Кіріспе

Крик соғысының (1813) бір бөлігі

Қызыл таяқтар Мимс бекінісін басып алып, тұрғындарын өлтіреді
| жауынгер1 = Red Stick Creek
| жауынгер2 =
| командир1 = Уильям Уэдерфорд, Питер Маккуин
| командир2 = Майор Дэниел Бизли, Диксон Бейли
| күші1 = 750–1000 жауынгер
| күші2 = 265 ополчение, оның ішінде:
70 Тензоу үйінің ополчениесы
175 Миссисипи еріктілері
16 Форт Стоддардтан
| қазалар1 = 50–100 өлтірілді, жараланғандардың саны белгісіз
| қазалар2 = 265 ополчение өлтірілді немесе тұтқынға алынды, 252 азамат өлтірілді немесе тұтқынға алынды, жараланғандардың саны белгісіз. Форт Мимс қатты зақымдалды. Қызыл таяқтар бейтараптық саясатын ұстанған басшыларға шабуыл жасады. Жоғарғы қалаларда олар үй жануарларын жүйелі түрде сойғыза бастады, олардың көпшілігі еуропалық мәдениеттің элементтерін қабылдап, билікке ие болған адамдарға тиесілі болды. Криктер арасындағы ішкі мәселелерді түсінбеген шекаралық ақ адамдар шиеленістің артуынан қорқып, "бекініп" және Форт-Мимс сияқты әртүрлі бекеттерге және блокхаустарға көшіп бара бастады, ал штаттар шекараға әскери күштер жіберді. Жаңа келген испан губернаторы Матео Гонсалес Манрике криктерге 45 баррель жүгері мен ұн, жамылғылар, таспалар, қайшы, бритвалар, бірнеше бұқалар, 1000 фунт оқ-дәрі және оқтар мен құс оқ-дәрісін беруге рұқсат берді. Крик керуендері туралы хабарлар полковник Кэллерге жеткенде, ол Миссисипи еріктілерінің майоры Дэниел Бизлимен бірге 6 ротадан тұратын атты әскер, 150 ақ отаршыл милиция және капитан Диксон Бейлидің басшылығымен 30 тензоуді бастап, оларды тоқтатуға шықты. Джеймс Коллер (Колл/Коул) 1813 жылғы шілдеде криктер түскі ас ішіп жатқанда, Күйдірілген жүгері шайқасында Қызыл таяқтарды тосқауылға алды. АҚШ әскерлері керуендерді тонап жатқанда, жауынгерлер қайтып келіп, американдықтарды ығыстырып шықты. АҚШ енді Крик ұлтымен соғыста болды. 1813 жылдың тамызында Питер Маккуин мен Қызыл Бөрік (Уэдерфорд) Мимс фортына шабуылға басшылық етті. Алабама, Талапуса және төменгі Абека тайпаларының 13 крик қаласынан келген 1000-ға жуық жауынгер Алабама өзенінің төменгі ағысындағы Флат-Крик өзенінің сағасына жиналды. Крик деп аталатын араласқан нәсілді ақ адамдар, Крик Ұлттық Кеңесінің мақұлдауымен Жоғарғы Крик қалаларынан көшіп келген Тензоу, Еуропалық америкалық қоныс аударушылармен бірге Форт-Мимс бекінісінде паналады. Бекіністе шамамен 517 адам болды, оның ішінде 265 қарулы милиционер. 1813 жылдың 21 тамызында шоктау жауынгері Форт-Эслиге 400-ден астам Қызыл таяқ жауынгерлері Форт-Эслиге, содан кейін Форт-Мэдисонға шабуыл жасамақшы екенін хабарлап келді. Бұл хабар Сент-Стефенстегі генерал Фердинанд Клейборнға жеткізілді, ол Форт-Эслиге күштер жіберді. Клейборн Форт-Мимс қолбасшысы майор Дэниел Бизли шабуылға төтеп бере алатынына және Форт-Эслидің қауіптірек екеніне сенген.

Шабуыл

1813 жылғы 29 тамызда Форт-Мимс бекінісінің сыртында мал баққан екі африкалық-американдық құл жақын маңдағы "сурет салынған жауынгерлер" бар екенін хабарлады, бірақ бекіністен келген атты барлаушылар соғыс жасақтарының ізін таба алмады. Майор Бизли екінші құлға "жалған дабыл көтергені үшін" жаза ретінде сауат ашты. Шабуыл күні таңертең атты барлаушы Бизлиге екінші ескерту жасады, бірақ ол оған мән бермей, ешқандай сақтық шарасын қабыланбады, себебі мас болған. Көргендердің кейбірі Форт-Пирс маңындағы тұрғындар еді. Форт-Мимс әскери басшылары бұл Форт-Пирсте қосымша әскери қолдау алу үшін жасалған жалған дабыл болуы мүмкін деп ойлады. Бизли "индейлердің қанша саны болса да постты қорғай аламын" деп мәлімдеген, бірақ тарихшылар бекіністің нашар қорғалғанын айтады. Шабуыл кезінде шығыс қақпасы құммен толып, жартылай жабылып қалған. Бизли күзетшілерді қоймады, криктердің жақын жерде екені туралы хабарларды жоққа шығарды. Қызыл таяқтар түскі ас ішіп жатқанда шабуыл жасап, ашық қақпаға бірден шабуылдап, бекіністі басып алуға тырысты. Сонымен қатар, олар қару тесіктерін және сыртқы қоршауды бақылауға алды. Капитан Бейли басқаруымен отаршылдар мен қоныс аударушылар ішкі қоршауды ұстап, біраз уақыт бойы қарсылық көрсетті; шамамен екі сағаттан кейін бір сағаттық үзіліс болды. Криктер, бекініс ішіндегі бастапқы күші әлсіреп, жарақат алғандар көбейген кезде, шайқасты жалғастыру керек пе, жоқ па деген мәселені талқылау үшін жедел кеңес өткізді. Сағат 3-те Диксон Бейли бастаған Тенсоу тайпасын Өлген жүгеріде жасаған сатқындықтары үшін кек алу үшін өлтіру керек деп шешті. Криктер сағат 15:00-де екінші шабуылды жасады. Қалған қорғаушылар "бастион" деп аталатын ғимаратқа шегінді. Қызыл таяқтар "бастионға" от қойып, ол бекіністің қалған бөлігіне тарады. Жауынгерлер ішкі қоршауға кіріп, отаршылдарды, араласқан криктерді және ақ қоныс аударушыларды өлтірді. Сағаттаған күреснен кейін қорғаныс толығымен құлады. Америкаға адал болған 500-ге жуық әскерилер, отарлаушылар, құлдар мен криктер қаза тапты немесе тұтқынға алынды. Қызыл таяқтар 250-ге жуық бас сүйекті алып кетті. Кешкі сағат 5-те шайқас аяқталды, ал бекініс пен ғимараттар тоналып, өртенді. Криктер көптеген құлдардың өмірін сақтап қалды, бірақ 100-ден астамын тұтқынға алды. Кем дегенде үш әйел мен он бала тұтқынға алынғаны белгілі. 36 адам, көбінесе ер адамдар, қашып кетті. Бірнеше аптадан кейін Форт-Стоддардтан келген көмекші колонна қорғаушылардың 247 және криктердің 100 денесін тапты. Жеңіске жеткеннен кейін қызыл таяқтар "айналасындағы плантацияларды қиратты. Олар 5000-нан астам ірі қара малды сойып, егістіктер мен үйлерді жойды, құлдарды өлтірді немесе ұрлады".

Салдары

Қызыл таяқтардың Форт-Мимстегі жеңісі Оңтүстік-Шығыс АҚШ шекарасында үрей таратты. Қоныс аударушылар үкіметтен шаралар қабылдауды талап етіп, сонымен қатар аймақтан қашып кетті. Шайқастан кейінгі апталарда Тенсоу және Томбигби аудандарының халқының шамамен жартысы, бірнеше мың адам қоныстарын тастап Мобилге қашып келді. Оның 500 адамдық шағын халқы оларға көмектесуге күш жіберді. Қызыл таяқтардың жеңісі – түпкілікті американдықтардың қол жеткізген ең үлкен жеңістерінің бірі. Бірақ бұл қырғын Крик (Мускоги) тайпасы ішіндегі азаматтық соғыстың аяқталып, АҚШ пен Жоғарғы Криктің Қызыл таяқ жауынгерлері арасындағы соғыс басталуын белгіледі.