Кіріспе

Матмата (مطماطة; Бербер: ⵎⴰⵜⵎⴰⵜⴰ) – Оңтүстік Тунис мемлекетіндегі бербер тілінде сөйлейтін шағын қала. Жергілікті бербер тұрғындарының бір бөлігі дәстүрлі жер асты "троглодит" типтес құрылыстарда өмір сүреді. 2004 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 2116 адамды құрады. Ауылға тән құрылыстар жерге үлкен шұңқыр қазылып салынады. Осы шұңқырдың шетіне бөлмелер ретінде пайдалану үшін жасанды үңгірлер қазылады, ал кейбір үйлер бірнеше шұңқырдан тұрады және олар траншея тәрізді өткелдермен байланыстырылған.

Тарих

1969 жылға дейін бұл аймақта көшпелі тайпалардан өзге тұрақты елді мекендердің бар екені көпке белгілі болған жоқ. Сол жылы 22 күнге созылған тым құлшын жаңбыр троглодиттердің үйлерін суға батырып, көптерін құлатып жіберді. Биліктен көмек сұрау үшін Габес қаласындағы аймақтық қоғамдық орталыққа делегация жіберілді. Бұл сапар оларға күтпеген болып келді, бірақ көмек көрсетілді және Матмата жер үстіндегі елді мекені салынды. Дегенмен, адамдардың көп бөлігі қайта жаңартылған жер асты үйлерінде өмір сүруін жалғастырды, ал тек азаған отбасылар ғана жаңа жер үсті үйлеріне көшті. Бүгінде Матмата танымал туристік орынға айналды, және халықтың көпшілігі туризм мен өз үйлерінде ұйымдастырылатын фольклорлық көрмелерден күнкөріс табады.

Танымал мәдениетте

Матматадағы Сиди Дрисс қонақ үйі 1976 жылы «Жұлдыздық соғыстар» IV эпизоды: «Жаңа үміт» фильмінің түсірілім алаңы ретінде қолданылды, онда ол Люк Скайуокердің, оның тәтесі Беру Ларстың және ағасы Оуэн Ларстың Татуин планетасындағы үйі ретінде бейнеленді. Қонақ үй дәстүрлі берберлік жер асты троглодит құрылысы ретінде салынған. Ол 2002 жылғы «Жұлдыздық соғыстар: II эпизод – Клон шабуылы» преквелінде қайтадан пайда болды. «Call of Duty: Finest Hour» ойынының екі миссиясы Матматаның шетінде өтеді, біреуі радио мұнарасын жоюмен, екіншісі неміс отын қоймасын жоюмен байланысты. «Call of Duty 2» ойынының бір миссиясы және көп ойыншылық карталары Солтүстік Африка кампаниясының бөлігі ретінде Матматада өтеді. «Қара шөл» фильмі – швейцариялық автор Ханс Руештің кітабы негізінде түсірілген, бас рөлдерде Антонио Бандерас және Фрида Пинто ойнайды.