Кіріспе

Ағылшын кәсіпкері (1820–1897)

Сэр Генри Дультон (25 шілде 1820 – 18 қараша 1897) – ағылшын кәсіпкері, өнертапқыш және қыш керамикасын өндіруші, Royal Doulton керамика компаниясының дамуына зор үлес қоскан адам.

Өмір

Генри Воксхолл қаласында дүниеге келді, ол керамика өндіруші Джон Долтонның (1793–1873) және оның әйелі Джейн Дюноның (Шропширдегі Бриджнорттан келген жесір) сегіз баласының екіншісі болды. Оның інісі Фредерик Доултон 1862 жылдан 1868 жылға дейін Ламбет округінің депутаты болды. Әкесі 1815 жылы қыш құмыра жасау бизнесіне серіктес болғанмен, Генри балаларының ең оқымыстысы еді. Генри екі жыл Университет колледжінің мектебінде оқыды, онда ол әдебиетке деген құштарлығын дамытты. Әкесі Генридің отбасылық бизнеске қатысуы екіталай деп ойлаған, мүмкін ол басқа мамандыққа ие болар деген болжам жасаған, бірақ 1835 жылы ол фирмаға қосылды, Фредериктен басқа барлық ағалары сияқты. Оның көптеген тәжірибелерінің бірінші нәтижелерінің бірі – сапалы эмаль глазурь жасау болды. 1846 жылы ол Ламбетте құбырлар шеберханасын ашты, онда фирманың атын шығарған дренаж және санитариялық жабдықтардың өндірісін қадағалады. 1870 жылы Ламбет өнер мектебінің (кейіннен Лондон қалалық және гильдия өнер мектебі) студенттерінің біліктілігін пайдалана отырып, Ламбетте «Өнер керамикасы» өндірісі басталды. Компания 1876 жылы Филадельфияда өткен 100 жылдық көрмеге қатысты. 1877 жылы Бурслемде жаңа шеберхана ашылды, онда фарфор және қыштан жасалған алуан түрлі бұйымдар өндірілді. Содан кейін Rowley Regis, Smethwick, St Helens, Paisley және Париж қалаларында да шеберханалар ашылды. 1878 жылы Париж көрмесінен кейін Генри Доултон Францияның Құрметті легионының кавалері болып тағайындалды. 1872 жылы Доултон шеберханасында өнер бөлімі құрылды, ол ер және әйел суретшілерге жұмыс берді, олардың ішінде Джордж Тинворт, сондай-ақ Ханна және Флоренс Барлоу есімді шеберлер өз саласынан тыс жерлерде де танымал болды. 1887 жылдың 12 тамызында Доултон рыцарлық орденімен марапатталды, ал 1885 жылы Корольдік өнер қоғамы оған Альберт медалін табыс етті. Доултон 1897 жылдың 17 қарашасында Лондон қаласындағы 10 Queen's Gate Gardens мекенжайында қайтыс болды және Норвуд зиратында жерленді. 1899 жылы компания акционерлік қоғамға айналды. Лондон қаласындағы қайтысынан кейін ол Батыс Норвуд зиратындағы кесенеге қойылды, ол Доултон шеберханасының қызыл қыштан жасалған плиткалары мен кірпіштерінен салынған, қазір бұл ғимарат ІІ санаттағы ескерткіш болып саналады.

Отбасы

1849 жылы ол Сара Кеннабиге үйленді. Олардың үш баласы болды: Сара Лилиан (1852–), Генри Льюис (1853–1930) және Кэтрин Дюно (1856–1932). Сара Кеннаби Дультон 1888 жылы қайтыс болды. Сэр Генри Доултон Сент-Томас ауруханасының кедейлерге көмектесушісі ретінде белсенділік танытты.