Кіріспе

"Ерлер мен әйелдер" – Роберт Браунингтің екі томдық, елу бір өлеңнен тұратын жинағы, алғаш рет 1855 жылы жарық көрген. Қазіргі таңда Браунингтің ең үздік өлеңдерінің бірі ретінде қарастырылса да, сол кезде ол жақсы қабылданып, көп сатылмады.

Негізгі мәліметтер

"Ерлер мен әйелдер" Браунингтің бес жылдық үзілістен кейін жарық көрген тұңғыш жұмысы және 1846 жылы Элизабет Барреттке үйленгеннен кейінгі алғашқы қысқа өлеңдер жинағы болды. Оның беделі он бес жыл бұрынғы "Сорделло" туындысының сәтсіздігінен толыққанды қалпына келмеген еді, сол кезде Браунинг әйелінен сын тұрғысынан бағалануы мен коммерциялық табысы жағынан толығымен қалып қойды. Назардан тыс қалған Браунинг ұзақ уақыттан бері жоспарлап келген жобасын іске асыра алды. Ол бұрын-соңды драмалық монолог жанрымен айналысқан, "Драмалық лирикалар" және "Драмалық романстар мен лирикалар" атты екі өлеңдер жинағын жазған, бірақ "Ерлер мен әйелдер" жинағында ол осы идеяны жаңа деңгейге көтерді. Браунингтің "Ерлер мен әйелдер" жинағында елу бір өлең бар, олардың барлығы әртүрлі баяндаушылардың монологтарынан тұрады, кейбіреулері таныс, ал кейбіреулері анонимді; алғашқы елуі тарихи, діни немесе еуропалық оқиғалардың алуан түрлі спектрін қамтиды, ал елу бірінші – "Тағы бір сөз" өлеңінде Браунинг өзі баяндаушы болып, оны әйеліне арнаған. Жинақтың атауы оның "Португалиялық сонеттер" атты туындысынан алынған бір жолдан келген. Браунинг өзі бұл жинақты өте жақсы көріп, өлеңдерді "Менің елу адамым мен әйелім" деп атаған ("Тағы бір сөз" өлеңінің алғашқы жолынан), және бүгінде "Ерлер мен әйелдер" Викториялық Англияның ең маңызды кітаптарының бірі деп есептеледі.

Трансцендентализм Он екі томдық поэма

"Ерлер мен әйелдер" басылымы жарық көргеннен кейін он үш жыл өткен соң, Браунинг алғашқы басылымын қайта қарап, жіктемесін жаңартты. Ол, мысалы, "Месмеризм" және "Әйелдің соңғы сөзі" сияқты эмоционалдық сәттердің қарапайым ұйқасты ұсыныстарын, немесе "Чилде Роланд" және "Ағаш мүсіні мен бюст" сияқты тәжірибе туралы баяндайтын көркем ұйқасты өлеңдерді, "Клеон", "Фра Липпо" және "Рудель" сияқты күрделі туындыларынан бөліп шығарды. Нәтижесінде, қазіргі таңда "Ерлер мен әйелдер" кітабының көптеген қысқартылған басылымдарында және "Трансцендентализм: он екі томдық өлең" деп аталатын жинақта кездесетін он екі өлеңнен тұратын топтама пайда болды.