Кіріспе

Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (ЛДС шіркеуінің) миссионерлері – мормон миссионерлері деп кеңінен белгілі – шіркеудің ерікті өкілдері, олар түрлі салаларда дінді тарату, шіркеу қызметі, гуманитарлық көмек және қоғамдық қызметпен айналысады. ЛДС шіркеуінің миссионерлері еркек (Ақсақал миссионерлер) немесе әйел (Әпке миссионерлер) болуы мүмкін және тапсырмаға байланысты толық немесе жартылай уақытпен қызмет етеді. Миссионерлер географиялық принцип бойынша 411 миссияның біріне бөлінеді. Бұл ЛДС шіркеуінің ең танымал қызметтерінің бірі. ЛДС шіркеуі миссионерлік жұмыстың ең белсенді заманауи жақтастарының бірі болып табылады және 2023 жылдың соңында бүкіл әлемде 67 000-нан астам толық уақытты миссионер мен 30 000 қызметші миссионер бар екенін хабарлады. Көптеген толық уақытты ЛДС миссионерлері – жасы он сегізден жиырмаға дейінгі бойдақ жігіттер мен қыздар, сондай-ақ үйде балалары жоқ ересек жұбайлар. Миссионерлер көбінесе өз үйлерінен алыс, тіпті басқа елдерге жіберіледі. Көптеген миссионерлер миссионерлік оқу орталығында (МТО) жаңа тіл үйренеді, бұл олардың міндеттерінің бір бөлігі болып табылады. Миссиялар әдетте ерлер үшін екі жыл, әйелдер үшін 18 ай, ал ересек жұбайлар үшін бірден үш жылға дейін созылады. ЛДС шіркеуі жас жігіттерді миссионерлік қызметке ынталандырады, бірақ талап етпейді. Барлық мормон миссионерлері өз еріктерімен қызмет етеді және еңбегі үшін жалақы алмайды; олар әдетте миссиялық шығындарын өздері немесе отбасыларының немесе шіркеу мүшелерінің көмегімен қаржыландырады. Көптеген соңғы күндердің қасиеттілері жас кезінде миссиялық шығындарын жабу үшін ақша жинайды. Шіркеу тарихында бір миллионнан астам шіркеу мүшесі миссияға жіберілген.

Мағынасы және негізгі біліктіліктері

Миссияны аяқтау көбінесе жас ғисуашылар үшін өмірлік кезең ретінде сипатталады. Дегенмен, шіркеу мүшелігін сақтау үшін миссияға бару міндетті емес. 18-ден 25 жасқа дейінгі, лайықты талаптарға сай келетін жас жігіттер екі жылдық, толық уақытты үгітшілік миссияға баруға ынталандырылады. Бұл үміт Жаңа Өсиеттегі «Соңынан барыңдар, барлық елдерге үйретіңдер» (Мат. 28: 19–20) деген сөздерге негізделген. 2012 жылдың 6 қазанында шіркеу президенті Томас С. Монсон барлық ер миссионерлер, ұлтына қарамастан, 18 жастан бастап миссияға бара алатынын жариялағанға дейін, көптеген елдерде ең төменгі жас 19 болды. Бұл жарияланғанға дейін, кейбір елдердің мүшелері білім беру немесе әскери талаптармен қақтығысты болдырмау үшін одан ертерек миссияға баруға рұқсат етілді. Сондай-ақ, жас қыздар енді 21 емес, 19 жастан бастап миссияға бара алатыны хабарланды, бірақ «ешбір жас адам миссионерлік қызметке дайын болмайынша бармауы керек» деген қағида сақталды. Кез келген жалғыз зейнеткер де «қарт миссионер» ретінде қызмет етуге шақырылуы мүмкін. Соңғы 20 жылда ғисуашылар шіркеуі зейнеткер жұбайларды миссияға шақыруды күшейтті.

Лайықтылық нормалары

Барлық миссионерлер лайықты болудың белгілі бір ең төменгі талаптарына сай болуы керек. Болашақ миссионердің сақтауын көрсетуі тиіс талаптардың арасында: шіркеу жиналыстарына үнемі қатысу, жеке дұғаның тұрақтылығы, Жазбаларды үнемі оқу, ізеттілік заңын сақтау (сексуалдық тазалық), Даналық сөзін сақтау (денсаулық және тамақтану кодексі), ондықтан дұрыс төлеу, рухани жандану және Құдай туралы куәлік беру.

Басқа да шектеу факторлары

Рухани дайындықтан өзге, шіркеу епископтары болашақ миссионерлердің толық уақытты миссионерлік қызметке дене, ақыл-ой және эмоционалдық тұрғыдан дайын болуын қамтамасыз етуге міндетті. Сол сөйлесуінде ол "әрбір жас жігіттің" миссияға баруын қалады, сондай-ақ: "Барлық еркектер міндетті түрде баруы керек екенін түсінеміз, бірақ барлық еркектер шет елде Евангелияны үйретуге дайын емес" деп қосты. Жалпы лайықтылық және қабілет мәселелерінен басқа, LDS шіркеуінің толық уақытты миссионері болуға адамды құлықсыз ететін бірнеше нақты жағдайлар бар. Оларға өзге біреудің күтіміне тәуелді балаларын қалдыруға мәжбүр болатын адамдар, балалы жастағы жас жұбайлар, қарызы бар және осы міндеттемелерді орындауға дайын емес адамдар, сот үкімімен сынақта немесе мерзімінен бұрын босатылғандар, ерлі-зайыптылықтағы шешілмеген мәселелері бар жұбайлар, ЖИТС-ке шалдыққандар және сексуалдық зорлық-зомбылық жасағандар жатады. Сонымен қатар, абортқа келіскен, жасаған, ынталандырған, төлеген немесе ұйымдастырған мүшелер (құмарлық, туыстық қатынас немесе ананың өміріне қауіп төнген жағдайларды қоспағанда) миссионерлік қызметтен шеттетіледі, сондай-ақ некеден тыс бала туған немесе әке болған мүшелер; 26 жасқа дейінгі ерлер және 40 жасқа дейінгі әйелдер ажырасқан; және 16 жастан кейін гомосексуалдық әрекеттерге қатысқан кез келген адам. LDS шіркеуінің басынан бастап, қара африкалық текті адамдар шіркеу мүшелері бола алды. 1978 жылға дейін қара африкалық текті ерлердің миссияға баруы жиі кездеспейтін, көбінесе қара нәсілділердің діни қызметкер болуына тыйым салынғандықтан болды. Алайда, Илия Абель сияқты кейбір қара нәсілділер діни қызметкер болып, өмірінде бірнеше рет миссияда болды. Бұл діни қызметкерлерге тыйым салу Кимбол президенттік кезінде алынып тасталды және 1978 жылдан бері нәсілге немесе этникалық тегіне негізделген миссионерлік қызметке шектеулер жоқ.

Миссиялық шақыру

Шіркеуге өтініш бергеннен кейін және қажетті мақұлдау алғаннан соң, болашақ миссионерлер Шіркеу Президентінен "қызметке шақыру" – олардың қай жерге жіберілетіні туралы ресми хабарлама алады. Миссионерлік сапарда қандай тілде сөйлеу керектігі де осы шақыруда көрсетіледі. Он екі елшінің кворумының мүшелері миссионерлерді нақты миссияға тағайындауға жауапты. Болашақ миссионердің қызметке шақырылуы ЛДС мәдениетінде маңызды оқиға саналады; әдетте, отбасы мүшелері, достары және болашақ миссионердің қауымы шақыру келгенде жиналады, оны болашақ миссионер ашып, барлығына оқып береді. 2018 жылға дейін миссионерлік шақырулар пошта арқылы жіберілді. 2018 жылдың жазында шіркеу болашақ миссионерлерге миссионерлік шақыруларды электрондық пошта арқылы жібере бастайтынын хабарлады. 2018 жылдың жазында шіркеу Юта және Айдахо штаттарында тұратын болашақ миссионерлерге электрондық пошта арқылы шақыру жіберуді бастады, мақсат – 2019 жылдың басына қарай бұл жүйені АҚШ-тың қалған бөлігіне және сенімді интернетке қол жеткізе алатын барлық елге тарату.

Ғибадатханаға бару

Миссионерлік қызметке дайындалып жатқан ер адамдар миссияларын бастамас бұрын, Мәліксадық діни қызметкерлігіндегі ақсақалдыққа бекітіледі (егер олардың бұл дәрежесі болмаса). Барлық миссионерлер Евангелияны уағыздау үшін қол қою арқылы бөлінеді, бұл әдетте миссионердің облыс президентімен жасалады. Миссионерлік қызметке дайындалушылар, егер бұрын болмаған болса, алғаш рет ғибадатханаға барып, өсиеттерін қабылдайды.

Оқыту

Жаңадан шақырылған миссионерлер әлем бойынша шіркеудің 10 МТК-ның біріндегі қысқа оқу курсына қатысады. Ең ірі МТК Юта штатының Прово қаласында, Бригам Янг университетіне жақын орналасқан. Миссионерлік қызметін атқару үшін жаңа тіл үйренбейтін миссионерлер үш апта МТК-да уағыздау материалдарын қолдануды, қажетті мінез-құлықты және Құдай сөзін зерттеуді үйренеді. Шетел тілінде миссионерлік қызмет атқаруға бағытталған миссионерлер, үйренетін тілге байланысты, МТК-да алтыдан тоғыз аптаға дейін уақыт өткізеді. Осы кезеңде олар өз ана тілінде сөйлемеуге, керісінше, жаңа тілге толыққанды енуге ынталандырылады.

Миссионерлік нұсқаулық

Миссионерлік қызмет пен мінез-құлықтың негізгі стандарттары бұрын "Миссионерлік нұсқаулықта" жазылған болатын. Бұрынғы Миссионерлік нұсқаулық көбінесе "ақ нұсқаулық" немесе "ақ кітап" деп аталатын. 2019 жылдың қараша айынан бастап бұл нұсқаулық екі жаңа нұсқаулықпен алмастырылды: "Иса Мәсіхтің шәкірттері үшін миссионерлік стандарттар" және "Иса Мәсіхтің шәкірттері үшін миссионерлік стандарттар: қосымша ақпарат". Миссионерлерге осы стандарттарды сақтау денесін де, рухани жағынан да қорғайтыны туралы нұсқау берілді. Миссия президенттері жергілікті жағдайларға қарай кейбір стандарттарды өзгертуге құқылы. ӘҚТ шіркеуі киім талаптарын жаңартты. Жас жігіттер енді күнделікті уағыздау қызметінде қара костюм немесе толық костюм киюге міндетті емес. Дегенмен, олар кәсіби, консервативті киім киюі керек, соның ішінде ақ көйлек және галстук киюі тиіс. Мысалы, ашық түсті костюм рұхсат етіледі. Оларға көйлектерін үстінен свитер немесе костюмдік жилет киюге және түрлі-түсті галстук тағуға рұқсат етіледі. Әйел миссионерлер тізелерін жабатын юбкалар мен көйлектер кие алады. Жас қыздар түрлі түстер мен өрнектерде киім киюге және лайықты әшекейлер мен аксессуарлар тағуға шақырылады. 2018 жылы әйел миссионерлер қаласа, киімді шалбар киюге болатыны жарияланды, бірақ ғибадатханаға барғанда, жексенбілік құлшылық қызметтерінде, шомылдыру рәсімдерінде және миссиялық басшылық пен аймақтық конференцияларда киюге болмайды. Кейбір аймақтарда бұл стандарттар миссия президентінің қалауынша сәл өзгертілуі мүмкін. Мысалы, ыстық, ылғалды климатта костюм міндетті емес, ал көйлектердің жеңі қысқа болуы мүмкін. Миссионерлер қолмен жұмыс істегенде немесе жаттығулар жасағанда ғана қарапайым киім киюге рұқсат етіледі. 2016 жылы киім нұсқаулары жаңартылды, бұл миссионерлерді шамадан тыс ыстықтан қорғау үшін "қарапайым және консервативті" күн көзілдіріктерін және "кең жаңалы кең шляпаларын" киюге мүмкіндік берді. Кейіннен, 2020 жылы шіркеу басшылары жас ер миссионерлер үшін киім стандарттарына түзетулер мен ерекшеліктер енгізді, бұл аймақтық президенттіктің мақұлдауымен көк көйлектерді киюге және галстук киюден бас тартуға мүмкіндік берді, бірақ жас ерлер үшін стандартты миссионерлік киім белгілі бір жағдайларда (миссия немесе аймақтық конференциялар, апталық құлшылық қызметтері және ғибадатханаға бару) өзгермейді. Барлық толық уақытты миссионерлер өздерінің тегін және тиісті атағын ("Ақсақал" немесе "Қарындас" ағылшын тілді аймақтарда немесе басқа тілдердегі эквивалентті атауларын) көрсететін жетонда тағады. Жетонға шіркеудің аты да жазылады, егер миссия президенті аймақтағы жағдайларға байланысты (мысалы, қолайсыз саяси жағдайлар) мұны жөнсіз деп тапса, басқаша шешім қабылдануы мүмкін. Миссионерлер жетонданы әрқашан қоғамда тағуға міндетті.

Серіктестік

Миссионерлік серіктестік, екі (немесе кейде үш) миссионерден тұратын, миссияның ең кіші ұйымдық бірлігі болып табылады. Әрбір миссионер миссия президенті тарапынан басқа миссионердің серігі ретінде тағайындалады. Миссионерлік серіктестіктер көбінесе бірнеше айға сақталады, және көптеген миссионерлер миссиясы аяқталғанға дейін бірнеше серікпен бірге қызмет етеді. Бұл серіктер миссияға келгенге дейін бірін бірі танымайды. Серіктестіктер әрқашан бір жыныстан құралған. Миссионерлер әрқашан бірге болуға және бір-бірінің дауысын естіп, көзден шығармауға нұсқауылады. Жеке кеңістікке тек жеке гигиеналық қажеттіліктер үшін, мысалы, душ қабылдау және дәретханаға бару үшін ғана рұқсат беріледі. Мұндай қатаң саясаттың мақсаты – миссионерлерді миссия ережелерін бұзудан сақтау.

Жеке қарым-қатынастар

Миссионерлер апта сайын ата-аналарына хат жазуға ынталандырылады. Олардың уақытының көбі басқа істермен толғандықтан, басқа байланыс түрлері шектеулі. Дегенмен, миссионерлер дайындық күнін миссия шегінен тыс жерде тұратын кез келген адаммен хат алмасу үшін пайдалана алады. Миссионерлер демалысқа шықпайды және 2019 жылдың ақпан айына дейін ата-аналарына тек Рождество күні және жылдың тағы бір күні, әдетте Аналар күнінде ғана телефон соғуға рұқсат етілді. Жеке миссионерлер миссиялық қызметте жүргенде кездесуге немесе махаббатқа түсуге тыйым салынған. Серіктестіктердің әрдайым бірге болу саясаты осы әрекеттерді ұстап тұруға көмектеседі. Миссионерлер қарама-қарсы жынысты адамдармен қарым-қатынас жасай алады, бірақ олармен жеке қалмауы керек немесе қандай да бір жақын физикалық немесе эмоционалдық әрекеттерге (мысалы, сүйісу, құшақтасу, қол ұстасу, көңіл көтеру) бармауы керек. Олар басқа жынысты адамдардан телефон арқылы хабарласуға, хат жазуға, электрондық пошта арқылы сөйлесуге немесе хат алуға болмайды, егер олар миссионерлік қызмет атқаратын аймақта тұрса. Дұға етіп, жаттығу жасап (30 минут), таңғы ас ішкеннен кейін, олар кітаптарды және басқа материалдарды оқуға екі сағат жұмсайды. Егер олар шетел тілінде сабақ берсе, онда олар тағы 30 минуттан бір сағатқа дейін сол тілді оқып үйренеді. Миссионерлер сағат 10-да (немесе 10:30-да немесе 11:00-де, егер олар шетел тілінде оқытса) жаңа адамдарды іздеуге (прозелитизмге) шығады. Олар түскі және кешкі асқа бір сағат уақыт бөледі және кешкі сағат 9-ға дейін (немесе сабақ беру процесінде болса 9:30-ға дейін) пәтерлеріне оралады. Олар ертеңгі күнгі істерін жоспарлайды, дұға етеді және жеке күнделіктеріне жазуға шақырылады, бірақ бұл міндетті емес. Содан кейін миссионерлер сағат 22:30-да ұйықтайды.

БАҚ ережелері

Миссионерлер "барлық түрдегі әлемдік ойын-сауықтан қалыс болуға" кеңес беріледі.

Сленг

Миссионерлерге жаргон мен бейресми тілді қолданбау туралы нұсқау беріледі, тіпті өз пәтерлерінде жалғыз болғанда және отбасыларына хат жазғанда да. Үйге қайтуға асыққан миссионерді "жүк жинаған" деп сипаттауға болмайды, өйткені ол бұрыннан-ақ қорабын жинап қойған. Шет тіліндегі миссионерлер көбінесе бір-бірімен сөйлескенде пайдаланатын, ана тілі мен үйренген тілінің ерекшеліктерін біріктіретін, бірақ олардан ерекшеленетін "миссия тілін" жасайды; Жапониядағы сенкёсиго осыған мысал.

Миссионерлер саны және дінге келгендер саны

2021 жылдың соңына қарай әлемнің 407 шіркеу миссияларында 54 539 толық уақытты миссионер қызмет етті. Олардың жұмысы, көбінесе жергілікті мүшелермен бірлесе отырып, 2021 жылы 168 283 жаңа мүшені шомылдыру рәсімінен өткізді. Автор Дэвид Стюарт бір миссионердің жылына шомылдыру рәсімінен өткізген жаңа мүшелер саны 1989 жылы 8,03 болса, 2005 жылы 4,67-ге дейін төмендегенін көрсетті. Ол, егер миссионерлер жаңа адамдармен кездесуге көбірек күш жұмсаса, жаңа мүшелер саны артатынын айтады; орта есеппен миссионерлер жұбы жаңа адамдармен кездесуге аптасына төрт-бес сағат жұмсайды деп атап өтті. Шіркеу мүшелерінің пікірінше, "Рухпен оқыту" – оқыту үшін Киелі Рухтан жетекшілік іздеу; идеясы – оқытулар шындықты іздейтін әрбір адамға Құдайдың жетекшілігімен жетеді. "Менің Евангелиямды уағыздаңдар" кітабында Құдай әрбір адамды жақсы біледі және миссионерлерге әрқайсысына қажетті нәрсені айтуға және оқытуға жетекшілік етеді делінген. Миссионерлерге еркіндік берілгенімен, нұсқаулықта белсенді түрде оқытылуы тиіс материалдар бар. "Менің Евангелиямды уағыздаңдар" кітабының 3-тарауы шіркеу туралы білім алғандарға миссионерлердің оқытуы керек барлық ілімдерді қысқаша сипаттайды. Миссионерлер ілімді білуге және оны оқытуға үнемі дайындалуға жауапты. Олар бұл материалды әрбір адамның қажеттіліктеріне қарай өзгертіп оқыта алады. Бұл әдеттегі миссионерлік талқылаулардан өзгеше, онда материал зерттеушілерге рет бойынша оқытылатын. Қазір бұл кітап көптеген тілдерде жарық көрді және оны шіркеудің барлық мүшелері қолдануы керек. Бұл оны бұрынғы миссионерлік талқылаулардан ерекшелендіреді, оларды негізінен толық уақытты миссионерлер, миссионерлік жұмысқа байланысты шіркеулік шақырулары бар мүшелер және миссияға дайындалып жатқандар қолданды.

Онлайн

The Huffington Post газетінің мәліметінше, шіркеудің онлайн-миссионерлері бар, олар Юта штатының Прово қаласындағы Сіңістіру орталығының миссиясында жұмыс істейді. Бұл миссионерлер "Мормонмен сөйлесіңіз" веб-бетін пайдаланып, потенциалды жаңа мүшелермен байланысады. Salt Lake Tribune газеті бұл миссионерлердің дәстүрлі дін таратушылардан гөрі тиімдірек екенін хабарлады. Бұдан әрі, The Huffington Post газеті миссионерлерге SMS, блогтар және Facebook қолдануға рұқсат етілгенін де мәлімдеді.

Дін қызметі

Арнайы қажеттіліктері немесе денсаулық мәселелері бар миссионерлер толық немесе жартылай штат миссионерлер ретінде шақырылуы мүмкін. Көптеген толыққанды миссионерлер генеалогиялық зерттеулер жүргізуге немесе Храм алаңында, Отбасы тарихы кітапханаларында және басқа да шіркеу орындарында экскурсия жетекшілері немесе қабылдаушылар болып қызмет етуге шақырылады. Көптеген аймақтарда тіпті дінтаралу миссионерлері де күнінің көп бөлігін келіп түсетін телефон қосылыстары мен сұрақтарға жауап беруге, шіркеудің теледидар және радио жарнамаларынан сұралған материалдарды жеткізуге жұмсайды. Миссионерлер қоғамдық көлікпен, жаяу, велосипедпен жүре алады, ал кейбір аймақтарда шіркеуге тиесілі автомобильдерді жүргізеді немесе кейде шіркеу мүшесімен бірге оқыту кездесуіне, дінтаралуға немесе қауымдастық шараларға қатысу үшін жеке автомобильде жолға шығады. 2019 жылдың соңында 31 333 шіркеу қызметіндегі миссионерлер тіркелді.

Гуманитарлық көмек

ЛДС шіркеуінің сондай-ақ күшті әлеуметтік көмек және гуманитарлық миссионерлік бағдарламасы бар. Бұл гуманитарлық миссионерлер әдетте әлемнің кедей аймақтарында қызмет етеді және дінге өтуге белсенді түрде шақырумен айналыспайды. Гуманитарлық миссионерлер оқыту немесе діни белгілерді, соның ішінде таныстыру белгілерін көрсетуге қатысты жергілікті заңдарды сақтайды. Бұл оларға діни ұйымдардың қызметі шектеулі немесе тыйым салынған елдерде, мысалы, басым түрінде мұсылман елдерінде немесе Оңтүстік-Шығыс Азияда қызмет көрсетуге және көмек беруге мүмкіндік береді. Кәдімгі миссионерлер әлеуметтік көмек және қоғамдық қызметпен айналысуға шақырылады, аптасына төрт сағаттан аспайды, демалыс күндері мен дайындық күндерінен басқа күндері. 1950 жылдардың басында Тонга миссиясының президенті құрылыс миссионерлерін шақырды. Олардың маңызды жетістіктерінің бірі – Лиахона орта мектебін салу болды. 1955 жылдан бастап Венделл Б. Менденхолл миссионерлердің бақылаушылары ретінде шақырылған білікті маманмен бірге құрылыс миссионерлерін кең ауқымда ұйымдастырды. Бақылаушылардың көп бөлігі американдықтар болды, ал жұмысшылардың көп бөлігі Оңтүстік Тынық мұхиты мен Латын Америкасының сол аймақтарда жұмыс істеген жергілікті халқынан болды. Дегенмен, кейде жағдай күрделірек болды. Мысалы, Аргентинада туған Хосе Альварес үш жыл бойы АҚШ-та тұрғаннан кейін отбасымен Чилиге шақырылып, онда құрылыс миссионерлерін бақылаушы ретінде қызмет етті. Көбінесе құрылыс саласындағы тәлімгерлер немесе көмекшілер тәжірибелі бақылаушының жетекшілігімен жұмыс істейді, кейіннен жобаның немесе миссионерлер тобының толыққанды бақылаушысы ретінде тағайындалуға дайындалады.

Ұйым

Жер шарының кез келген бөлігі шіркеу миссиясының шеңберінде болып табылады, аймақта ЫДБ миссионерлерінің белсенді болуына қарамастан. Миссия президенті ретінде ересек ер адам тағайындалады. Көптеген миссиялар бірнеше аймаққа бөлінеді, аймақ – миссия президенті белгілейтін географиялық аумақ (бірақ бұл көбінесе «қазық» деп аталатын ЫДБ шіркеулік бірлікпен бірдей болуы мүмкін). Аймақтарда аудандар деп аталатын бірнеше ұйымдық бөлімшелер бар. Әрбір аймақ пен ауданға сол аймақта қызмет ететін ер миссионерлерден басшылар тағайындалады. Аймақтық және аудандық басшылардың міндеттеріне апталық статистиканы жинау, өздерінің жауапкершілік аймақтарында миссионерлерге көмектесу және миссионерлердің әл-ауқаты мен жетістіктері үшін миссия президентіне есеп беру кіреді. Әдетте, бір ауданда төрттен сегіз миссионер болады, және ол бір немесе бірнеше жаңару аймақтарын қамтуы мүмкін. Аймақ әдетте ЫДБ шіркеуінің бір бөлігі болып табылады, ол қауым (немесе жиналыс), бір қауым немесе бірнеше қауымнан тұруы мүмкін. Жоғарыда аталған басшылардан өзге, миссия президентінің екі немесе одан көп көмекшілері болады. Президенттің көмекшілері (ПК) әдетте бұрын аудан және/немесе аймақ басшылары болып қызмет еткен миссионерлер болып табылады. Олар президенттің жеке басшылары ретінде саясатты іске асырады және миссия барысында миссионерлерге көмектеседі. Шіркеудегі миссиялардың саны әдетте жылдан жылға өзгереді. Бірінші Президенттік және Он екі елшілердің кворумы жаңа миссиялардың құрылуын, біріктірілуін немесе таратылуын анықтайды. 2017 жылдың қазан айында шіркеу миссионерлердің қауіпсіздігін арттыру мақсатында миссиялардың санын біріктіретінін хабарлады. Құны елге қарай айтарлықтай өзгереді. Мысалы, Океанияда Австралиядан келген миссионерлер 395 австралиялық доллар, Жаңа Зеландиядан келген миссионерлер 400 жаңа зеландиялық доллар, Америка Самоасынан келген миссионерлер 85 АҚШ доллары, Кирибатиден келген миссионерлер 20 австралиялық доллар төлейді. Папуа-Жаңа Гвинея, Соломон аралдары және Тувалудан келген миссионерлер төлем жасаудан босатылған. Айлық төлем тамақ, тұру, көлік және басқа миссиялық шығындарды жабуға көмектеседі. Миссионерлер өздеріне қажетті жеке заттарды сатып алу үшін қосымша ақша әкелуі ұсынылады. Шіркеу ақшаны алғаннан кейін, ол миссиялық аумақтағы өмірлік құнға пропорционалды түрде миссионерлерге қайта бөлінеді. Отбасылар енді миссионерлік шығындарға арналған жалпы қорға үлес қосатындықтан, көптеген елдерде қайырымдылық сыйлықтарына қатысты салық саясаты бойынша соманы шегеруге болады. Денсаулық сақтау үшін шіркеу миссионерлерге шектеулі медициналық көмек көрсетеді. Миссионер қажетсіз деп саналған немесе бұрыннан бар жағдаймен байланысты деп есептелген кез келген медициналық емделу үшін төлеуі керек. Жергілікті миссионерлік кеңсе миссионерлерге аз төлем алатын немесе тегін қызмет көрсететін ЫДБ дәрігерлерін немесе стоматологтарды табуға көмектеседі. Шіркеудегі жастар балалық және жасөспірімдік шағында миссияларына қолайлы төлем жасау үшін ақша жинауға шақырылады, бірақ көптеген адамдар ата-аналарынан, отбасынан немесе достарынан көмек алады. Қажетті қаражатты жинап алмайтын миссионерлер өздерінің қауымынан немесе әлемдегі соңғы күнгі қасиеттілер тарапынан қаржыландырылатын жалпы миссионерлік қордан көмек ала алады. Ерлі-зайыпты миссионерлер өздерінің шығыстарын өздері төлеуі керек, бірақ 2011 жылы шіркеу миссионерлік жұптардың тұрғын үй шығындарын айына 1400 АҚШ долларынан асып кеткен жағдайда төлеуді бастады. Шетел тілін үйренгендер өздерінің ана тіліне қайта бейімделуі керек. Соңғы күнгі қасиеттілер мәдениетінде жаңадан оралған миссионерлерге қатысты стереотиптер мен әзіл-қалжыңдар көп, олардың көпшілігі кері мәдениет шогын жеңудегі қиындықтарымен байланысты. Басқа стереотиптер миссионерлер ретінде өте құрылымды, тәртіпті өмір сүргендері және қарама-қарсы жынысты адамдармен қарым-қатынастан аулақ болғандары туралы, сондықтан көптеген РМ әлеуметтік өмірге және кездесуге бейімделуде қиындықтар туындайды. Басқа стереотиптерге көптеген РМ-нің мүмкіндігінше тезірек үйленуге асығуы жатады. Көптеген отбасылар қыздарын РМ-мен кездесуге шақырады. Қайтып келген миссионерлер жергілікті миссионерлік жұмысына көмектесуге жиі шақырылады және шақырулар мен қызмет арқылы ЫДБ шіркеуінде белсенді болуға шақырылады. Бір миссияда қызмет еткен РМ жиі байланыста болады және Ютадағы миссиялық кездесулерге қатысу үшін жиналады, бұл ЫДБ Бас конференциясымен сәйкес келеді. Миссиялық қызмет – сынақтан өткізгіш орын деген түсінік кең таралған, және одан алынған пайдалар ЫДБ шіркеу мүшелерінің бизнес және қоғамдық өмірдегі көзге түсуін түсіндіруге көмектеседі. Миссиялық тәжірибе РМ-ді ЫДБ емес ортада жұмыс істеуге және өркендеуге дайындауға да көмектесті.

Қайтып оралған көрнекті миссионерлер

LDS миссиясында қызмет еткен белгілі тұлғалардың қатарында Аарон Экхарт (Швейцария / Франция), Шон Брэдли (Австралия), Орсон Скотт Кард (Бразилия), Стивен Кови (Англия), Джон Хедер (Жапония), Кен Дженнингс (Испания), Элизабет Смарт (Франция), Линдси Стирлинг (Нью-Йорк), Элейн Брэдли (Германия), Шаннон Хейл (Парагвай), Джон Хантсман кіші (Тайвань), Брэндон Сандерсон (Корея), Митт Ромни (Франция), Пол Алан Кокс (Самоа), Шей Карл (Батыс Үндістан), Чад Льюис (Тайвань), Дейл Мерфи (Бостон) және Дэвид Арчулета (Чили) бар.

Тарих

ЛДС шіркеуі шіркеудің алғашқы толық уақытты миссионері ретінде шіркеудің негізін қалаушы Джозеф Смиттің кіші інісі Сэмюэл Х. Смитті қарастырады. Смит қаладан қалаға, 6000 шақырымнан астам жерді басып, Мормон кітабының көшірмелерін сатуға тырысты. Кітап Джозеф Смиттің пайғамбарлық шақыруының дәлелі ретінде ұсынылды. Финес Янг Мормон кітабын Сэмюэл Смиттен алып, шіркеудің алғашқы мүшесі болды. (Финеастың інісі Бригам кейіннен шомылдыру рәсімінен өтіп, ЛДС шіркеуінің 2-ші президенті болды.) 1850 жылдары миссионерлер Чилиге, Францияға, Германияға, Гавайиге, Үндістанға, Италияға, Скандинавияға, Швейцарияға және басқа да бірқатар елдерге жіберілді. 1898 жылы шіркеу бойдақ әйелдерге миссионерлік қызметке шақырылуға рұқсат берді. Алғашқы екі салтбасты әйел миссионерлер – Англияға қызметтестер ретінде шақырылған Дженни Бримхолл мен Инес Найт болды. 1800 жылдардың аяғы мен 1900 жылдардың басында Джозеф Смиттің Бірінші көрінісі туралы көбірек мүшелер білген сайын, ол дінге келу баяндамасында көрнекті рөл атқара бастады. Бірінші көріністің тарихы алғаш рет 1910 жылы миссионерлік трактатта жарияланды. 1952 жылға дейін әр миссионер жеке сабақтарды дайындауға жауапты болды, сонда Гордон Б. Хинклидің басшылығымен шіркеу «Евангелиеге үйретудің жүйелі бағдарламасы» атты кітап шығарды. 1961 жылы шіркеудің үйлесімділік күш-жігерінің басында «Бірыңғай жүйе оқыту ізденушілері» міндетті түрде шіркеуге енгізілді. «Миссионерлік сабақтар» 2004 жылы «Жақсы хабарды уағыздаңдар» кітабы жарық көргенге дейін, шамамен әр он жыл сайын үлкен өзгерістер жасалып, жаңартылып отырды. Сэмюэл Смит сияқты ерте миссионерлер негізінен Мормон кітабындағы оқиғаларға сүйеніп, дінге келушілерді шіркеуге тартты. XIX ғасырдың аяғында Джозеф Смиттің алғашқы аяны туралы әңгіме танымал болды және ресми миссионерлік сабақтарда маңызды рөлге ие болды. 1950 жылдардың басында Генри Д. Мойл миссионерлік бөлімге жауапты болды. Ол миссионерлерді кейінірек «бейсбол шомылдыру рәсімі» деп аталатын әдісті қолдануға шақырды. Миссионерлер жас жігіттерді шіркеудің қолдауымен ұйымдастырылған спорттық лигаларға қатысуға шақырды, ал бұл үшін олар шомылдыру рәсімінен өту керек болды. Бұл тактиканың арқасында, әсіресе Англияда, көптеген адамдар дінге айналды, бірақ жас жігіттердің өте аз бөлігі ғана шіркеудің рухани мәселелеріне қызығушылық танытты. Мойл шіркеудің миссионерлік бөліміне шомылдыру рәсімінің мақсаттарын, миссионерлік ынталандыруларды және басқа да сатушылық әдістерді енгізді. Кейін Дейвид О. Маккей Мойлді миссионерлік бағдарламаға қатысты жауапкершіліктен босатты, бірақ осы уақыт ішінде енгізілген көптеген өзгерістер әлі күнге дейін сақталған. 1960 жылдары қызмет саласы жаңа тіл үйренуді талап еткен миссионерлер алдымен БЮУ-дың кампусындағы Тілдерді оқыту миссиясына жіберілді. Бұл 1978 жылы Миссионерлік оқу орталығына айналды, онда барлық жаңа миссионерлер тіл үйреніп жатқандарға ғана емес, оқыту үшін жіберілді. Спенсер У. Кимболдың басқаруынан бастап, «әрбір қабілетті, лайықты жас жігіттің» миссионерлік қызмет атқару міндеті бар екендігі баса айтылды. Кимболл бұл ережені жойғанда, әлемнің басқа аймақтары миссионерлік қызметке ашық болды. Ғибадатхана зерттеушілері сабақ мазмұнынан басқа, материалды ұсынудың тәсілі де адамның сенімін өзгертуге үлкен әсер ететінін анықтады. 1984 жылы Миссионерлік бөлім миссионерлердің сабақ берудің дұрыс әдісі ретінде «әдеттелу үлгісін» бекітті. Бұл миссионерлердің сабақтарға жауап ретінде нақты шақырулар жасауын білдіреді. Евангелие оқушылары шіркеуге бару, Мормон кітабын оқу және шомылдыру рәсімінен өту үшін жеке міндеттемелерді қабылдауға шақырылады. 2002 жылы елші М. Расселл Баллард жалпы конференцияға арнап сөйлеген сөзінде миссионерлік қызметке жарамды болудың кедергісі көтеріліп, «миссионерлердің ‘тауысып, кету’ уақыты бітті» деген болатын. 2012 жылдың қазан айында өткен жалпы конференцияда шіркеу президенті Томас С. Монсон жас еркектер үшін миссионерлік қызметте ең төменгі жас мөлшері 19 жастан 18 жасқа дейін, ал қыздар үшін ең төменгі жас мөлшері 21 жастан 19 жасқа дейін төмендетілгенін және 2018 жылдың соңына дейін 65 137 жасқа дейін төмендегенін мәлімдеді. Шіркеу тарихы бойына бір миллионнан астам миссионерлер миссионерлік сапарға жіберілді. 2021 жылдың жазында миссионерлік жұмыстың көбісі қайта оралды.

Оқиғалар

Миссионерлер сирек болса да, зорлық-зомбылық құрбаны болған жағдайлар бар. 1974 жылы Техас штатының Остин қаласында Роберт Элмер Клесон екі жас жігіт миссионерді өлтірді. 1977 жылы бір әйелдің зорлағанын айтқан мормон миссионерінің ісі Ұлыбритания газеттерінде кеңінен жарияланып, «мормондық секстік зорлық-зомбылық, тізбекпен байлау» деп аталды. 1979 жылы Оңтүстік Каролина штатының Беркли округінде екі қарт миссионер әйел өлтіріліп, біреуі зорланды. 1989 жылы «Зарат Вилка» азаттық күштері Боливияда екі американдық миссионерді өлтірді. 1999 жылдан 2006 жылға дейін әлем бойынша үш ЛДС миссионері өлтірілді, ал 22-сі түрлі апаттарда қаза тапты. 2008 жылы Оңтүстік Африканың Порт-Шепстоун қаласынан үш адам 2006 жылдың маусым айында екі LDS әйел миссионерін зорлап, тонау фактісі үшін сотталды. Сондай-ақ, бірнеше адам ұрлау оқиғасы болды, мысалы, 1998 жылы Ресейдің Самара облысында жұмыс істеген кезде екі жігіт миссионерді ұрлады. Құнықсыздар оларды қайтару үшін 300 000 АҚШ долларын талап етті. Бірнеше күннен кейін миссионерлер құн төлеместен босатылды.

Танымал мәдениетте

Мормон миссионерлері түрлі танымал мәдениет құралдарында бейнеленген. Миссионерлер Мормон киносының негізгі тақырыбы болып табылатын «Құдай әскері» (1999), «Көктің екінші жағы» (2001), «Ең жақсы екі жыл» (2003), «Р. М.» (2003), «Құдай әскері 2: Рақымшылық күйлері» (2005), «Періштелердің жұмысы» (2008) және «Саратов жолы» (2013) фильмдерінде маңызды орын алады. «Сабантуйдың жауынгері» (1973) мюзиклінде миссионерлер туралы айтылады және 1989 жылы осы мюзикль бойынша фильм түсірілді. «Жазбаларды салыстырып қараңдар» DVD сериясында миссионерлер кейде көрсетіледі. Миссионерлер PBS телеарнасының «Отты ал» (2003) деректі фильмінде, сондай-ақ Тони сыйлығын жеңіп алған «Мормон кітабы» сатирикалық Бродвей мюзиклінде де пайда болды. Голливуд Джим Керридің басты рөлде ойнаған «Иә, адам!» (2008) фильмінде миссионерлерді бейнеледі, ал британдық «Миллиондар» фильмінде миссионерлер туралы сөз қозғалды. «Мормондардың тұзағы» (1922), «Оргазм» (1997) және «Соңғы күндер» (2003) фильмдері жолдан тайған миссионерлерді көрсетеді. Мормон миссионерлері америкалық қорқыныш фильмінің соңында «Бейтаныстар» (2008) көрсетілді; бұл фильмде миссионерлер жас жігіттерге қарағанда балалар ретінде бейнеленген. 2008 жылы бұрынғы миссионер Чад Харди «Миссиядағы жігіттер» атты суреттер жинағынан тұратын күнтізбе шығарғаннан кейін шіркеудің тәртіптік жазасына тартылды.