Кіріспе
Ирландиялық романист, драматург және ақын Себастьян Барри – ирландиялық романист, драматург және ақын. Ол 2018–2021 жылдар аралығында Ирландияның көркем әдебиеті саласындағы лауреат атанды. Барри «A Long Long Way» (2005) және «The Secret Scripture» (2008) романдары үшін екі рет Букер сыйлығының тізіміне ілікті, соңғысы 2008 жылғы «Коста» жүлдесінің «Жыл кітабы» атағын және Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығын жеңіп алды. Оның 2011 жылғы «On Canaan's Side» романы Букер сыйлығының ұзақ тізіміне енді. 2017 жылдың қаңтар айында Барри «Days Without End» романы үшін «Коста» жүлдесінің «Жыл кітабы» сыйлығымен марапатталды, бұл беделді сыйлықты екі рет жеңіп алған тұңғыш романист болды.
Sebastian Barry is an Irish novelist, playwright and poet. He was named Laureate for Irish Fiction, 2018–2021. Barry has been twice shortlisted for the Man Booker Prize for his novels A Long Long Way (2005) and The Secret Scripture (2008), the latter of which won the 2008 Costa Book of the Year and the James Tait Black Memorial Prize. His 2011 novel, On Canaan's Side, was longlisted for the Booker. In January 2017, Barry was awarded the Costa Book of the Year prize for Days Without End, becoming the first novelist to win the prestigious prize twice.
Ерте өмір және білім
Барри Дублинде дүниеге келген. Оның анасы белгілі актриса Джоан О’Хара болған. Барридің әкесінің әкесі Британдық армияның Корольдік инженерлер корпусында қызмет еткен. Ал анасының әкесі суретші, ұлтшыл және Де Валераның жақтасы болған. Ол Католик университеті мектебінде және Дублин Тринити колледжінде оқыған, онда ағылшын және латын тілін үйренген.
Академия
Барридің академиялық лауазымдарына Айова университетінде жазу бойынша құрметті ғылыми қызметкер (1984), Вилланова университетінің Хеймбольдты қонақ профессоры (2006) және Дублин қаласындағы Тринити колледжінің жазушы-феллосы (1995–1996) кіреді.
Шығармалары
Барридің алғашқы әдеби туындысы 1982 жылы жарық көрген «Макердің бағы» романы болды. Оның тұңғыш пьесасы «Пентагональдық арман» Ольвен Фуэренің қатысуымен 1986 жылғы наурыз айында Дамер театрында көрсетілді. Одан кейін бірнеше өлеңдер жинағы және 1987 жылы «Сыртқы жарық қозғалтқышы» романы жарық көрді. Ал 1988 жылы «Босс Грейдидің жігіттері» пьесасы Абби театрында қойылғаннан кейін драматур ретіндегі мансабы басталды. Барридің анасының әкесі Джеймс Данн, оның ең танымал халықаралық пьесасы «Христиан әлемінің басқарушысы» (1995) басты кейіпкеріне шабыт берді. Бұл пьеса Кристофер Эварт Биггстің естелік жүлдесін, Ллойдтың «Жыл драматуры» жүлдесін және тағы да басқа жүлделерді жеңіп алды. Пьесадағы Томас Данн есімді басты кейіпкер 1913 жылдан 1922 жылға дейін Дублин қалалық полициясының бас инспекторы болды. Ол 1922 жылдың 16 қаңтарында Ирландия еркін мемлекетінің құрылуына дейін Дублин қамалының маңындағы аймақты бақылады. «Христиан әлемінің басқарушысы» мен «Энеас МакНалти қайда?» (1998) романдары 20 ғасырдың басындағы саяси дүрбелең кезіндегі ирланд лоялистерінің (физикалық және рухани) жағдайы туралы айтады. Соңғы туындының басты кейіпкері – ағылшын-ирланд соғысынан кейін бұрынғы достарынан қашып Ирландияны тастауға мәжбүр болған жас жігіт. Оның «Алыс, ұзақ жол» романы 2005 жылы «Man Booker» жүлдесіне ұсынылып, 2007 жылы Дублинде өткен «One City One Book» іс-шарасына іріктелді. Роман Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік Дублин фузилер полкіне шақырылған жас сарбаз Вилли Даннның оқиғасын баяндайды. Бұл 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін көптеген ирланд сарбаздарының сезімін көрсетеді. Ойдан шығарылған Томас Даннның ұлы Вилли Данн «Христиан әлемінің басқарушысы» пьесасында маңызды екіншілік кейіпкер ретінде алғаш рет пайда болады. Барридің 2008 жылғы «Құпия жазба» романы Ұлыбританиядағы ең көне Джеймс Тейт Блэк естелік жүлдесін (2009 жылдың тамызында жарияланды), 2008 жылғы «Жыл кітабы» жүлдесін (2009 жылдың 27 қаңтарында жарияланды) және 2010 жылы «Cezam Prix Littéraire Inter CE» жүлдесін жеңіп алды. «Құпия жазба» 2008 жылы «Man Booker» жүлдесін жеңіп алуға үміткер болды, бірақ Аравинд Адиганың «Ақ жолбарысына» аз айырмамен ұтылып қалды. Барридің «Андерсеннің ағылшын тілінде» пьесасы балалар жазушысы Ханс Кристиан Андерсеннің Чарльз Диккенс пен оның отбасымен Кент батпақтарында болған кездегі оқиғасына арналған. Макс Стаффорд Кларк қойған және «Out of Joint» мен «Hampstead Theatre» ұйымдары продюсерлік еткен бұл пьеса 2010 жылдың 11 ақпанынан 8 мамырына дейін Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапарда болды. «Слайгоның біздің ханымы» пьесасын 1998 жылы Макс Стаффорд Кларк Корольдік ұлттық театрда қойып, «Out of Joint» бірлесіп шығарды. Барридің бесінші романы «Канаанның жағында» («On Canaan's Side») «Алыс, ұзақ жол» романындағы Вилли Даннның қарындасы және «Христиан әлемінің басқарушысы» романындағы Томас Даннның қызы Лили Беренің тағдырына арналған. Роман 2011 жылы «Man Booker» жүлдесіне ұсынылып, 2012 жылы Уолтер Скотт жүлдесін жеңіп алды. Барридің келесі романы «Уақытша джентльмен» (2014) екінші дүниежүзілік соғыста британдық армиядағы тұрақты дәреже алмай қалған ирланд Джек МакНалтидің оқиғасын баяндайды. 1957 жылы Гананың Аккра қаласындағы жатақханасында отырып, ол өмірін асығыс жазады. Барридің «Күнсіз күндер» романы 2016 жылы жарық көрді. Ол 2017 жылғы «Costa Book of the Year» жүлдесін, Уолтер Скотт жүлдесін және «Тәуелсіз кітап сатушылар» жүлдесін жеңіп алды және 2017 жылғы «Man Booker» жүлдесіне ұсынылды. Барридің 2023 жылғы «Ескі құдайдың уақыты» романы 2024 жылғы Халықаралық Дублин әдеби жүлдесінің шорт-листіне және 2023 жылғы Букер жүлдесінің ұзақ тізіміне енді.
Жеке өмір
Барри әйелі, актриса және сценарист Элисон Диганмен бірге Уиклоу округінде тұрады. 2001 жылы Барри Техас университетінің Гарри Рэнсом орталығында жеке және кәсіби мұрағатын құрды. Оның әртүрлі жазушылық жолы мен шығармашылық еңбектерінің кең спектрін көрсететін 60-тан астам қорап қағаз бар, олардың ішінде суреттер, өлеңдер, әңгімелер, романдар, эсселер және сценарийлер кіреді.