Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс әскері – 4-ші танк армиясы туралы мағлұмат. Операция Барбаросса, Сталинград шайқасы, Курск шайқасы және т.б. тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік Германияның әскери құрамасы
Military unit of Nazi Germany
4-ші танк армиясы (4. Panzerarmee), 1941 жылдың 15 ақпанынан 1942 жылдың 1 қаңтарына дейін 4-панцер тобы (Panzergruppe 4) ретінде әрекет еткен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс танк құрамасы. Вермахттың маңызды броньдық бөлігі ретінде, армия 1941–1945 жылдардағы неміс-совет соғысының шешуші шайқастарына қатысты, оның ішінде Барбаросса операциясы, Мәскеу шайқасы, Сталинград шайқасы, Курск шайқасы және 1943 жылғы Киев шайқасы. Армия Сталинград шайқасында талқандалды, бірақ кейіннен қайта құрылды.
The 4th Panzer Army (4. Panzerarmee), operating as Panzer Group 4 (Panzergruppe 4) from its formation on 15 February 1941 to 1 January 1942, was a German panzer formation during World War II. As a key armoured component of the Wehrmacht, the army took part in the crucial battles of the German Soviet war of 1941–45, including Operation Barbarossa, the Battle of Moscow, the Battle of Stalingrad, the Battle of Kursk, and the 1943 Battle of Kiev. The army was destroyed during the Battle of Stalingrad, but later reconstituted.
Барбаросса операциясына дайындық және дайындық
Неміс Жоғарғы Басшылығының «Барбаросса» операциясына дайындық аясында 1941 жылдың ақпан айында генерал-оберст Эрих Хопнер 4-ші танк тобының қолбасшысы болып тағайындалды. Ол Вильгельм фон Либ басқаратын Солтүстік армиялар тобының құрамында Ленинградқа қарай шабуылға шығуға тиіс болды. 1941 жылдың 30 наурызында Гитлер 200-ге жуық вермахт офицерлері алдында сөз сөйлеп, Кеңес Одағына қарсы идеологиялық жойқын соғыс (Vernichtungskrieg) жоспарларын баяндады. Ол «Кеңес Одағына қарсы соғысты әскери қағидалар бойынша емес, идеологиялық жауға – әскерилерге де, азаматтық тұрғындарға да – қарсы жойқын соғыс ретінде өткізуді қалайтынын» мәлімдеді. Көптеген вермахт басшылары, Хопнер де осы пікірді қолдады. 4-ші танк тобының қолбасшысы ретінде ол әскерлеріне нұсқау берді:
As part of the German High Command's preparations for Operation Barbarossa, Generaloberst Erich Hoepner was appointed to command the 4th Panzer Group in February 1941. It was to drive toward Leningrad as part of Army Group North under Wilhelm von Leeb. On 30 March 1941, Hitler delivered a speech to about two hundred senior Wehrmacht officers where he laid out his plans for an ideological war of annihilation (Vernichtungskrieg) against the Soviet Union. He stated that he "wanted to see the impending war against the Soviet Union conducted not according to the military principles, but as a war of extermination" against an ideological enemy, whether military or civilian. Many Wehrmacht leaders, including Hoepner, echoed the sentiment. As a commander of the 4th Panzer Group, he issued a directive to his troops:
Бұл бұйрық Хопнердің бастамасымен, 1941 жылғы 13 мамырдағы «Барбаросса» жарлығы және жойқын соғысқа негіз салған басқа да ресми ОКВ (Вермахт Жоғарғы Басшылығы) директиваларынан бұрын әскерлерге жеткізілді. Хопнердің нұсқауы ОКХ (Армия Жоғарғы Басшылығы) комиссарлық бұйрығының алғашқы нұсқасынан ертерек жазылған. Тарихшы Юрген Форстер Хопнердің бұл нұсқауын «Гитлердің идеологиялық ниеттерін тәуелсіз түрде бұйрыққа айналдыру» деп бағалады.
The order was transmitted to the troops on Hoepner's initiative, ahead of the official OKW (Wehrmacht High Command) directives that laid the groundwork for the war of extermination, such as the Barbarossa Decree of 13 May 1941 and other orders. Hoepner's directive predated the first OKH (Army High Command) draft of the Commissar Order. The historian Jürgen Förster wrote that Hoepner's directive represented an "independent transformation of Hitler's ideological intentions into an order".
Мәскеу шайқасы
"Тайфун" операциясының аясында 4-панцерлік тобы Гюнтер фон Клюге басқаратын 4-армияға бағынышты болды. Қазанның басында 4-панцерлік тобы Вязьма маңындағы қоршауды аяқтады. Клюге Хопнерге алға жылжуды тоқтатуды бұйырды, себебі оның бөлімшелері кеңес әскерлерінің қашуын болдырмау үшін қажет болды. Хопнер қоршаудан шығуға тырысқандарды тазарту мен Мәскеуге қарсы шабуылды бірдей жүргізуге болатынына сенімді болды және Клюге әрекеттерін араласу деп қарады, бұл оның 6 қазанда үйіне жазған хатында жоғары лауазымды офицермен келіспеушілікке және "қақтығыстарға" әкелді. Хопнер бөлімшелерінің отынға мұқтаж екенін түсінбеген сияқты: 11-ші танк дивизиясы мүлдем отынның жоқтығын хабарлады. Тек 20-панцер дивизиясы нашарлаған жол жағдайына қарамастан Мәскеуге қарай жылжи бастады. Вязьма маңындағы қоршау жойылғаннан кейін, 14 қазанда басқа бөлімшелер де алға жылжыды. Күшті жаңбыр мен жолсыздық (распутица) танктер мен автокөліктерге жиі зақым келтіріп, алға жылжуды қиындатты. Қарашаның басында 4-панцерлік тобы бұрынғы шайқастар мен ауа райынан әлсіреген еді, бірақ Хопнер, басқа панцерлік топтардың командирлері және Армиялар тобының орталық бөлімінің командирі Федор фон Бокпен бірге шабуылды қайта бастауға асықты. 17 қарашада 4-панцерлік тобы "Тайфун" операциясын жалғастыру аясында 4-армияның V армия корпусымен бірге Мәскеуге қайта шабуыл жасады. Панцерлік топ пен армия корпусы Клюгедің ең жақсы және шабуылға дайын күштерін құрады. Екі апталық шайқаста Хопнердің әскерлері алға жылды. Қоршау шайқастарын жүргізуге жеткілікті күш пен жылдамдық болмағандықтан, топ үздіксіз және қымбатқа түсетін фронталды шабуылдарға көшті. Танктердің жетіспеуі, автокөліктің жеткіліксіздігі, жағдайдың нашарлауы, Қызыл Армияның қарсы тұруы және совет әскерлерінің әуедегі басымдығы шабуылды қиындатты. Солтүстікке қарай 3-панцерлік тобы күніне шамамен бірнеше километр алға жылды, бұл жақсы нәтиже болды. Мәскеудің оңтүстігіндегі Тула мен Кашираға 2-панцерлік тобының шабуылы тек уақытша және қауіпті табысқа жетті, ал Гудериан майдандағы жағдайға байланысты үмітсіздік пен оптимизм арасында күресті. Неміс жоғарғы басшылығының қысымына тап болған Клюге, 1 желтоқсанда әлсіз оңтүстік фланғын шабуылға жіберді. Шабуылдан кейін Хопнер мен Гудериан 4-армияның оңтүстік фланғын кешіктіріп шабуылға салғанын, нәтижесінде Мәскеуге жетпегенін айыптады, Стахельдің пікірінше, олар Клюге күштерінің мүмкіндіктерін жоғары бағалады. Сондай-ақ, Стахельдің айтуынша, Мәскеудің бекінілген қала екенін және Вермахттың оны қоршауға немесе фронталды шабуылмен алуға күші жетпегенін түсінбеді. Керісінше, Форчик Клюге Мәскеу операциясына шынайы бейімдемегенін айыптайды. 2 желтоқсанда Хопнер әскерлерін алға жылжуға шақырып, "мақсатқа [Мәскеуді қоршауға алуға] әлі де қол жеткізуге болады" деді. Келесі күні ол Клюгеге шабуылды тоқтатса, оның құрамалары "құрылыққа дейін" әлсіреп, қорғануға жарамсыз болады деп ескертті. Клюге келісім білдірді, себебі 4-армияның оңтүстік фланғы Қызыл Армияның қысымынан кейін шегінуге мәжбүр болды және қорғанысқа көшті. Хопнерге шабуылды тоқтатуды бұйырды, оны 6 желтоқсанда қайта бастау мақсатымен. 1941 жылдың 5 желтоқсанында келесі күні шабуылға түсу туралы бұйрықпен Хопнер өз корпусының штаб басшыларының кеңесін шақырды. Есептер көңіл көншітпейтін болды: тек төрт дивизия шабуылға қабілетті деп танылды, олардың үшеуі шектеулі мақсаттарға ие болды. Шабуыл тоқтатылды; Қызыл Армия сол күні қысқы қарсы шабуылға көшті.
As part of Operation Typhoon, the 4th Panzer Group was subordinated to the 4th Army under the command of Günther von Kluge. In early October, the 4th Panzer Group completed the encirclement at Vyazma. Kluge instructed Hoepner to pause the advance, much to the latter's displeasure, as his units were needed to prevent break outs of Soviet forces. Hoepner was confident that the clearing of the pocket and the advance on Moscow could be undertaken at the same time and viewed Kluge's actions as interference, leading to friction and "clashes" with his superior, as he wrote in a letter home on 6 October. Hoepner did not seem to appreciate that his units were very short on fuel; the 11th Panzer Division, reported having no fuel at all. Only the 20th Panzer Division was advancing towards Moscow amid deteriorating road conditions. Once the Vyazma pocket was eliminated, other units were able to advance on 14 October. Heavy rains and onset of the rasputitsa (roadlessness) caused frequent damage to tracked vehicles and motor transport further hampering the advance. By early November, the 4th Panzer Group was depleted from earlier fighting and the weather but Hoepner, along with other panzer group commanders and Fedor von Bock, commander of Army Group Center, was impatient to resume the offensive. On 17 November, the 4th Panzer Group attacked again towards Moscow alongside the V Army Corps of the 4th Army, as part of the continuation of Operation Typhoon by Army Group Centre. The panzer group and the army corps represented Kluge's best forces, most ready for a continued offensive. In two weeks' fighting, Hoepner's forces advanced ( per day). Lacking strength and mobility to conduct battles of encirclement, the Group undertook frontal assaults which proved increasingly costly. A lack of tanks, insufficient motor transport and a precarious supply situation, along with tenacious Red Army resistance and the air superiority achieved by Soviet fighters hampered the attack. The 3rd Panzer Group further north saw slightly better progress, averaging a day. The attack by the 2nd Panzer Group on Tula and Kashira, south of Moscow, achieved only fleeting and precarious success, while Guderian vacillated between despair and optimism, depending on the situation at the front. Facing pressure from the German High Command, Kluge finally committed his weaker south flank to the attack on 1 December. In the aftermath of the battle, Hoepner and Guderian blamed slow commitment of the south flank of the 4th Army to the attack for the German failure to reach Moscow, grossly overestimating the capabilities of Kluge's remaining forces, according to Stahel. It also failed to appreciate the reality that Moscow was a fortified position which the Wehrmacht lacked the strength to either encircle nor take in a frontal assault, again according to Stahel. In contrast Forczyk lays the blame in part on Kluge's disingenuous lack of commitment to the Moscow operation. As late as 2 December, Hoepner urged his troops forward stating that "the goal [the encirclement of Moscow] can still be achieved". The next day, he warned Kluge that failure to break off the attack would "bleed white" his formations and make them incapable of defence. Kluge was sympathetic since the south flank of the 4th Army had already had to retreat under Red Army pressure and was on the defensive. Hoepner was ordered to pause his attack, with the goal of resuming it on 6 December. On 5 December 1941, with orders to attack the next day, Hoepner called a conference of chiefs of staff of his corps. The reports were grim: only four divisions were deemed capable of attack, three of these with limited objectives. The attack was called off; the Red Army launched its winter counter offensive on the same day.
Салдары
4-ші танк армиясының командирлерінің бірі Эрих Хопнер 20 шілдедегі қастандыққа қатысқандығы үшін өлім жазасына кесілді. Соғыс аяқталғаннан кейін 4-ші танк армиясының бұрынғы қолбасшыларының бірі Герман Хот жоғары командалық сот процесінде сотталды, бұл Нюрнберг процесінің келесі процестерінің бірі болды. Ол еврейлер мен басқа да бейбіт азаматтарға қарсы қатал шараларын түсіндіріп, "Ресейде саботажға, тыңшылыққа және басқа да іс-әрекеттерге еврейлердің ең көп қатысқандығы барлығына мәлім болды" деді. Хот соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар жасады деп танылды. 1948 жылғы 27 қазанда ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды. 1951 жылғы қаңтарда үкім қайта қаралып, өзгеріс енгізілмеді. Хот 1954 жылы мерзімінен бұрын босатылды; оның жазасы 1957 жылы өтелген мерзімге дейін қысқартылды. Басқа командирлердің ешқайсысы да қудаланбады.
One of the 4th Panzer Army commanders, Erich Hoepner, was executed for his role in the 20 July plot. Following the end of the war, one of the 4th Panzer Army former commanders, Hermann Hoth, was tried in the High Command Trial, one of the Subsequent Nuremberg Trials. Explaining his harsh measures against Jews and other civilians, he claimed that "it was a matter of common knowledge in Russia that it was the Jew in particular who participated in a very large extent in sabotage, espionage, etc." Hoth was found guilty of war crimes and crimes against humanity. On 27 October 1948, he was sentenced to 15 years in prison. In January 1951, the sentence was reviewed with no changes. Hoth was released on parole in 1954; his sentence was reduced to time served in 1957. None of the other commanders ever faced charges.