Кіріспе

Американдық джаз тромбонист

Эдвард "Кид" Ори (25 желтоқсан 1886 - 23 қаңтар 1973) – американдық джаз композиторы, тромбонист және оркестр жетекшісі. Глиссандо әдісін ерте пайдаланғандардың бірі, ол оны Жаңа Орлеан джазының маңызды бөлігі ретінде қалыптастыруға көмектесті. Ол Луизиана штатының Ла-Пласе қаласының жанында дүниеге келді және 21 жасында Жаңа Орлеанға, 1910 жылы Лос-Анджелеске, ал 1925 жылы Чикагоға көшті. Ори тобы кейін Жаңа Орлеан джазына деген қызығушылықты қайта жандандыруда маңызды рөл атқарды, 1944 жылы "The Orson Welles Almanac" бағдарламасында және басқа да хабарларда радио сұхбаттарын берді. 1944-1945 жылдары топ, Оридің тобын жазу мақсатымен Несухи Эртегун құрған Crescent лейблі үшін бірқатар жазбалар жасады. Ори 1966 жылы музыкадан зейнетке шығып, өмірінің соңғы жылдарын Гавайиде өткізді.

Өмірбаян

Ори 1886 жылы Лапластағы Вудленд плантациясында, қазіргі 1811 жылғы Кид Ори тарихи үйі орналасқан жерде, Луизиана штатында француз тілінде сөйлейтін қара креол отбасында дүниеге келді. Бала кезінде Ори үйде жасаған аспаптармен музыка ойнауды бастады, ал жасөспірім шағында Луизиананың оңтүстік-шығысындағы белгілі бір топқа жетекшілік етті. Отбасылық міндеттеріне байланысты, жиырма бір жасқа толғанға дейін Лапласты өзінің негізгі орны ретінде сақтап, содан кейін тобымен Нью-Орлеанға көшті. Ол Джонни Доддс және Джимми Нуун сияқты кларнетшілермен бірге жұмыс істеді. 1919 жылы Ори Лос-Анджелеске көшіп келді. Ол Луи Армстронгтың алғашқы "Hot Five" тобының құрамына кірді, ал олар 1925 жылдың 12 қарашасында алғашқы жазбаларын жасады. Оның "Muskrat Ramble" атты композициясы 1926 жылдың ақпан айындағы "Hot Five" сессиясына енді. Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде Ори музыкадан шеттеді және 1943 жылға дейін қайта ойнамады. 1941 жылы ол Лос-Анджелестегі Джелли Ролл Мортонның қоштасу рәсіміне қатысты. Сонымен қатар, ол Лос-Анджелесте тауық шаруашылығымен айналысты. 1944 жылдан 1961 жылға дейін ол сол кезеңдегі ең танымал Нью-Орлеан стиліндегі топтардың бірін басқарды. Оның құрамында Кери мен Гарландтан басқа, кернейшілер Альвин Алкорн мен Тедди Бакнер; кларнетшілер Дарнелл Ховард, Джимми Нуун, Альберт Николас, Барни Бигард және Джордж Проберт; пианинода ойнаушылар Бастер Уилсон, Седрик Хейвуд және Дон Иуэлл; барабаншы Майнор Холл болды. Бакнер, Проберт және Иуэллден басқаларының барлығы Нью-Орлеаннан шыққан. Ори тобы Нью-Орлеан джазына деген қызығушылықты қайта жандандыруға зор үлес қосты және 1940 жылдардағы радио хабарларын танымал етті, соның ішінде Орсон Уэллс Альманахи бағдарламасында (1944 жылдың 15 наурызынан бастап) өнер көрсетті. 1944-1945 жылдары топ Оридің музыкасын жазу мақсатымен Несухи Эртегун құрған Crescent лейблі үшін бірқатар жазбалар жасады. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында Ори және оның тобы Лос-Анджелестегі Беверли үңгірінде өнер көрсетті. 1958 жылы ол Сан-Францискодағы Тин-Эйнджел түнгі клубын Пегги Толк-Уоткинстен сатып алып, оны "On The Levee" деп атады. Түнгі клуб 1961 жылдың шілдесінде жабылды, ал 1962 жылы Эмбаркадеро автожолының салынуына байланысты ғимарат бұзылды. Оның Елизабет есімді әйелі болған.

Мұра

2021 жылы 1811 Kid Ory тарихи үйі Луизиана штатының ЛаПласе қаласындағы Вудленд плантациясы орналасқан жерде ашылды, ол АҚШ Ұлттық тарихи орындарының тізіліміне енгізілген. Бұл мұражай 1811 жылғы Германия жағалауындағы құлдар көтерілісіне де, сондай-ақ Ориге де арналған.