстыру" (№45) және "Көре алмайтын аллеялар" (№46). Басқа эпизодтар EC Comics желісінің басқа жазбаларына негізделген: The Vault of Horror, The Haunt of Fear, Crime SuspenStories, Shock SuspenStories және Two Fisted Tales. 1993 жылы "Криптадан шыққан әңгімелер" сериясы "Крипташыдан шыққан әңгімелер" атты сенбі таңғы мультфильм сериясына бейімделді, бұл серияның негізінде (бірақ бастапқы сериядағы зорлық-зомбылық немесе басқа да күмәнді мазмұн болмады), Кассир тағы да Крипташы рөлінде ойнады; ол 1993 жылдың 18 қыркүйегінен 1999 жылдың 4 желтоқсанына дейін көрсетілді. 1994 жылы Ace Novelty компаниясы "Tales from the Cryptkeeper: Lost Tales іздеу" деген атаумен Tales from the Cryptkeeper-ге негізделген ойын шығарды. 1993 жылдың соңында Data East компаниясы лицензия бойынша "Tales from the Crypt" атты пинбол машинасы шығарды. 1996 жылы 14 қыркүйектен 1997 жылдың тамызына дейін "Криптордың жұлдызды үйінің құпиясы" атты сенбі таңғы ойын-сауық шоусы өтті, Кассир тағы да диктор ретінде Криптор рөлін ойнады. Universal Studios-тің екі фильмі, "Demon Knight" (1995) және "Bordello of Blood" (1996), серияға негізделген, бірақ екеуі де сыншылар арасында үлкен жетістікке жете алмады. Үшінші фильм, "Ritual", 2001 жылы кинотеатрларда көрсетілуге жоспарланған, бірақ ол 2006 жылға дейін халықаралық деңгейде (Криптідегі әңгімелермен байланыссыз) таратылды, содан кейін АҚШ-та DVD-де шығарылды, Криптор сегменттері қалпына келтірілді. 1970 жылдардағы Amicus фильмдерінен айырмашылығы, бұл фильмдер EC комикстерінің ешқайсысына негізделмеген. "The Frighteners" фильмі де сериядағы келесі фильм болуы тиіс еді, бірақ атқарушы продюсер Роберт Земекис оны жеке фильм ретінде шығаруды шешті. 2012 жылы Криптор FEARnet-тің Жаңа жылдық шокинд марафонына төрағалық етті. Актер Джон Кассир онымен бірге қуыршақ шебері және бағдарламашы Тим Льюис және Ян Мюррей ойнады. 2016 жылдың басында M. Night Shyamalan 1989 жылғы телесериалдың қайта өндірісін TNT жаңа қорқыныш блогының бөлігі ретінде шығаратыны туралы хабарланды. 2017 жылдың маусым айында лицензиялық мәселелерге байланысты қайта өндіріс жоспарлары тоқтатылғаны туралы хабарланды.