Амеде Ардуэн: Каджун музыкасының негізін қалаушысы
Amédé Ardoin
Амеде Ардуэн – Каджун музыканты, 20 ғ. басында каджун және зидеко музыкасын қалыптастырған шебер. Аккордеондағы виртуоздығымен танымал. Биографиясы туралы оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каджун музыканты
Cajun musician
Амеде Ардоин (11 наурыз 1898 – 3 қараша 1942) – американдық музыкант, өзінің жоғары дауысымен ән айтуымен және неміс жасаған бір қатарлы диатоникалық түймелі аккордеондағы шеберлігімен танымал. Луизиана музыка зерттеушілері оны 20 ғасырдың басында креол және каджун музыкасының негізін қалаушы деп санайды, сонымен қатар қазір каджун және зидеко стандарттары саналатын бірнеше әнді жазған. Оның музыкасы мен ойнауы соғыстан кейінгі каджун аккордеон шеберлеріне, мысалы Марк Савойға зор ықпал етті.
Amédé Ardoin (March 11, 1898 – November 3, 1942) was an American musician, known for his high singing voice and virtuosity on German made one row diatonic button accordions. He is credited by Louisiana music scholars with laying the groundwork for both Creole and Cajun music in the early 20th century, and wrote several songs now regarded as Cajun and zydeco standards. His music and playing greatly inspired post war Cajun accordion builders like Marc Savoy.
Ерте өмір және мансап
Ардоин Луизиана штатының Эванжелин округіндегі Базиль қаласының жанында дүниеге келді, ол құлдар мен бос адамдардың ұрпағы еді. Ардоин тек каджун тілінде сөйледі және ағылшын тілінде сөйлемеді, бұл Каджун аймағындағы көптеген адамдар сияқты еді. Ол шаруа жұмысынан гөрі музыкалық қабілеттерін дамытуға бейімділік танытып, көбінесе каджун көрермендері үшін би кештерінде Альфонс ЛаФлер және Дуглас Беллард сынды скрипкашылармен бірге ойнады. Скрипкашы Канрей Фонтеноттың әкесі Адам Фонтенот оның ерте музыкалық әсері болды. Ол аймақты жиі аралап, бір кезде Шатайньеге жақын жерге қоныстанды, сол жерде каджун скрипкашысы Дэннис МакГимен танысты. Олар тұрақты музыкалық серіктестік құрып, жергілікті үй кештерінде ойнады, кейде Ардоиннің жас туысы Альфонс "Боис Сек" Ардоин да қатысты. Олар 1930 жылы Жаңа Орлеанда және 1934 жылдың тамызында Техас штатының Сан-Антонио қаласында бірлесіп тағы да жазбалар жасады. Ардоин 1934 жылдың желтоқсан айында Нью-Йорк қаласында жеке ән жаздырды.
Ardoin was born near Basile in Evangeline Parish, Louisiana a descendant of both enslaved and free people. Ardoin spoke only Cajun French and did not speak English, as did most people in the Cajun Country. Developing his musical talents in preference to undertaking farm work, he played at dances, often for Cajun audiences, with fiddle players Alphonse LaFleur and Douglas Bellard. Adam Fontenot, father of fiddler Canray Fontenot, was an early musical influence. He moved around the area frequently, settling at one point near Chataignier, where he met Cajun fiddle player Dennis McGee. They established a more regular musical partnership, playing at local house parties, sometimes attended by Ardoin's young cousin, Alphonse "Bois Sec" Ardoin. They made further recordings together in New Orleans in 1930, and in San Antonio, Texas, in August 1934. Ardoin also made solo recordings in New York City in December 1934.
Кейінгі өмір және өлім
Ардоиннің өліміне әкелген жағдайлар және оның нақты себебі көп жылдар бойы белгісіз болды. Қазіргі замандастары Ардоиннің өмірінің соңында ақыл-ойы мен музыкалық қабілеттері нашарлағанын айтты. Оның отбасы мүшелерінің ұрпақтары мен Ардоинды білген музыканттар 1939 жыл шамасында Еунис қаласына жақын жердегі үй тойынан үйге қайтып бара жатқанда нәсілдік жеккөрушілікпен жасалған шабуылға ұшырағанын айтатын әңгіме бар. Әдеттегі айтылатын нәрсеге сүйенсек, үй иесінің қызы Ардоиннің бетінен терді сүрту үшін оған өзінің орамалын бергеніне кейбір ақ еркектер ашуланыпты. Ардоин бұл шабуылдан толыққанды жазыла алмаған сияқты. PBS телеарнасының "American Patchwork" бағдарламасында музыканттар Канрей Фонтенот пен Уэйд Фруге Ардоин Юнистен шығып бара жатқанда "Модель А" көлігінің астына түсіп, басы мен мойны сынып, дауыс талдарына зақым келгенін айтты. Олар оның келесі күні жол бойында жатқан күйде табылғанын мәлімдеді. Салыстырмалы зерттеулер оның жұқпалы аурудан қайтыс болғанын көрсетті.
The circumstances that led to Ardoin's death, and the final cause of his death, were uncertain for many years. Contemporaries said that Ardoin suffered from impaired mental and musical capacities later in his life. Descendants of family members and musicians who knew Ardoin claimed a story, now well known, about a racially motivated attack on him in which he was severely beaten, in about 1939, while walking home after playing at a house dance near Eunice. The common story said that some white men were angered when a white woman, daughter of the house, lent her handkerchief to Ardoin to wipe the sweat from his face. Ardoin seems never to have fully mentally recovered from this attack. Another story according to musicians Canray Fontenot and Wade Frugé, in PBS's American Patchwork, claimed that as Ardoin was leaving Eunice, he was run over by a Model A car which crushed his head and throat, damaging his vocal cords; they said he was found the next day, lying in a ditch. Studies have concluded that he died as a result of a venereal disease.
Мұра
Ардоин жазған 31 ән "каджун және креол музыкасының негізгі репертуарының маңызды бөлігі" болып саналады, ал оның аккордеонда ойнауы мен ән салуы каджун музыкасы мен зидекоға стильдік жағынан әсер етті. 2018 жылдың 11 наурызында Ардойнның толық мөлшердегі мүсіні Сент-Лендри округінің туристік орталығында ашылды – бұл мүсін Ардойнның католик дінінің мінездемесін қабылдаған ең танымал суретіне негізделген. Жобаны Луизиананың бұрынғы ақыны, жазушы және профессоры Даррелл Бурк жетекшілік етті, ол "Егер мені тастап кетсең: Амеде Ардоин әндері" атты өлеңдер жинағын жазды, оның мұқабасында Пьер Бурк салған суреттер бар.
The 31 songs recorded by Ardoin have become "an important part of the core repertoire of Cajun and Creole music," and his accordion playing and vocals have both been stylistically influential in Cajun music and zydeco. On March 11, 2018, a life sized statue of Ardoin was unveiled at the St. Landry Parish Visitor Center—based on the most famous photo of Ardoin, when he received the Catholic sacrament of Confirmation. The project was headed by Louisiana's former Poet Laureate, author, and professor Darrell Bourque, who wrote a book of poetry titled 'If You Abandon Me: An Amédé Ardoin Songbook', the cover of which features artwork by Pierre Bourque.