Кіріспе
Кеңес шпионы (1907–1996)
Судоплатов бірнеше маңызды Кеңес барлау операцияларына қатысты, оның ішінде 1940 жылы Мексикада Леон Троцкийді өлтіру, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүргізілген "Шерхорн" операциясы – кеңестік алдау операциясы. Ол Манхэттен жобасынан атом бомбасын жасау мүмкіндігі туралы ақпарат алуға бағытталған кеңестік тыңшылық күш-жігерін басқарды. 1994 жылы жарық көрген "Арнайы тапсырмалар" атты автобиографиясы оны Кеңес Одағының шегінен тыс жерлерде танымал етті және оның билікте болған жылдары кеңестік барлау және ішкі саясат туралы толық мәліметтер берді.
Sudoplatov was involved in several major Soviet intelligence operations, including the assassination of Leon Trotsky in 1940 in Mexico, as well as Operation Scherhorn, a Soviet deception operation conducted during World War II. He also provided management of the Soviet espionage efforts which obtained information about the feasibility of the atomic bomb from the Manhattan Project. His autobiography, Special Tasks, published in 1994, made him well known outside the Soviet Union and provided a detailed account of Soviet intelligence and Soviet internal politics during his years at the top.
Саяси полиция мен барлау аппаратындағы қызметтер
Судоплатов 1921 жылы 14 жасында Чекаға қабылданып, 1927 жылы Украинаның мемлекеттік саяси басқармасының (ОГПУ) Құпия саяси бөліміне (СПО) жоғары лауазымға көтерілді. Судоплатовтың сөзінше, Коновалецті өлтіру туралы бұйрық тікелей Иосиф Сталиннен келді, ол жеке оған: "Бұл тек кек алу ғана емес, өйткені Коновалец неміс фашизмінің агенты. Біздің мақсатымыз – соғысқа дейін украиналық фашизм қозғалысын басып тастап, осы "бандиттерді" билік үшін күресте бір-бірін жоюға мәжбүрлеу".
Леон Троцкийдің өлтірілуі
1939 жылдың наурыз айында Сталин Судоплатовты қайта қалыпқа келтіріп, Сыртқы істер бөлімінің директорының орынбасары етіп тағайындады және оған Троцкийді өлтіру жұмысын тапсырды, ол 1940 жылдың тамызында орындалды. Судоплатов кейін бұл ұсынысты алдау амалы ретінде түсінгенін айтты, алайда басқа да мәліметтер Сталинның бейбіт келісімге келуге ниетті болғанын көрсетеді.
"S бөлімі" және атом бомбасы
1944 жылдың ақпан айында Берия Судоплатовты жаңа құрылған S департаментінің басшысы етіп тағайындады деген мәлімдеме бар. Судоплатовтың өзінің айтуынша, бұл департамент әскери барлау (ГРУ) мен НКВД барлау қызметін біріктіріп, совет атом бомбасы жобасына көмек көрсету және қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында құрылған. Судоплатовтың нақты рөлі мен үлесі, сондай-ақ оның "төрт көрнекті ғалымның көмегімен АҚШ-тан атом құпияларын ұрлады" деген мәлімдемесі күмәнді, себебі Ресей Федерациясының Сыртқы барлау қызметінің мәліметінше, S департаменті 1945 жылдың қыркүйегінде ғана құрылған. Судоплатовтың сол кезден бастап 1946 жылдың қазанына дейін совет атом жобасына қолжеткізімі шектеулі болды және атомдық ақпарат жинаумен айналысқан шетелдік агенттерге ешқандай қолжеткізімі болған жоқ. 1995 жылы Федералдық Тергеу бюросы (ФБР) жүргізген тергеу нәтижесінде "Нильс Бор, Энрико Ферми, Роберт Оппенгеймер немесе Лео Силардтың кез келген шетелдік елдің тапсыруымен тыңшылық қызметіне қатысқандығын растайтын сенімді дәлелдер жоқ екені" жарияланды. ФБР-дің құпия ақпараттары "Арнайы тапсырмалар" кітабының авторы жасаған қорытындыларға қарсы келеді. Осыған байланысты ФБР мұндай айыптауларды негізсіз деп санайды.
МГБ
1946 жылдың жазында Судоплатов екі лауазымынан алынып, қыркүйек айында жаңадан аталған МГБ-дегі басқа бір топқа жетекшілік етуге тағайындалды. Бұл топтың міндеті Батыс елдерінде саботаж әрекеттерін жоспарлау болды. 1949 жылдың қарашасында оған уақытша жұмыс берілді, ол Украинадағы Екінші дүниежүзілік соғыстың қалдығы саналған украин ұлтшыл партизан қозғалысын басуға көмектесті.
Мұра
Смоленск және Гагарин қалаларында Судоплатов атындағы көшелер бар. Смоленск қаласында оның құрметіне тақта орнатылған. 2022 жылы, Украинаға Ресейдің басып кіруі барысында, Запорожье облысының Ресей тарапынан оккупациялануы кезінде, Мелитополь қаласында Судоплатовқа ескерткіш орнатылды. Оккупациялық билік қаланың Дмитрий Донцов көшесін Судоплатов көшесі деп атауға өзгертті. Кейін 2022 жылы, Ресей басып алған Запорожье облысындағы про-ресейлік әріптестер Судоплатов атымен милиция құрып, Ресей тарапынан тағайындалған губернатор Евгений Балицкий басшылық етті, оның ұлы да осы милицияда маңызды рөл атқарады.