Миколай Гомолка (1535-1609) – қазақ тіліндегі Польша Ренессанс композиторы, Сигизмунд II Август сарайының музыканты. Биографиясы, шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1535–1609 жылдары өмір сүрген поляк қайта өрлеу дәуірінің композиторы
Polish Renaissance composer (1535–1609)
Миколай Гомолка (шамамен 1535 – 30 сәуірден кейін 1591, көбінесе 5 наурыз 1609) – Сигизмунд II Августтың корольдік сарайының мүшесі болған поляк қайта өрлеу дәуірінің композиторы. Сарайда әнші, сыбызғышы және кернейші қызметін атқарды. Гомолка Сандомиерде дүниеге келген. 1545–1563 жылдары корольдік сарайда тұрып, флейта, «шторт» (ежелгі поляк үрмелі аспабы, фаготтың прототипі), скрипка және лютня тартуда шеберлікке ие болды. Ақырында патша сарайының толыққанды музыканты болды. Сарайдан кеткеннен кейін Сандомиерде түрлі әлеуметтік және құқықтық қызметтер атқарды. Біраз уақыт Краков епископы Петр Мышковскидің сарайында болды, Гомолка Мушина маңында кен байлықтарын зерттеді және Краковтағы Ян Замойскийдің сарайында тұрды. 1591 жылдың 30 сәуірінде ол әлі де онда тұрған, бұл оның өмірінің соңғы белгілі күні. Гомолканың сақталған жалғыз туындысы – Ян Кохановскийдің Давид псалмы мәтініне жазылған 150 тәуелсіз композициядан тұратын, төрт бөлімді, сүйемелдемесіз аралас хорға арналған жинақ. Музыка мәтіннің мазмұны мен көркемдік деңгейіне толық бағынады; ол музыкалық тәсілдер арқылы көңіл-күйді немесе нақты сөздерді көрнектеуге тырысады. Кейбір шығармаларында композитор канцонеттаға тән би ырғақтарын қолданады. «Польша псалмы үшін әуендер» – ескі поляк мәдениетінің құнды ескерткіші, ол қайта өрлеу дәуірінің жетістіктерін поляк жағдайларына бейімдеуді көрсетеді.
Mikołaj Gomółka (c. 1535 – after 30 April 1591, most probably 5 March 1609) was a Polish Renaissance composer and a member of the royal court of Sigismund II Augustus. At the court, he served as a singer, flutist, and trumpeter. Gomółka was born in Sandomierz. Between 1545 and 1563, he resided at the royal court, where he acquired proficiency in playing the flute, the 'sztort' (an old Polish wind instrument, a prototype of the bassoon), the violin, and the lute. He eventually became a full fledged musician of the royal chapel. After leaving the court, he took on various social and legal roles in Sandomierz. He spent some time at the court of Kraków bishop Piotr Myszkowski, Gomółka also conducted mining research near Muszyna and resided at the court of Jan Zamoyski in Kraków. As of 30 April 1591, he was still living there, which marks the last known date of his life. The only preserved work by Gomółka is a collection of 150 independent compositions to the text of David's Psalter by Jan Kochanowski, for four part unaccompanied mixed choir. The music is fully subordinated to the contents and the expressive layer of the text; he illustrates the mood or particular words by means of musical devices. In some works the composer applies dance rhythms characteristic of canzonetta. The "Melodies for the Polish Psalter" are a valuable monument of Old Polish culture showing the lay achievements of the Renaissance adapted to the Polish conditions.
Музыка
Миколай Гомольканың "Польша псальтеріне арналған әуендер" ("Melodiae na Psałterz polski") 1996 жылы Варшава музыкалық қоғамының ерте музыка аспаптар ансамблі Ars Nova және Il Canto вокалдық ансамблі CD-де жазылған. Бұл CD 1996 жылы ескі музыка санатында поляк музыка индустриясының Fryderyk сыйлығына ие болды.
"Melodies for the Polish Psalter" ("Melodiae na Psałterz polski"") of Mikołaj Gomółka was recorded in 1996 on CD by early music Warsaw Music Society's medieval instruments ensemble Ars Nova and vocal ensemble Il Canto. CD got award of the Polish music industry Fryderyk in category of early music in 1996.