Кіріспе
Аргентинаның Лос-Алерсес ұлттық паркі (lang es) Аргентинаның Патагония аймағындағы Чубут провинциясындағы Анд тауларында орналасқан. Оның батыс шекарасы Чили шекарасымен сәйкес келеді. Көне мұздықтардың әсерінен аймақтың ландшафты қалыптасып, мореналар, мұздық шаралар және таза сулы көлдер сияқты таңғажайып нысандар пайда болған. Өсімдік жамылғысының басым бөлігін тығыз, қоңыржай ормандар құрайды, ал биік тауларда олар тау шалғындарына ауысады. Парктің ерекше және танымал белгісі – аллерс орманы; әлемдік деңгейде қорғауға алынған аллерс ағашы – әлемдегі ең ұзақ өмір сүретін екінші ағаш түрі (>3600 жыл). Парктегі аллерс ормандары өте жақсы сақталған. Бұл аумақ Патагония орманды аймағының сақталған соңғы бөліктерін қорғау үшін маңызды және эндемикалық және құрып бара жатқан флора мен фаунаның мекені болып табылады.
Los Alerces National Park (lang es) is located in the Andes in Chubut Province in the Patagonian region of Argentina. Its western boundary coincides with the Chilean border. Successive glaciations have molded the landscape in the region creating spectacular features such as moraines, glacial cirques and clear water lakes. The vegetation is dominated by dense temperate forests, which give way to alpine meadows higher up under the rocky Andean peaks. A highly distinctive and emblematic feature is its alerce forest; the globally threatened alerce tree is the second longest living tree species in the world (>3,600 years). The alerce forests in the park are in an excellent state of conservation. The property is vital for the protection of some of the last portions of continuous Patagonian Forest in an almost pristine state and is the habitat for a number of endemic and threatened species of flora and fauna.
Алайлер ағаштары
2017 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген бұл парк 1937 жылы мапуче халқы "лахуан" деп атаған аллерс ағаштарының ормандарын және Патагония тауларының флорасының басқа да түрлерін қорғау мақсатында құрылған. Ұлттық паркте Аргентинадағы ең ірі аллерс орманы орналасқан. Аллерс көбінесе Америка Құрама Штаттарындағы секвойя ағаштарымен салыстырылады, олар өте үлкен өлшемге жетеді. Бұл әлемдегі ең ұзақ өмір сүретін ағаштардың бірі, Чилиде 3600 жылға дейін өмір сүргендері кездеседі. Аллерс өте баяу өседі және кипарис тұқымдасына (Cupressaceae) жатады. Аллерс Чили мен Аргентинаның ғана шағын аймағында таралған және ағаш өңдеу үшін пайдаланылуының салдарынан жоғалу қаупі төндіреді. Парктегі ең танымал аллерс орманына қайықпен жетуге болады және ол туристердің сүйікті орны, ол Солтүстік Менендес көлінің түбіндегі Пуэрто-Саграрио деп аталатын қайық тоқтағында орналасқан. Аргентинадағы ең үлкен аллерс ағашы осы жерде өседі. Оның биіктігі , диаметрі және жасы 2600 жылға жетеді. Орманға жүйелі түрде экскурсиялар ұйымдастырылады. Менендес көлінің оңтүстік-батыс саласында одан да биік және ірі аллерс ағаштары бар деген болжам бар, бірақ бұл аймаққа кіруге шектеулер қойылған. Парктегі табиғи аллерс ормандары Менендес көлінің екі саласында және Амути Куимей суқоймасының жоғарғы бөлігінде, сондай-ақ осы көлдерге құятын өзендердің бойында орналасқан.
Сипаттама
Лос-Алерсес ұлттық паркі екі бөліктен тұрады: ресми түрде жарияланған ұлттық парк және оған іргелес Лос-Алерсес ұлттық қорығы. Парктегі барлық дерлік даму ұлттық қорықта орналасқан. Чилимен шекаралас емес парктің үш жағын қоршап тұратын буферлік аймақ шамамен кеңдігінде. Лос-Алерсес ұлттық паркінің пішіні шамамен тіктөртбұрышты, ол Чилимен шекара бойында солтүстікке қарай және шығыстан батысқа қарай созылады. Лос-Алерсес ұлттық паркінің барлық аумағы Футалеуфу өзенінің су жиналатын алабында орналасқан, бірақ Аргентинадағы ағысы барысында өзен әртүрлі атаулармен аталады. Паркке қысқа, көпіршікті өзендермен бөлінген көлдер тізбегі тән. Ривадавия көлі осы тізбектің бастамасы болып табылады. Ривадавия көлінен шығатын су Ривадавия өзені деп аталады, ол одан әлдеқайда кішігірім Жасыл көлге құяды. Жасыл көлден шығатын су арнасы Arrayanes өзені деп аталады, ол Menéndez көлінен шыққан суды қабылдағаннан кейін Futalaufquen көліне жалғасады. Футалауфкен көлінен төменде Крюгер көлі және Амути Квимей су қоймасына құятын Фрей өзені орналасқан. Амути Квимей су қоймасынан шыққан Футалеуфу өзені Ұлттық парктің оңтүстік шекарасын құрайды. Парктің таулары мен аңғарларында көптеген кіші көлдер мен өзендер шашыраңқы орналасқан. Лос-Алерсес ұлттық паркіндегі ең биік нүкте – Пирамидалар қырлы жотасы, теңіз деңгейінен шамамен биіктікте. Парктің ең төменгі нүктесі шамамен, Футалеуфу өзені Чилиге өтетін жерде орналасқан. Ағаштардың өсу шегі шамамен биіктікте. Одан жоғары – сирек өсімдіктер, жалаңаш тау жыныстары және тұрақты немесе жартылай тұрақты қарлы алқаптар. Торрецильяс мұздығы Menéndez көлінің екі тармағының арасында орналасқан.
Климат
Лос-Алерсес ұлттық паркідегі төменгі биіктіктер Кёппен климаттық жіктеу жүйесінде Океандық климат – Cfb немесе ылғалды континенталды климат – Dfb ретінде жіктеледі. Тынық мұхитынан ылғалға толы бұлттар Чили мен Аргентина шекарасындағы Анд тауларына соқтығысып, жыл сайын шамамен жауын-шашынның көп мөлшері түседі, көбінесе төменгі биіктіктерде жаңбыр, ал биік биіктіктерде қар түрінде жауады. Анд тауларының шығысына қарай, жаңбыр көлеңкесінде жауын-шашын тез азайып, парктің шығыс шетінде шамамен жауын-шашынға дейін төмендейді. Парктегі температуралар салқыннан орташаға дейін өзгереді. Жылдың кез келген айында мұз пайда болуы мүмкін. Парктің ең төменгі биіктіктерінің бірінде орналасқан парк штаб-пәтерінде ең жылы ай – қаңтар, орташа күндізгі ең жоғары температура 24°C (75°F), ең төменгі температура 8°C (46°F) құрайды. Ең суық ай – шілдеде орташа температура 7°C (45°F) жоғары және 1°C (30°F) төмен болады. Температура биіктік көтерілген сайын төмендейді. Орташа температура биіктікпен бірге төмендейді. Парктің батысында жауын-шашын көп, Анд тауларының жоғары биіктіктерінен төменгі қарай Вальдивиялық ылғалды ормандар орналасқан. Парктің қалған бөлігінің көп бөлігі Ланьин және Нахуэль Хуапи ұлттық парктеріне ұқсас Патагония орманымен жабылған, онда коихуэ және ленга ағаштары өседі. Арайан (Luma apiculata) ағаштарын Арайан өзенінің бойында кездестіруге болады. Шын мәнінде құрғақ маусым болмаса да, жауын-шашынның ең көп мөлшері оңтүстік жарты шардағы шілде және тамыз айларында түседі.
Даму және туризм
Пуэрто-Мадриндегі өнеркәсіпке қуат беретін су электр стансасы үлкен Амути-Квимей суқоймасын жасады, ол Чилиге ағатын Футалеуфу өзеніне құяды. Паркте жаяу серуендеуге, балық аулауға және көлдерде қайықпен саяхаттауға жақсы мүмкіндік бар. Торресильяс мұздығын Менендез көліндегі экскурсиялық қайықтардан көруге болады.