Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс ұзақ қашықтықтағы зымырандары. Жеке қарулардың сипаттамалары.

V қарулары, түпнұсқа неміс тілінде Vergeltungswaffen (неміс тілінде: "қайтар шабу қарулары", "жазалау қарулары") деп белгілі, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде стратегиялық бомбалау, әсіресе қалаларды стратегиялық және/немесе әуеден бомбалау үшін арналған ұзақ қашықтықтағы артиллерия қаруларының ерекше жиынтығы болды. Оларға V-1 импульстік қозғалтқышты круиздік зымыран, V-2 сұйық отынмен жұмыс істейтін баллистикалық зымыран (көбінесе V-1 және V-2 деп аталады) және V-3 зеңбірек кірді. Германия осы қарулардың барлығын Ұлыбританияға қарсы әскери науқанда қолдануды жоспарлаған, бірақ 1944-1945 жылдар аралығындағы науқанда тек V-1 және V-2 қолданылды. Одақтастар Батыс Еуропаны басып алғаннан кейін, бұл қарулар Еуропа материгіндегі нысаналарға, негізінен Франция мен Бельгияда да қолданылды. V қаруларымен жүргізілген стратегиялық бомбалау салдарынан шамамен 18 000 адам, көбінесе бейбіт тұрғындар қаза тапты. Лондон, Антверпен және Льеж қалалары басты нысаналар болды. V қарулары нацистік Германияның «Вундерваффен» (супер қарулар немесе «тамаша қарулар») деп аталатын қаруларының қатарына кірді.

Даму

1940 жылы 28 маусымда Армия қару-жарақ басшысы Эмиль Либ пен Вермахттың Бас қолбасшысы Вальтер фон Браухич арасындағы кездесуде А4 (V2 ракетасы) үшін стратегиялық бомбалаудың мақсаты айқындалды. 1942 жылы Ұлыбританиядағы «Бейдекер» шабуылдарының толыққанды сәтсіз аяқталуынан кейін, ұшатын бомба мен ракетаның жасалуы үдеді, ал Ұлыбритания нысана ретінде белгіленді. 1943 жылдың 29 қыркүйегінде Альберт Шпеер неміс қалаларын жаппай бомбалауға «құпия қару» арқылы жауап қайтаратынын мәлімдеді. Содан кейін, 1944 жылдың 24 маусымында Рейхтің үгіт-насихат министрлігінің «Vergeltungswaffe 1» басқарылатын зымыраны туралы ресми хабарламасында осындай тағы бір қару болатыны білдірілді. 1944 жылдың қыркүйегінде А4 ракетасының алғашқы сынаққа ұшырылуынан кейін, ракета V2 деп қайта аталды (бірақ осы атауды кім бергенін ешкім нақты білмейді). Дегенмен, V2 операциялық нұсқаулығында зымыранды ұшыру батареяларына A4 атауы қолданыла берді. 1943 жылдан бастап АҚШ құпия қызметінің Швейцариядағы жетекшісі Аллен Даллес австриялық қарсылық тобымен, дін қызметкері Генрих Майер басқаратын топпен байланыс орнатты. Осы арқылы Даллес Пеенемунде, V1 және V2 ракеталары туралы маңызды ақпарат пен жоспарларды алды.

V-1

1943 жылдың қазан айынан бастап, V-1 зымырандары үшін ұшыру алаңдары Солтүстік Францияда, Каледен Ле-Хаврға дейінгі жағалау бойында салынды. Одақтас әуе күштерінің осы нысандарға жасаған әуе шабуылдары толыққанды сәтті болмады, ал 1944 жылдың маусымына қарай олар қолдануға дайын болды. 6 маусымдағы Нормандияға түскен шабуылдардың нәтижесінде, 1944 жылдың 13 маусымының таңында Лондонға алғашқы V-1 ұшатын бомбасы шабуыл жасалды. Он зымыран ұшырылды, олардың төртеуі Англияға жетті. Біріншісі Суонскомбе маңына құлап, жарақаттағандар болмады. Алайда, Бетнал-Гринде көпір қирады, алты адам қаза тауып, тоғыз адам жарақат алды. Шабуылдар күніне шамамен 100 рет қайталанатын болды. Лондонның бір кәсіпорны жақын жердегі бомбалау ошағына қалай жылдам жетіп баруға болатыны туралы жарнама берді. Бұған қарамастан, маусым мен шілде айларындағы бұлтты және жаңбырлы ауа райы қарудың тиімділігін арттырды, нәтижесінде көптеген адамдар зардап шекті. Тамыз айының соңына қарай, бір жарым миллиондай адам Лондонды тастап кетті, ал еңбек өнімділігі төмендеді. Алайда, жаздың соңы мен күзінде V-1-ге қарсы тиімді шаралар қабылданды және адамдар Лондонға қайта орала бастады. Барлығы 9251 V-1 зымыраны Ұлыбританиядағы нысаналарға бағытталды, олардың көп бөлігі Лондонға ұшырылды; 2515 зымыран қалаға жетіп, 6184 бейбіт тұрғынды қаза қылды және 17981 адамды жарақаттады. V-1 зымырандарының ұшу жолында орналасқан Кройдон қаласы қатты зардап шекті, 142 рет бомбаланды.

V-3

V 3 зеңбірегі, Лондонды атқылау үшін де жобаланған болатын, одақтастардың ұшыру алаптарына, әсіресе Мимоецкес бекінісіне жасаған шабуылдары мен 1944 жылы Солтүстік Еуропадағы әскери қимылдардың нәтижесінде, осы мақсатта ешқашан қолданылмады. Оның салдарынан, 1944 жылдың қысында Люксембургті бомбалауға бағытталды, бірақ нәтижесі шамалы болды.

V-4

V4 – Рейн Мессенджері деп аталған қатты отынмен жұмыс істейтін ракета. 1944 жылдың 24 желтоқсанында Антверпенге 24 данадан залп жасалды, бірақ олардың дәлдігі өте нашар болды. Портқа тағы бір залп жасалғаннан кейін, SS генерал-лейтенанты Ханс Каммер V4 бағдарламасынан бас тартты.