Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мектепте оқыған жылдары Баним құмарлықпен кітап оқыды және өзінің әңгімелерін мен өлеңдерін жазды. Бала кезінде ол өзіне туған күніне арналған дәстүр ойлап тапты: ол өткен жылғы жазған барлық нәрсесін жинап, оларды сын тұрғысынан қайта оқып, жеткіліксіз деп тапқандарын өртеп жіберетін. Он жасында Баним ақын Томас Мурға барып, өзінің кейбір өлеңдерін қолжазба түрінде алып барды. Мур Банимді жазуын жалғастыруға ынталандырды және оған Килкеннидегі жеке театрына маусымдық билет сыйлады, сол кезде Мурдің өзі сол жерде өнер көрсетіп жүрген болатын.
Throughout his school years, Banim read avidly and wrote his own stories and poems. As a boy, he invented a birthday tradition where he would gather all of his writings from the previous year, re read them critically, and then burn the ones he found lacking. When he was ten, Banim visited the poet Thomas Moore, bringing along some of his own poetry in manuscript. Moore encouraged Banim to continue writing and gave him a season ticket to his private theatre in Kilkenny, where Moore himself was performing at the time.
Дублин
Бір жарым жыл бойы денсаулығын қалпына келтіріп, өзіне жол табуға тырысқан Баним портреттер салуға кірісіп, "Лейнстер Газетте" газетіне әңгімелер жаза бастады. Көп ұзамай ол газеттің редакторы болды. 1820 жылы Баним жазумен шұғылдану үшін Дублинге көшіп кетті. Дублинде ол бұрынғы студент досы, суретші Томас Мулванимен қайта қарым-қатынас жасады, ол оған көмектесіп, кеңес берді. Сол кезде Дублин суретшілері корпоративтік жарғы мен үкіметтік грант алуға тырысып жатқан. Баним Дублин газеттеріне үлес қосып, өз лауазымын суретшілердің талаптарын күшейтуге пайдаланды. 1820 жылы суретшілерге жарғы берілді, олар қолдауы үшін Банимге үлкен сома ақша және алғыс хат табыс етті. Банимнің ақшасының көп бөлігі қарыздарын өтеуге кетті. Баним жазушы Чарльз Филлипспен дос болып, оның шығармаларын жазуға көмектесті. Баним Лондонға баруды ойлаған, бірақ Филлипс оны Дублинде қалуға көндірді. Филлипс Банимге поэзиясы бойынша кеңес берді және оның алғашқы "Ossian's Paradise" поэмасын бірнеше баспагерлерге көрсетті; ол 1821 жылы "The Celt's Paradise" деген атпен жарияланды. Поэма қолжазба күйінде болғанда, оны Сэр Уолтер Скоттқа көрсеткен, ол оны оқып риза болған. "Кельттер жұмағы" жарық көргеннен кейін Баним классикалық трагедия жазуға ден қойды. Банимнің "Дэймон және Пифий" пьесасы 1821 жылдың 28 мамырында Ковент-Гарденде Уильям Макредидің "Дэймон" және Чарльз Кемблдің "Пифий" рөлінде ойнауымен қойылды. Кейін ол Дублиндегі Корольдік театрда да қойылды. 1821 жылы Баним Килкенниге соңғы қарыздарын төлеу үшін сапар шекті. Сапарында ол ағасы Майклмен болашақ романдары мен әңгімелері туралы жоспарларын талқылады. Килкенниде ол әкесінің жақын досы Джон Руттың үйінде тұрды. Ол күндерін ағасымен және Джон Руттың үш қызымен бірге өткізді. Бірнеше аптадан кейін Баним үлкен қызы Эллен Рутке ғашық болды. Оған үйлену туралы ұсыныс жасамас бұрын, Баним Дублинге істерін реттеу үшін оралды. Ол 1822 жылдың ақпанында Килкенниге қайтып оралды және бес айлық танысудан кейін Элленмен үйленді. 1822 жылы ол Майклмен бірлесіп ирланд өмірін бейнелейтін әңгімелер сериясын жоспарлады, бұл Ирландия үшін Уэверли романдары Шотландия үшін болғандай болуы керек еді; оның үлгісінің ықпалы оның жазбаларында анық көрінеді. Джон Галттың күнделікті өмір туралы әңгімелері де оған әсер етті.
After about a year and a half of recovery and lack of direction, Banim started painting portraits and started contributing stories to the Leinster Gazette. He soon became the paper's editor. In 1820, Banim moved to Dublin after deciding to pursue his writing. In Dublin, he connected with an old student friend, the artist Thomas J. Mulvaney, who aided and advised him. At this time, the Dublin artists where trying to obtain a Charter of Incorporation and a government grant. Banim had been contributing to several Dublin newspapers and used his position to help strengthen the artists's claim. In 1820, the artists were granted their charter, and they gave an address and a considerable sum of money to Banim for his support. Much of Banim's money went to paying off his debts. Banim became friends with the writer Charles Phillips, who helped Banim with his writing. Banim had thought of going to London, but Phillips convinced him to stay in Dublin. Phillips advised Banim on his poetry and showed his early poem Ossian's Paradise to several publishers; it was published in 1821 as The Celt's Paradise. While still in manuscript, the poem had been shown to Sir Walter Scott, who enjoyed reading it. After the publication of The Celt's Paradise, Banim focused on writing a classical tragedy. Banim's play Damon and Pythias was performed at Covent Garden on 28 May 1821, with William Macready as "Damon" and Charles Kemble as "Pythias". It was later performed at the Theatre Royal, Dublin. In 1821, Banim visited Kilkenny to pay the last of his debts. During his visit he discussed his future plans for novels and stories with his brother Michael. While in Kilkenny, he lodged in the home of a close friend of his father, a man named John Ruth. He spent his days in the company of his brother and of John Ruth's three daughters. In a few weeks, Banim fell in love with the youngest daughter, Ellen Ruth. Before asking her to marry him, Banim returned to Dublin to take care of his affairs. He returned to Kilkenny in February 1822, and, after a courtship of five months, he and Ellen were married. In 1822, he planned, in conjunction with Michael, a series of tales illustrative of Irish life, which should be for Ireland what the Waverley Novels were for Scotland; the influence of his model is distinctly traceable in his writings. Another influence were the tales of everyday life by John Galt.
Лондон
Содан кейін ол Лондонға аттанды, онда өзі мен әйеліне журналдарға және сахнаға жазу арқылы көмектесті. Олардың алғашқы тұрағы Бромптон қаласындағы Амелия көшесі, 7-үй, бұл Джон Филпот Курранның бұрынғы үйі еді. 1822 жылдың соңында оның әйелі ауырып, қараша айында өлі туған бала тауып алды. Оның ауруы Джонға емделу шығындарын жабу үшін көбірек жұмыс істеуге мәжбүр етті. 1823 жылы Джонның бұрынғы ауруы қайта оралды. Ол бірнеше ай бойы ауырып, содан кейін жазылып кетті, бірақ сол кезде қаржысы күрт азайды. Ауруына байланысты апталық газеттерде көп жұмыс істей алмай, ай сайын жарық көретін мерзімді басылымдарда көбірек жұмыс істей бастады. Бұл оған мұқият және маңызды жазба жұмыстарын жасауға мүмкіндік берді. Ол сондай-ақ ағылшын опера театры үшін Томас Арне үшін либретто жазды. Осы кезде Лондонға жаңа келген жазушы Джеральд Гриффин оған келіп, кеңес сұрады. Баним Гриффинмен достық қарым-қатынас орнатты және оған көмектесу үшін бар күшін салды, оның пьесаларын редакциялауға және оларды қоюға көмектесті. Гриффин хатта Баним туралы былай деді: «Банимді таппасам не істер едім? Мен Баним туралы ойлап, сөйлеп шаршамаймын. Біліңдер! Ол – Ирландиядан кеткеннен бері кездескен жалғыз адамым». Баним 1824 жылы «Тірі өлгендердің аяндылары» атты әртүрлі эсселер жинағын анонимді түрде жариялады. Сол жылы ол американдық жазушы Вашингтон Ирвингпен кездесіп, оны жақсы мінезді және адал адам деп тапты, ал басқа әдеби сахнадағы белгілі тұлғалар оны көңілсіздікке түсірді. «О’Хара отбасының әңгімелері» 1825 жылдың сәуір айында жарық көрді және бірден үлкен жетістікке жетті. Олардың ең күштілерінің бірі – «Билл-хуктың Крохуры» Майкл Банимнің туындысы еді. Екеуі 1823-24 жылдары хат алмасып, «Әңгімелер» бойынша жұмыс істеді, бір-біріне аяқталған жұмыстарын оқып, сынға алу үшін жіберіп отырды. Баним мен Джеральд Гриффин уақытша түсініспеушілікке қарамастан, әлі де жақын достар болды, және Гриффин жиі «Әңгімелерге» сын айту үшін шақырылды. «О’Хара отбасының әңгімелері» жарықтанғаннан кейін Джон Уильям соғысы кезінде протестанттар мен католиктердің қарым-қатынасы туралы «Бойн суы» романымен айналыса бастады. Ол 1826 жылы жарық көрген романы бойынша зерттеулер жүргізу үшін Дерри мен Белфастқа барып, Ирландияға оралды. Сол жылы «О’Хара отбасының әңгімелері» романы «Новландар» кітабының екінші бөлімі жарық көрді. 1826 жылдың жазында Майкл Джонды Лондонға барып кездескенде, ағасының ауруы оны қартайтып, 28 жасынан әлдеқайда үлкен көрінгенін байқады. «О’Хара отбасының» келесі жұмысы Майклдың өндірісі болды. 1798 жылғы Ирландия көтерілісі туралы роман «Кроппи, 1798 жылғы ертегі» (1828) бұрынғы ертегілерге тең келмейді, бірақ онда керемет күшті үзінділер бар. «Windgap мэрі» және «Ghost Hunter» (екеуі де Майкл Баним), «The Denounced» (1830) және «The Smuggler» (1831) фильмдері тез арада орындалып, жақсы қабылдады. Олардың көпшілігі өмірдің қараңғы және ауыр тұстарын көрсетеді, бірақ соңғы туындысында, Әке Коннеллде, сезім жарқын және нәзік. 1827 жылы Джон жас жазушы Джон Стерлингпен дос болады. Ол Стерлингпен бірге Кембриджге саяхатқа барды, бұл Банимнің денсаулығын уақытша жақсартты. Бірақ оның ауруы көп ұзамай қайта оралды, сонымен бірге кедейлік те пайда болды. Ол жазуын жалғастырды және Майклға «Кроппи» романын жазуға көмектесті. 1827 жылдың шілдесінде Джонның екінші баласы, қызы дүниеге келді. 1828 жылы Джонның «The Anglo Irish of the Nineteenth Century» романы анонимді түрде жарық көрді, бірақ сыншылар мен жұртшылық оны жақсы қабылдамады. Джеральд Гриффинмен тағы бір түсініспеушілік болғаннан кейін, екеуі 1828 жылдың ортасында хат арқылы достығын қайта жаңартты. Олардың достығы екі жазушыға да үлкен маңызға ие болды және оларға үлкен қуаныш сыйлады. Осы уақыт аралығында Джон әйелімен бірге Истборн қаласына, Ист-Сассекске, Джонның денсаулығы үшін көшіп келді, содан кейін Кенттегі Севеноаксқа қоныстанды. 1829 жылы олар бизнес мәселелері үшін Лондонның Блэкхит қаласына көшіп барды. 1829 жылдың күзінде дәрігерлердің кеңесі бойынша Францияға барды. Францияда ол «Комбаггер» романын жазды, ол баспамен келіспеушілікке байланысты 1831 жылға дейін жарияланбады. Ол сондай-ақ «Карамжан қалыңдық» романын жариялауға ұсынды, бірақ баспадан қолжазба жоғалды. 1830 жылдың маусым айында оның анасы қайтыс болды. Джон денсаулығының нашарлауына байланысты онымен кездесу үшін Килкенниге бара алмады. Отбасы медициналық кеңес бойынша бірінші Булоньге, содан кейін Парижге көшті. Ол журналдарға материал жазып, пьесалар жазу арқылы өмір сүруге тырысты. 1831 жылы оның бірінші ұлы дүниеге келді. Ұлының тууы Джонның анасының қайтысынан кейінгі көңіл күйін жақсартты, бірақ оны қаржылық қиындыққа да түсірді. 1832 жылы ол холераға шалдықты, бірақ аман қалды. 1832 жылдың соңында оның екінші ұлы дүниеге келді. Содан кейін, 1833 жылдың қаңтарында Эллен Банимнің Джонның әдеби достарына, содан кейін Джон Стерлинг пен оның әкесінің басшылығымен «The Times» газеті арқылы оның жағдайын жеңілдету үшін үгіт бастады. Ирландияда да қаржы жиналды. Ол оны нақты қажеттілікке түсірмейтіндей жеткілікті сома жинады. Көмек көрсеткендердің арасында Англиядан Чарльз Грей, 2-ші граф Грей және сэр Роберт Пил, ал Ирландиядан Сэмюэл Лавер болды.
He then set out for London, where he supported himself and his wife by writing for magazines and for the stage. Their first residence was at No. 7, Amelia Place, Brompton, the former home of John Philpot Curran. Towards the end of 1822 his wife fell ill, and in November gave birth to a stillborn child. Her illness required John to do more work to meet the costs of her treatment. In 1823 John's own earlier illness returned. He was sick for several months before recovering, his finances, by that time, greatly diminished. Unable to do much work for the weekly papers because of his illness, he began doing more work for monthly periodicals. This allowed him the time to do more carefully written and serious work. He also wrote librettos for Thomas Arne of the English Opera House. Around this time he was visited by the writer Gerald Griffin, new to London, and in need of guidance. Banim befriended Griffin and did everything he could to assist him, helping to edit his plays and to have them submitted for production. Griffin said the following of Banim in a letter:"What would I have done if I had not found Banim? I should never be tired of talking about and thinking of Banim. Mark me! he is a man – the only one I have met since I left Ireland, almost." Banim published a volume of miscellaneous essays anonymously in 1824, called Revelations of the Dead Alive. He met the American author Washington Irving the same year, finding him to be a good hearted and genuine man, while other literary celebrities he had met had disappointed him. The first series of Tales of the O'Hara Family appeared in April 1825, achieving immediate and decided success. One of the most powerful of them, Crohoore of the Bill Hook, was by Michael Banim. The two had worked on the Tales through correspondence during 1823–24, periodically sending each other their completed work to be read and criticised. Banim and Gerald Griffin were still close friends, despite a misunderstanding that had temporarily parted them, and Griffin was often called upon to offer criticism on the Tales. After the publication of Tales of the O'Hara Family, John began work on his novel The Boyne Water, a story of Protestant – Catholic relations during the Williamite War. He travelled back to Ireland, spending time in Derry and Belfast, to do research on the novel, which was published in 1826. That same year, a second series of Tales of the O'Hara Family was published, containing the novel, The Nowlans. Upon visiting John in London, in the summer of 1826, Michael found that his brother's illness had aged him and made him appear much older than his 28 years. The next effort of the "O'Hara family" was almost entirely the production of Michael. The Croppy, a Tale of 1798 (1828), a novel of the Irish Rebellion of 1798, is hardly equal to the earlier tales, though it contains some wonderfully vigorous passages. The Mayor of Windgap, and The Ghost Hunter (both by Michael Banim), The Denounced (1830) and The Smuggler (1831) followed in quick succession, and were received with considerable favour. Most of these deal with the darker and more painful phases of life, but the feeling shown in his last, Father Connell, is brighter and more tender. In 1827, John became friends with the young writer John Sterling. He accompanied Sterling on an excursion to Cambridge, which temporarily restored Banim's health. His illness soon returned, along with consequent poverty. He continued to write, and encouraged Michael in his writing of The Croppy. In July 1827 John's second child, a daughter, was born. In 1828 John's novel The Anglo Irish of the Nineteenth Century was published anonymously, but wasn't well received by critics or the public. After another misunderstanding with Gerald Griffin, the two resumed their friendship through correspondence in the middle of 1828. Their friendship was of high importance to both writers, and brought them much satisfaction. During this time John and his wife lived in Eastbourne, East Sussex, where they had moved for the sake of John's health, and then Sevenoaks in Kent. In 1829 they moved to Blackheath, London for business purposes. In the Autumn of 1829, he went to France on the recommendation of his doctors. While in France he wrote The Smuggler, which went unpublished until 1831 due to a dispute with the publisher. He also submitted a novel called The Dwarf Bride for publication, but the manuscript was lost by the publisher. In June 1830 his mother died. John was unable to return to Kilkenny to see her due to his increasingly frail health. The family moved first to Boulogne on medical advice, and then to Paris. He continued to make something of a living contributing to periodicals and writing plays. In 1831 his first son was born. His son's birth improved John's state of mind after the death of his mother, but it also placed him in deeper financial need. In 1832 he suffered an attack of cholera but survived. At the end of 1832, his second son was born. Soon after, in January 1833, a movement to relieve his wants was set on foot by the entreaties of Ellen Banim to John's literary friends, and then by the English press, headed by John Sterling and his father in The Times. Contributions were also collected in Ireland. A sufficient sum was obtained to remove him from any danger of actual want. Among the contributors were Charles Grey, 2nd Earl Grey and Sir Robert Peel in England and Samuel Lover in Ireland.
Кейінгі өмірі
1833 жылы ол әйелімен бірге Джонның ауруына көмектесетін дәрігерді табу үмітімен Парижге көшіп барды. Оған омыртқаның төменгі бөлігінде қабыну диагнозы қойылып, көбінесе қиналыс тудыратын емдер жасалды, бірақ олар ешқандай жеңілдік бермеді. 1834 жылдың басында оның кіші ұлы дүние салды. Ол 1834 жылы Парижде қалып, қабілетіне қарай жазумен айналысып, қаланың көрнекті әдебиетшілерімен бірге уақыт өткізді. Оның үлкен ұлы 1835 жылдың басында круптан қайтыс болды. Францияда болғанда Банимге инсульт осып, 1835 жылы Килкенниге ақырындап қайтып келді. Ол 1835 жылдың шілдесінде Ирландияға оралып, Дублинде тұрақтап қалды. Тамыз айында Майкл Баним онымен қайта кездескенде, оның толық мүгедек күйде екенін көрді. Ол жиі ауырып, ұйықтау үшін опиат қолдануға мәжбүр болды, бірақ аурудың арасындағы қысқа уақыттарда әңгімелесуден және бауыры мен достарының қомпаниасынан ләззат ала алды. Қыркүйекте ол Килкенниге оралды, онда Килкенни тұрғындары оған деген құрметтерін білдіріп, 85 фунт стерлинг көлемінде қаржы жинады. Балалық шағындағы үйіне қысқа ғана тоқтағаннан кейін, ол Килкенниден шалғайда орналасқан Виндгап коттеджінде қоныстанды. Өмірінің соңына дейін сонда тұрып, 1842 жылдың 13 тамызында қырық төрт жасында қайтыс болды.
In 1833, he and his wife moved to Paris, in the hope that John would find a doctor who could help him with his condition. He was diagnosed as having an inflammation of the lower spine, and subjected to often excruciating treatments, which provided no relief. The death of his youngest son came early in 1834. He stayed in Paris throughout 1834, doing what writing he was capable of and spending time in the society of the distinguished literary men of the city. His oldest son died at the beginning of 1835, of croup. While in France, Banim suffered a stroke; in 1835 he returned to Kilkenny by slow stages. He returned to Ireland in July 1835, taking up residence in Dublin. On meeting him again in August, Michael Banim found his condition to be that of a complete invalid. He was often in pain and had to use opiates to sleep, but during the short intervals between the attacks of his illness, he was able to enjoy conversation and the company of his brother and friends. In September he returned to Kilkenny and was received with an address from the citizens of Kilkenny showing their appreciation of him, and a subscription from them of £85. After a short stay in his childhood home, he settled in Windgap Cottage, then a short distance from Kilkenny. He passed the remainder of his life there, dying on 13 August 1842 at the age of forty four.