Кіріспе

Мектепте оқыған жылдары Баним құмарлықпен кітап оқыды және өзінің әңгімелерін мен өлеңдерін жазды. Бала кезінде ол өзіне туған күніне арналған дәстүр ойлап тапты: ол өткен жылғы жазған барлық нәрсесін жинап, оларды сын тұрғысынан қайта оқып, жеткіліксіз деп тапқандарын өртеп жіберетін. Он жасында Баним ақын Томас Мурға барып, өзінің кейбір өлеңдерін қолжазба түрінде алып барды. Мур Банимді жазуын жалғастыруға ынталандырды және оған Килкеннидегі жеке театрына маусымдық билет сыйлады, сол кезде Мурдің өзі сол жерде өнер көрсетіп жүрген болатын.

Дублин

Бір жарым жыл бойы денсаулығын қалпына келтіріп, өзіне жол табуға тырысқан Баним портреттер салуға кірісіп, "Лейнстер Газетте" газетіне әңгімелер жаза бастады. Көп ұзамай ол газеттің редакторы болды. 1820 жылы Баним жазумен шұғылдану үшін Дублинге көшіп кетті. Дублинде ол бұрынғы студент досы, суретші Томас Мулванимен қайта қарым-қатынас жасады, ол оған көмектесіп, кеңес берді. Сол кезде Дублин суретшілері корпоративтік жарғы мен үкіметтік грант алуға тырысып жатқан. Баним Дублин газеттеріне үлес қосып, өз лауазымын суретшілердің талаптарын күшейтуге пайдаланды. 1820 жылы суретшілерге жарғы берілді, олар қолдауы үшін Банимге үлкен сома ақша және алғыс хат табыс етті. Банимнің ақшасының көп бөлігі қарыздарын өтеуге кетті. Баним жазушы Чарльз Филлипспен дос болып, оның шығармаларын жазуға көмектесті. Баним Лондонға баруды ойлаған, бірақ Филлипс оны Дублинде қалуға көндірді. Филлипс Банимге поэзиясы бойынша кеңес берді және оның алғашқы "Ossian's Paradise" поэмасын бірнеше баспагерлерге көрсетті; ол 1821 жылы "The Celt's Paradise" деген атпен жарияланды. Поэма қолжазба күйінде болғанда, оны Сэр Уолтер Скоттқа көрсеткен, ол оны оқып риза болған. "Кельттер жұмағы" жарық көргеннен кейін Баним классикалық трагедия жазуға ден қойды. Банимнің "Дэймон және Пифий" пьесасы 1821 жылдың 28 мамырында Ковент-Гарденде Уильям Макредидің "Дэймон" және Чарльз Кемблдің "Пифий" рөлінде ойнауымен қойылды. Кейін ол Дублиндегі Корольдік театрда да қойылды. 1821 жылы Баним Килкенниге соңғы қарыздарын төлеу үшін сапар шекті. Сапарында ол ағасы Майклмен болашақ романдары мен әңгімелері туралы жоспарларын талқылады. Килкенниде ол әкесінің жақын досы Джон Руттың үйінде тұрды. Ол күндерін ағасымен және Джон Руттың үш қызымен бірге өткізді. Бірнеше аптадан кейін Баним үлкен қызы Эллен Рутке ғашық болды. Оған үйлену туралы ұсыныс жасамас бұрын, Баним Дублинге істерін реттеу үшін оралды. Ол 1822 жылдың ақпанында Килкенниге қайтып оралды және бес айлық танысудан кейін Элленмен үйленді. 1822 жылы ол Майклмен бірлесіп ирланд өмірін бейнелейтін әңгімелер сериясын жоспарлады, бұл Ирландия үшін Уэверли романдары Шотландия үшін болғандай болуы керек еді; оның үлгісінің ықпалы оның жазбаларында анық көрінеді. Джон Галттың күнделікті өмір туралы әңгімелері де оған әсер етті.

Лондон

Содан кейін ол Лондонға аттанды, онда өзі мен әйеліне журналдарға және сахнаға жазу арқылы көмектесті. Олардың алғашқы тұрағы Бромптон қаласындағы Амелия көшесі, 7-үй, бұл Джон Филпот Курранның бұрынғы үйі еді. 1822 жылдың соңында оның әйелі ауырып, қараша айында өлі туған бала тауып алды. Оның ауруы Джонға емделу шығындарын жабу үшін көбірек жұмыс істеуге мәжбүр етті. 1823 жылы Джонның бұрынғы ауруы қайта оралды. Ол бірнеше ай бойы ауырып, содан кейін жазылып кетті, бірақ сол кезде қаржысы күрт азайды. Ауруына байланысты апталық газеттерде көп жұмыс істей алмай, ай сайын жарық көретін мерзімді басылымдарда көбірек жұмыс істей бастады. Бұл оған мұқият және маңызды жазба жұмыстарын жасауға мүмкіндік берді. Ол сондай-ақ ағылшын опера театры үшін Томас Арне үшін либретто жазды. Осы кезде Лондонға жаңа келген жазушы Джеральд Гриффин оған келіп, кеңес сұрады. Баним Гриффинмен достық қарым-қатынас орнатты және оған көмектесу үшін бар күшін салды, оның пьесаларын редакциялауға және оларды қоюға көмектесті. Гриффин хатта Баним туралы былай деді: «Банимді таппасам не істер едім? Мен Баним туралы ойлап, сөйлеп шаршамаймын. Біліңдер! Ол – Ирландиядан кеткеннен бері кездескен жалғыз адамым». Баним 1824 жылы «Тірі өлгендердің аяндылары» атты әртүрлі эсселер жинағын анонимді түрде жариялады. Сол жылы ол американдық жазушы Вашингтон Ирвингпен кездесіп, оны жақсы мінезді және адал адам деп тапты, ал басқа әдеби сахнадағы белгілі тұлғалар оны көңілсіздікке түсірді. «О’Хара отбасының әңгімелері» 1825 жылдың сәуір айында жарық көрді және бірден үлкен жетістікке жетті. Олардың ең күштілерінің бірі – «Билл-хуктың Крохуры» Майкл Банимнің туындысы еді. Екеуі 1823-24 жылдары хат алмасып, «Әңгімелер» бойынша жұмыс істеді, бір-біріне аяқталған жұмыстарын оқып, сынға алу үшін жіберіп отырды. Баним мен Джеральд Гриффин уақытша түсініспеушілікке қарамастан, әлі де жақын достар болды, және Гриффин жиі «Әңгімелерге» сын айту үшін шақырылды. «О’Хара отбасының әңгімелері» жарықтанғаннан кейін Джон Уильям соғысы кезінде протестанттар мен католиктердің қарым-қатынасы туралы «Бойн суы» романымен айналыса бастады. Ол 1826 жылы жарық көрген романы бойынша зерттеулер жүргізу үшін Дерри мен Белфастқа барып, Ирландияға оралды. Сол жылы «О’Хара отбасының әңгімелері» романы «Новландар» кітабының екінші бөлімі жарық көрді. 1826 жылдың жазында Майкл Джонды Лондонға барып кездескенде, ағасының ауруы оны қартайтып, 28 жасынан әлдеқайда үлкен көрінгенін байқады. «О’Хара отбасының» келесі жұмысы Майклдың өндірісі болды. 1798 жылғы Ирландия көтерілісі туралы роман «Кроппи, 1798 жылғы ертегі» (1828) бұрынғы ертегілерге тең келмейді, бірақ онда керемет күшті үзінділер бар. «Windgap мэрі» және «Ghost Hunter» (екеуі де Майкл Баним), «The Denounced» (1830) және «The Smuggler» (1831) фильмдері тез арада орындалып, жақсы қабылдады. Олардың көпшілігі өмірдің қараңғы және ауыр тұстарын көрсетеді, бірақ соңғы туындысында, Әке Коннеллде, сезім жарқын және нәзік. 1827 жылы Джон жас жазушы Джон Стерлингпен дос болады. Ол Стерлингпен бірге Кембриджге саяхатқа барды, бұл Банимнің денсаулығын уақытша жақсартты. Бірақ оның ауруы көп ұзамай қайта оралды, сонымен бірге кедейлік те пайда болды. Ол жазуын жалғастырды және Майклға «Кроппи» романын жазуға көмектесті. 1827 жылдың шілдесінде Джонның екінші баласы, қызы дүниеге келді. 1828 жылы Джонның «The Anglo Irish of the Nineteenth Century» романы анонимді түрде жарық көрді, бірақ сыншылар мен жұртшылық оны жақсы қабылдамады. Джеральд Гриффинмен тағы бір түсініспеушілік болғаннан кейін, екеуі 1828 жылдың ортасында хат арқылы достығын қайта жаңартты. Олардың достығы екі жазушыға да үлкен маңызға ие болды және оларға үлкен қуаныш сыйлады. Осы уақыт аралығында Джон әйелімен бірге Истборн қаласына, Ист-Сассекске, Джонның денсаулығы үшін көшіп келді, содан кейін Кенттегі Севеноаксқа қоныстанды. 1829 жылы олар бизнес мәселелері үшін Лондонның Блэкхит қаласына көшіп барды. 1829 жылдың күзінде дәрігерлердің кеңесі бойынша Францияға барды. Францияда ол «Комбаггер» романын жазды, ол баспамен келіспеушілікке байланысты 1831 жылға дейін жарияланбады. Ол сондай-ақ «Карамжан қалыңдық» романын жариялауға ұсынды, бірақ баспадан қолжазба жоғалды. 1830 жылдың маусым айында оның анасы қайтыс болды. Джон денсаулығының нашарлауына байланысты онымен кездесу үшін Килкенниге бара алмады. Отбасы медициналық кеңес бойынша бірінші Булоньге, содан кейін Парижге көшті. Ол журналдарға материал жазып, пьесалар жазу арқылы өмір сүруге тырысты. 1831 жылы оның бірінші ұлы дүниеге келді. Ұлының тууы Джонның анасының қайтысынан кейінгі көңіл күйін жақсартты, бірақ оны қаржылық қиындыққа да түсірді. 1832 жылы ол холераға шалдықты, бірақ аман қалды. 1832 жылдың соңында оның екінші ұлы дүниеге келді. Содан кейін, 1833 жылдың қаңтарында Эллен Банимнің Джонның әдеби достарына, содан кейін Джон Стерлинг пен оның әкесінің басшылығымен «The Times» газеті арқылы оның жағдайын жеңілдету үшін үгіт бастады. Ирландияда да қаржы жиналды. Ол оны нақты қажеттілікке түсірмейтіндей жеткілікті сома жинады. Көмек көрсеткендердің арасында Англиядан Чарльз Грей, 2-ші граф Грей және сэр Роберт Пил, ал Ирландиядан Сэмюэл Лавер болды.

Кейінгі өмірі

1833 жылы ол әйелімен бірге Джонның ауруына көмектесетін дәрігерді табу үмітімен Парижге көшіп барды. Оған омыртқаның төменгі бөлігінде қабыну диагнозы қойылып, көбінесе қиналыс тудыратын емдер жасалды, бірақ олар ешқандай жеңілдік бермеді. 1834 жылдың басында оның кіші ұлы дүние салды. Ол 1834 жылы Парижде қалып, қабілетіне қарай жазумен айналысып, қаланың көрнекті әдебиетшілерімен бірге уақыт өткізді. Оның үлкен ұлы 1835 жылдың басында круптан қайтыс болды. Францияда болғанда Банимге инсульт осып, 1835 жылы Килкенниге ақырындап қайтып келді. Ол 1835 жылдың шілдесінде Ирландияға оралып, Дублинде тұрақтап қалды. Тамыз айында Майкл Баним онымен қайта кездескенде, оның толық мүгедек күйде екенін көрді. Ол жиі ауырып, ұйықтау үшін опиат қолдануға мәжбүр болды, бірақ аурудың арасындағы қысқа уақыттарда әңгімелесуден және бауыры мен достарының қомпаниасынан ләззат ала алды. Қыркүйекте ол Килкенниге оралды, онда Килкенни тұрғындары оған деген құрметтерін білдіріп, 85 фунт стерлинг көлемінде қаржы жинады. Балалық шағындағы үйіне қысқа ғана тоқтағаннан кейін, ол Килкенниден шалғайда орналасқан Виндгап коттеджінде қоныстанды. Өмірінің соңына дейін сонда тұрып, 1842 жылдың 13 тамызында қырық төрт жасында қайтыс болды.