Кіріспе

Кисуфим (כִּסּוּפִים) – Израильдің оңтүстігіндегі Солтүстік-Батыс Негев шөлінде орналасқан кибуц. Газа секторының іргесінде, теңіз деңгейінен 92 метр биіктікте орналасқан және Ешкол аймақтық кеңесінің құзыретіне бағынады. 2023 жылы халық саны құрады.

Тарих

Ауыл 1951 жылы АҚШ және Оңтүстік Америкадан келген сионистік жастар қозғалысының мүшелерімен құрылған. Кибуцтың негізін қалаушылардың бірі – 1932 жылы Манхэттенде туған Ами Саулл (Израиль Галилидің туысы және режиссер Дрор Шаулдың әкесі). Киссуфим – Израильдің Газа секторымен оңтүстік шекарасын көптеген палестиналық федаилердің шабуылдарынан қорғау мақсатындағы Израильдік елді мекендердің «Шалом» блогының бір бөлігі. Үкімет әр үйге бомбадан қорғануға арналған нығайтылған бетон бөлмелерді қаржылады. 1999 жылы Киссуфимде туып өскен Дрор Шаул кибуцтағы өмірге негізделген «Бабушка операциясы» атты сатирикалық комедияны түсірді. 2023 жылғы Киссуфим қырғынында кибуцта 8 тұрғын және 6 шетелдік жұмысшы қаза тапты.

Экономика

Кибуц экономикасы сүт шаруашылығына, құс шаруашылығына, цитрус ағаштарына және авокадо бағына сүйенген, соның ішінде авокадо бағы – кибуцтың негізгі кіріс көздерінің бірі. Киссуфимде көзілдірік жақтауларын шығаратын зауыт болған. Киссуфимнің сүт шаруашылығында 380 сиыр бар, олардың орташа сүт өндірісі 12 800 литрді құрайды.

Археология

Телл-Жемме – Хабесор ағысының оңтүстік жағалауында, Киссуфимнен солтүстік-шығысқа қарай шамамен 5 километр жерде орналасқан маңызды археологиялық орын. 1977 жылдың маусым айында, жаңа егістік дайындап жүрген тракторшы, 6-шы ғасырдың ортасындағы Византия шіркеуінің еденіне жататын мозаикаларды тапты. Археологтардың пікірінше, бұл шіркеу 313 жылға дейін Константиннің тұсында салынған ерте христиан базиликасының жоспары бойынша тұрғызылған.

Киссуфим кибуцында аймақта табылған артефакттарды көрсететін археологиялық музей орналасқан. 1961 жылы Киссуфимнің жанында иврит тілінде жазылған тас сынығы табылды. Жазуда Петахьяның діни тобы туралы айтылған. Ол 5-ші немесе 6-шы ғасырға жатады деп саналады.

Киссуфим өткелінің

Газа секторына кіретін жақын маңдағы өткел, кибуц атымен аталып, Гуш-Катиф израильдік елді мекендеріне бағытталған басты жол болды. 2005 жылдың 15 тамызында Израильдің азаматтық көліктері үшін мұңайып жабылып, бұл жағдай тарап кету жоспарының бір бөлігі болды. Соңғы израильдік сарбаз Газа секторын тастап, 2005 жылдың 12 қыркүйегінде таңертең қақпаны жапты, осылайша Газа секторынан Израильдің толық шығуы аяқталды.

Археологиялық сілтемелер

Киссуфим мұражайындағы Ашеулдік технологияға жататын ерте палеолиттік шақ кремне құралдары туралы.