Екінші дүниежүзілік соғыстағы алғашқы ұзақ қашықтықтағы баллистикалық зымыран

Әлемдегі алғашқы ұзақ қашықтықтағы баллистикалық зымыран – V2. Екінші дүниежүзілік соғыста Германияда жасалған, қалаларды бомбалауға арналған. 🚀🔬

18 мин оқу

100%

Дереккөз: V-2 rocket — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Әлемдегі алғашқы ұзақ қашықтықты баллистикалық зымыран

1944 жылдың қаңтары: 100,000 RM
1945 жылдың наурызы: 50,000 RM басқарылатын баллистикалық зымыран. Сұйық отынмен жұмыс істейтін зымыран, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияда «құдайдың жазасы» ретінде әзірленді және одақтастардың неміс қалаларын бомбалауына жауап ретінде одақтастардың қалаларына шабуыл жасау үшін арналған. V2 зымыраны сонымен қатар 1944 жылдың 20 маусымында MW 18014 тік ұшырылуымен Kármán сызығын (ғарыш шегін) кесіп өтіп, ғарышқа ұшқан алғашқы жасанды нысан болды. Ұзақ қашықтықтағы зымырандарды әскери мақсатта қолдану туралы зерттеулер Вернхер фон Браунның дипломдық жұмысын Вермахттың назарына түскен кезде басталды. Прототиптердің бірнеше сериясы А4 моделіне дейін жетті, ол V2 ретінде соғысқа қатысты. 1944 жылдың қыркүйегінен бастап Вермахт 3000-нан астам V2 зымыранын одақтастардың нысандарына қарсы, бірінші кезекте Лондонға, кейін Антверпен мен Льежге қарсы қолданды. 2011 жылғы BBC деректі фильмінде V2 зымырандарынан болған шабуылдар нәтижесінде шамамен 9000 азамат және әскери қызметкер қаза тапты, ал тағы 12000 жұмысшы мен концлагерь тұтқындары қару-жарақ өндірісіне мәжбүрлі түрде қатысқандықтан қайтыс болды. Зымырандар дыбыс жылдамдығынан асып, ешқандай ескертусіз нысандарға тиді және тиімді қорғаныс болмағандықтан тоқтатылмады. Одақтас күштердің – АҚШ, Ұлыбритания, Франция және Кеңес Одағы – командалары Германияның ірі өндіріс орталықтарын басып алуға, немістердің зымыран технологиясын алуға және V2 зымырандарын ұшыру алаңдарын жаулауға асықты. Фон Браун және 100-ден астам негізгі ҒЗТК V2 мамандары американдықтарға берілді, ал V2 командасының көп бөлігі өз жұмысын Редстоун Арсеналына көшірді, онда олар «Paperclip» операциясы аясында орналастырылды. АҚШ сонымен қатар шамамен 80 зымыран жасауға жететін V2 құрал-жабдықтарын басып алды. Кеңес Одағы соғыстан кейін V2 өндірісін қайта жаңартып, оны КСРО-ға көшірді.

Техникалық мәліметтер

A4 отын үшін 75% этанол / 25% су қоспасын (B зат) және тотықтырғыш үшін сұйық оттегін (LOX) (A зат) қолданды. Су жалын температурасын төмендетіп, буға айналып салқындатқыш ретінде әрекет етіп, қозғалыс күшін арттырды, жанудың тегіс өтуіне көмектесті және жылулық стрессті азайтты. Рудольф Германның үстіркіш жел туннелі 40 шаршы сантиметрлік камерадағы А4 моделі арқылы А4-тің аэродинамикалық сипаттамаларын және қысым орталығын өлшеу үшін пайдаланылды. Өлшемдер 1940 жылдың 8 тамызында 1,86 Мах жылдамдығындағы сорулық түтік арқылы жүргізілді. Махтың 1,56 және 2,5 жылдамдықтағы сынақтар 1940 жылдың 24 қыркүйегінен кейін өтті. Отын және тотықтырғыш сорғыларын бу турбинасы қозғалтты, ал буды концентрацияланған сутек пероксиді (T зат) натрий перманганаты (Z зат) катализаторымен өндірді. Алкоголь мен оттегі резервуарлары алюминий-магний қорытпасынан жасалған. Турбонасос 4000 айналымда айналып, спирт пен оттегіні секундына 125 литр жылдамдықпен жану камерасына жіберді, онда олар айналатын электрлік тұтандырғышпен тұтандырылды. Отын гравитациялық түрде берілгенде 8 тонналық итермелеу күшіне жетті, ал турбонасос отынды қысыммен бергенде 13,5 тонналық зымыранды көтеріп 25 тоннаға дейін өсті. Жану газдары секундына 1 км жылдамдықпен камерадан шықты. 25 тонналық итермелеу кезінде оттегі мен отын арақатынасы 1,0:0,85 болды, бірақ ұшу биіктігімен қоршаған орта қысымы төмендеген сайын итермелеу 29 тоннаға дейін артты. Сутек пероксиді буға айналдырылды, натрий перманганаты катализаторымен сорғыны қуаттандырып, алкогольді және сұйық оттегіні секундына жану камерасына жеткізді. Жарылғыш зат ретінде 60/40 аматол қолданылды, ол электрлік байланыс арқылы детонацияланды. Аматолдың тұрақтылығы артықшылық берді, ал жарылғыш бөлік шыны жүннің қалың қабатымен қорғалған, бірақ оған қарамастан, қайтадан кірген кезде жарылуы мүмкін еді. Жарылғыш бөліктің салмағы және құрамындағы жарылғыш заттың мөлшері. Жарылғыш бөліктің салмағының 93% жарылғыш заттан тұрды, бұл басқа оқ-дәрілермен салыстырғанда өте жоғары көрсеткіш. Отын резервуарларында да қорғаныш ретінде шыны жүн қолданылды, сондықтан А4 мұз түзілуге бейім болмады, бұл проблема басқа баллистикалық зымырандарды, мысалы, 1959 жылы АҚШ қызметіне енген SM 65 Atlas зымыранының баллонды конструкциясын мазалады. Резервуарларда этил спирті мен оттегі сақталды. V2 қозғалтқышы төрт сыртқы руль және төрт ішкі графиттен жасалған желкендер арқылы бағытталды, олар қозғалтқыштан шығатын реактивті ағында орналасқан. Бұл 8 басқару беттерін Гельмут Хөлцердің аналогты компьютері, Мишгерат, гироскоптардан келетін электрлік сигналдар негізінде электрлік гидравликалық сервомоторлар арқылы басқарды. Siemens Vertikant LEV 3 басқару жүйесі екі еркін гироскоптан (пич үшін көлденең және иілу және айналу үшін екі дәрежелі бостандықпен тік) тұрақтылықты қамтамасыз етті, PIGA акселерометрімен немесе Walter Wolman радиобақылау жүйесімен жұптасып, белгіленген жылдамдықта қозғалтқышты тоқтатуды басқарды. A4-те қолданылған басқа гироскопиялық жүйелерге Kreiselgeräte SG 66 және SG 70 кірді. V2 алдын ала тексерілген жерден ұшырылды, сондықтан нысанаға дейінгі қашықтық пен азимут белгілі болды. Зымыранның бірінші қанаты нысананың азимутына тура келді. Бұл ракетаның азимутын түзетті, ал ұшу қашықтығы қозғалтқышты тоқтату уақытымен басқарылды, Brennschluss, Допплер жүйесімен немесе әртүрлі типтегі интеграцияланған акселерометрлермен жерден басқарылды. Осылайша, қашықтық қозғалтқыштың жану уақытының функциясы болды, ол белгілі бір жылдамдыққа жеткенде аяқталды. Қозғалтқышты тоқтату алдында итермелеу күші 8 тоннаға дейін төмендетілді, бұл кенеттен тоқтатудың тудыруы мүмкін су соққысының алдын алу үшін жасалды. белгісіз Екінші прототиптің мысалы үшін қолданылғандай, РLM тіркелген неміс ұшақ дизайнының үшінші рейх дәуіріндегі атауы, бірақ Life журналы сияқты АҚШ басылымдары 1944 жылдың желтоқсанында "V 2" гипотезалық белгісін қолданды.

The A4 used a 75% ethanol/25% water mixture (B Stoff) for fuel and liquid oxygen (LOX) (A Stoff) for oxidizer. The water reduced the flame temperature, acted as a coolant by turning to steam and augmented the thrust, tended to produce a smoother burn, and reduced thermal stress. Rudolf Hermann's supersonic wind tunnel was used to measure the A4's aerodynamic characteristics and center of pressure, using a model of the A4 within a 40 square centimeter chamber. Measurements were made using a Mach 1.86 blowdown nozzle on 8 August 1940. Tests at Mach numbers 1.56 and 2.5 were made after 24 September 1940. The fuel and oxidizer pumps were driven by a steam turbine, and the steam was produced by concentrated hydrogen peroxide (T Stoff) with sodium permanganate (Z Stoff) catalyst. Both the alcohol and oxygen tanks were an aluminum magnesium alloy. The turbopump, rotating at 4,000 rpm, forced the alcohol and oxygen into the combustion chamber at 125 liters (33 US gallons) per second, where they were ignited by a spinning electrical igniter. Thrust increased from 8 tons during this preliminary stage whilst the fuel was gravity fed, before increasing to 25 tons as the turbopump pressurised the fuel, lifting the 13.5 ton rocket. Combustion gases exited the chamber at , and a speed of per second. The oxygen to fuel mixture was 1.0:0.85 at 25 tons of thrust, but as ambient pressure decreased with flight altitude, thrust increased until it reached 29 tons. Hydrogen peroxide converted to steam, using a sodium permanganate catalyst powered the pump, which delivered of alcohol and of liquid oxygen per second to a combustion chamber at
The warhead was another source of trouble. The explosive used was amatol 60/40 detonated by an electric contact fuze. Amatol had the advantage of stability, and the warhead was protected by a thick layer of glass wool, but even so it could still explode during the re entry phase. The warhead weighed and contained of explosive. The warhead's percentage by weight that was explosive was 93%, a very great percentage when compared with other types of munition. A protective layer of glass wool was also used for the fuel tanks so the A 4 did not have a tendency to form ice, a problem which plagued other early ballistic missiles such as the balloon tank design SM 65 Atlas which entered US service in 1959. The tanks held of ethyl alcohol and of oxygen. The V 2 was guided by four external rudders on the tail fins, and four internal graphite vanes in the jet stream at the exit of the motor. These 8 control surfaces were controlled by Helmut Hölzer's analog computer, the Mischgerät, via electrical hydraulic servomotors, based on electrical signals from the gyros. The Siemens Vertikant LEV 3 guidance system consisted of two free gyroscopes (a horizontal for pitch and a vertical with two degrees of freedom for yaw and roll) for lateral stabilization, coupled with a PIGA accelerometer, or the Walter Wolman radio control system, to control engine cutoff at a specified velocity. Other gyroscopic systems used in the A 4 included Kreiselgeräte's SG 66 and SG 70. The V 2 was launched from a pre surveyed location, so the distance and azimuth to the target were known. Fin 1 of the missile was aligned to the target azimuth. that adjusted the azimuth for the rocket, and the flying distance was controlled by the timing of the engine cut off, Brennschluss, ground controlled by a Doppler system or by different types of on board integrating accelerometers. Thus, range was a function of engine burn time, which ended when a specific velocity was achieved. Just before engine cutoff, thrust was reduced to eight tons, in an effort to avoid any water hammer problems a rapid cutoff could cause. unhyphenated – exactly as used for any Third Reich era "second prototype" example of an RLM registered German aircraft design – but U. S. publications such as Life magazine were using the hyphenated form "V 2" as early as December 1944.

Пайдалану тарихы

1943 жылдың қараша айының соңғы күндері Францияда генерал-артиллерия з. В. Эрих Хайнеманның басқаруымен құрылған LXV армиялық корпус z. b. V., V-2 зымыранын қолдануға жауапты болды. 1943 жылдың соңында үш ұшыру батальоны құрылды: 836-шы артиллерия бөлімі (моторизацияланған), Гросборн, 485-ші артиллерия бөлімі (моторизацияланған), Наугард және 962-ші артиллерия бөлімі (моторизацияланған). Жауынгерлік операциялар 1944 жылдың қыркүйегінде 444-ші оқу батареясы орналасқан кезде басталды. 1944 жылдың 2 қыркүйегінде SS Werfer Abteilung 500 құрылды, ал қазан айына қарай SS генерал-лейтенанты Ханс Камлердің басшылығымен SS барлық бөлімшелерді операциялық бақылауға алды. Ол «Оңтүстік тобын» 836-шы арт. бөлімімен (Мерциг) және «Солтүстік тобын» 485-ші арт. бөлімімен және 444-ші батареямен (Бургштейнфурт және Гаага) бірге құрды. Гитлердің 1944 жылдың 29 тамызда V-2 зымыраларын шабуылдауды мүмкіндігінше тезірек бастау туралы жариялағаннан кейін, шабуыл 1944 жылдың 7 қыркүйегінде Парижде екі зымыранмен басталды (одақтастар бұл қаланы екі аптадан кем уақыт бұрын азат еткен), бірақ екеуі де ұшырылғаннан кейін дереу құлады. 8 қыркүйекте Парижге бір зымыран ұшырылды, ол Порт-д'Италия маңында шамалы зақым келтірді. Немістер өздері V-2 туралы 1944 жылдың 8 қарашасында хабарлады, ал 10 қарашада ғана Уинстон Черчилль Парламентке және әлемге Англияның «соңғы бірнеше аптада» зымырандық шабуылға ұшырағанын мәлімдеді. 1944 жылдың қыркүйегінде V-2 миссиясын басқару Waffen SS және z. V. дивизиясына берілді.

Неміс ұшыру бөлімшелерінің орналасқан жері бірнеше рет өзгерді. Мысалы, 444-ші артиллериялық бөлім 1944 жылдың қыркүйегінде Нидерландының оңтүстік-батысына (Зеландқа) келді. Серооскерке ауылының жанындағы даладан 15 және 16 қыркүйекте бес V-2 зымыраны ұшырылды, 18 қыркүйекте тағы бір сәтті және бір сәтсіз ұшыру орын алды. Сол күні зымыранды тасымалдап келе жатқан көлік қате бұрылыс жасап, Серооскеркеге келіп түсті, соның нәтижесінде ауыл тұрғыны қарудың суретін жасырын түрде түсіре алды; осы суреттерді голландтық қарсылық қозғалысы Лондонға жеткізді. Осыдан кейін бөлімше солтүстік-батыс Нидерландыдағы Гаастерландтағы Риж қаласының жанындағы ормандарға көшті, осылайша технологияны одақтастардың қолға түсірмеуін қамтамасыз етті. Гаастерландтан 25 қыркүйектен бастап Ипсвич және Норвичке қарсы V-2 зымыралары ұшырылды (Лондон жетпейтін қашықтықта болды). Олардың дәлдігі төмен болғандықтан, бұл V-2 зымыралары мақсатты қалаларға тимеді. Көп ұзамай, Адольф Гитлердің бұйрығымен Лондон мен Антверпен ғана нысана болып қалды, Антверпен 12-20 қазан аралығында нысанаға алынды, содан кейін бөлімше Гаагаға көшті.

Bodenplatte операциясы кезінде мүмкін болатын пайдалану

Кем дегенде бір V 2 зымырасы, жылжымалы Meillerwagen ұшыру платформасында, 1945 жылдың 1 қаңтарында Лохем қаласының жанындағы солтүстік неміс шабуыл жолындағы Люфтваффе әуе күштерінің 1945 жылғы Жаңа жыл Bodenplatte операциясының шабуылына қарсы қорғаныста ұшып өткен USAAF 4-ші истребитель тобының ұшқышынан байқалды. Ықтимал, американдық истребительді ракета ұшыру экипажы көргендіктен, зымыра ұшыруға дайын 85° бұрыштық көтерілуден 30° бұрышқа дейін жылдам түсірілді.

Неміс нысанасына тактикалық қолдану

1945 жылы 7 наурызда Ремаген шайқасында АҚШ әскері Людендорф көпірін басып алғаннан кейін, немістер оны қиратуға бар күштерін салды. 1945 жылдың 17 наурызында олар көпірге он бір V-2 зымыранын ұшырды, бұл олардың тактикалық мақсатқа қарсы алғашқы қолданылуы және соғыс барысында неміс нысанасына бағытталған жалғыз рет болды. Олар неғұрлым дәл Лейтстрал құрылғысын қолдана алмады, себебі ол Антверпенге бағытталған еді және оны басқа нысанаға оңай қайта бағыттау мүмкін емес еді. Нидерландтың Хелендоорн қаласының жанынан ұшырылған зымырандардың бірі солтүстікке қарай 64 шақырым қашықтықтағы Кельн қаласына жетті, ал біреуі көпірден жақын арада өтті. Сонымен қатар, олар Ремаген қаласына да шабуыл жасап, бірнеше ғимаратты қиратты және кем дегенде алты американдық сарбазды қаза таптырды.

Соңғы пайдалану

Соңғы екі зымыран 1945 жылғы 27 наурызда жарылды. Олардың бірі – британдық азаматты өлтірген соңғы V-2 және Ұлыбритания жеріндегі соғыстың соңғы азаматтық құрбаны: 34 жастағы Айви Миллишамп, Кенттегі Орпингтон қаласындағы Кинастон жолындағы үйінде қаза тапты. 2010 жылы жасалған ғылыми реконструкция V-2 кең және терең кратер жасағанын, шамамен 3000 тонна материалды ауаға шашыратып жібергенін көрсетті.

Әуе шабуылына қарсы пулемет жүйесі (ұсынылған)

Генерал Фредерик Альфред Пайл, авиацияға қарсы қорғаныс командасының қолбасшысы, мәселені зерттеп, ракетаның бағытында оқ жауын шашуға жеткілікті авиацияға қарсы қарулар бар екенін ұсынды, бірақ бұл үшін ракетаның траекториясын дұрыс болжау қажет еді. Алғашқы есептерге сәйкес, әрбір ракетаға 320 000 снаряд қажет болатын. Олардың шамамен 2%-ы жерге түсіп, 90 тоннаға жуық оқ-дәріге дейін залал келтіруі мүмкін, бұл ракетадан да көп қиратуға әкелер еді. 1944 жылғы 25 тамызда өткен "Крестбоу" комитетінің мәжілісінде бұл идея қабылданбады. 1945 жылғы 3 наурызда одақтастар Гаагадағы "Хаагсе Бос" орман-тоғайында V-2 ракеталарын және оларды іске қосу құралдарын кең ауқымды бомбалау арқылы жоюға тырысты, бірақ навигациялық қателердің салдарынан Безуиденхоут ауданы қирады, нәтижесінде 511 голланд азаматы қаза тапты.

Бағалау

Германияның V қарулары (V1 және V2) шамамен 500 миллион АҚШ долларына бағаланды. Германия экономикасының салыстырмалы түрде кішілігін ескере отырып, бұл атом бомбасын жасаған АҚШ-тың Манхэттен жобасына тең, бірақ сәл кем өнеркәсіптік күш-жігерді білдірді. 6048 V2 зымыраны салынды, олардың әрқайсысының құны шамамен (2011 жылы) құрады; 3225 зымыран ұшырылды. СС генералы Ханс Каммер, инженер ретінде бірнеше концлагерьлерді, соның ішінде Аушвицті де салған, қатыгездігімен танымал болды және ракеталық бағдарлама үшін концлагерь тұтқындарын құл еңбекшілер ретінде пайдалану идеясын ұсынды. V2 зымыранын жасау кезінде одан көп адам қаза тапты, қарағанда оның қолданылуынан қаза тапқандар саны артық болды. V2 Германияның отын спирті өндірісінің үштен бірін және басқа да маңызды технологиялардың үлкен бөлігін жұмсады: бір V2 зымыранын ұшыру үшін отын спиртін тазартуға азық-түлік тапшы болған кезде 30 тонна картоп қажет болды. Жарылғыш заттардың жетіспеуіне байланысты кейбір оқ-дәрілер тек кинетикалық энергияны пайдалану үшін бетонмен толтырылды, ал кейде оқ-дәрілерде одақтастардың бомбалауынан қаза тапқан неміс азаматтарының суреттерінен жасалған үгіт материалдары болды. V2 зымыранының психологиялық әсері зор болды, себебі V2 дыбыс жылдамдығынан жылдам қозғалғандықтан, соққы алдында ешқандай ескерту бермеді (бомбалаушы ұшақтардан немесе V1 ұшатын бомбадан айырмашылығы, ол ерекше гуілді дыбыс шығарды). Тиімді қорғаныс болған жоқ және ұшқыштар мен экипаждың қаза болу қаупі де болмады. Оның қандай әсер еткенін көрсететін мысал – американдық ұшқыш, болашақ ядролық стратегия және Конгресс кеңесшісі Уильям Лискум Борденнің реакциясы. 1944 жылдың қараша айында түнгі миссиядан оралғанда ол Голландияда Лондонға бет алған V2 зымыранын көрді: "Ол метеорға ұқсады, қызыл ұшқындарды шашыратып, ұшақ қозғалмай тұрғандай біздің жанымыздан жылдам өтті. Ракеталар АҚШ-ты тікелей, мұхит арқылы шабуылға ұшыратуы тек уақыт мәселесі екеніне мен көз жеткіздім". Соғыс дерлік жеңіліске ұшырағандықтан, қару-жарақ өндірісіне қарамастан, нацистер V қаруларын соғысқа әскери тұрғыдан ықпал етудің соңғы үміті ретінде қарастырды (сондықтан Антверпен V2 нысанасы болды), жауларын "жазалау" және ең бастысы, өздерінің керемет қаруларымен жақтастарына үміт сыйлау үшін пайдаланды.

The German V weapons (V 1 and V 2) cost the equivalent of about US$500 million. Given the relatively smaller size of the German economy, this represented an industrial effort equivalent to but slightly less than that of the U. S. Manhattan Project that produced the atomic bomb. 6,048 V 2s were built, at a cost of approximately ( in 2011) each; 3,225 were launched. SS General Hans Kammler, who as an engineer had constructed several concentration camps including Auschwitz, had a reputation for brutality and had originated the idea of using concentration camp prisoners as slave laborers for the rocket program. More people died manufacturing the V 2 than were killed by its deployment. The V 2 consumed a third of Germany's fuel alcohol production and major portions of other critical technologies: to distil the fuel alcohol for one V 2 launch required 30 tonnes of potatoes at a time when food was becoming scarce. Due to a lack of explosives, some warheads were simply filled with concrete, using the kinetic energy alone for destruction, and sometimes the warhead contained photographic propaganda of German citizens who had died in Allied bombings. The psychological effect of the V 2 was considerable, as the V 2, traveling faster than the speed of sound, gave no warning before impact (unlike bombing planes or the V 1 flying bomb, which made a characteristic buzzing sound). There was no effective defence and no risk of pilot or crew casualties. An example of the impression it made is in the reaction of American pilot and future nuclear strategist and Congressional aide William Liscum Borden, who in November 1944 while returning from a nighttime air mission over Holland saw a V 2 in flight on its way to strike London: "It resembled a meteor, streaming red sparks and whizzing past us as though the aircraft were motionless. I became convinced that it was only a matter of time until rockets would expose the United States to direct, transoceanic attack." With the war all but lost, regardless of the factory output of conventional weapons, the Nazis resorted to V weapons as a tenuous last hope to influence the war militarily (hence Antwerp as V 2 target), as an extension of their desire to "punish" their foes and most importantly to give hope to their sympathizers with their miracle weapon.

Орындалмаған жоспарлар

Су асты кемесінің сүйреп әкелетін ұшыру платформасы сәтті сынақтан өтті, осылайша ол су асты кемесінен баллистикалық зымырандарды ұшыру прототипіне айналды. Жобаның кодолық атауы Prüfstand XII ("Сынақ стенді XII") болды, кейде оны "ракеталық U қайығы" деп те атады. Егер қолданылса, U қайығы АҚШ қалаларына қарсы V-2 зымыранын ұшыруға мүмкіндік берер еді, бірақ бұл үшін үлкен күш жұмсалып (әсері де шектеулі болар еді). Гитлер 1944 жылдың шілдесінде, ал Шпеер 1945 жылдың қаңтарында Германияның осы қауіп-қорқытуларды орындауға қабілеті болмаса да, осы схемаға сілтеме жасайтын сөздер айтты. Американдықтар бұл схемаларға "Көз жасы" операциясымен жауап берді. Соғыстан кейін британдықтардың 11-ші лагерінде ұсталған кезде Дорнбергер Фюрерге V қаруының насихатын тоқтатуды өтінгенін айтты, себебі бір тон жарылғыштан артық ештеңе күтуге болмайды. Сонда Гитлер Дорнбергер одан көп күтпесе де, өзінің (Гитлердің) күтетінін айтты. Жапонияның Германиядағы елшілігінен алынған шифрланған хабарламаларға сәйкес, 12 бөлінген V-2 зымыраны Жапонияға жіберілді. Олар 1944 жылдың тамызында Бордодан U-219 және U-195 көлік қайықтарымен жөнелтілді, олар 1944 жылдың желтоқсанында Джакартаға жетті. 1945 жылдың мамырында Еуропадағы соғыс аяқталғанда U-234 кемесінде Жапонияға бағыт алған V-2 зымыраларының маманы саяхат етті. Бұл V-2 зымырандарының тағдыры әлі белгісіз.

Соғыстан кейінгі пайдалану

Соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ пен КСРО арасында мүмкіндігінше көп V2 зымырандарын және мамандарды қолға түсіру үшін бәсекелестік басталды. 300 теміржол вагоны V2 зымырандарымен және олардың бөліктерімен толтырылып, АҚШ-қа жөнелтілді, ал Вернер фон Браун мен Уолтер Дорнбергер сияқты 126 маңызды конструктор американдықтарға тұтқынға түсті. Фон Браун, оның інісі Магнус фон Браун және тағы жеті адам кеңес әскерлеріне түсіп қалмау немесе нацистер тұтқынға түсуіне жол бермеу үшін АҚШ әскеріне (Operation Paperclip) берілуге шешім қабылдады. Нацистер жеңілгеннен кейін неміс инженерлері АҚШ-қа, КСРО-ға, Францияға және Ұлыбританияға көшірілді, онда олар V2 зымырандарын әскери және бейбіт мақсаттар үшін одан әрі жетілдірді. V2 зымыраны кейіннен қолданылатын сұйық отынмен жұмыс істейтін зымырандар мен ғарышқа ұшыру құралдарының негізін салды.

Америка Құрама Штаттары

"Кәдеге тігіс" операциясы неміс инженерлерін жұмыға алды, ал "V2" арнайы миссиясы V2 бөліктерін АҚШ-қа тасымалдады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін 300-ден астам теміржол вагоны V2 қозғалтқыштарымен, фюзеляждарымен, жанармай бактерімен, гироскоптармен және қосымша жабдықтармен Ла-Крусес теміржол станциясына жеткізілді. Осыдан кейін олар жүк көліктеріне тиеліп, Нью-Мексикодағы White Sands сынақ полигонына жеткізілді. V2 аппараттық құралдарынан өзге, АҚШ үкіметі V2 басқару, навигация және бағытталған жүйелері үшін неміс механикалық теңдеулерін, сондай-ақ жаңа әзірлемелердің концептуалды көлік құралдарын АҚШ қорғаныс мердігерлеріне талдау үшін берді. 1950 жылдары осы құжаттардың бір бөлігі АҚШ мердігерлеріне бағыт-косинус матрицасының түрлендірулерін және басқа инерциялық навигациялық архитектуралық тұжырымдамаларды әзірлеуге көмектесті. Бұл тұжырымдамалар АҚШ-тың алғашқы бағдарламаларында, мысалы, "Атлас" және "Минутмен" басқару жүйелерінде, сондай-ақ Әскери-теңіз күштерінің суасты инерциялық навигациялық жүйесінде қолданылды. V2 зымырасының қайта құрастырылған үлгілеріне арналған жүк ұсыныстарын қарау үшін әскери және азаматтық ғалымдардан тұратын комиссия құрылды. 1946 жылдың қаңтарында АҚШ Армиясының қару-жарақ корпусы азаматтық ғалымдар мен инженерлерді V2 зымырасын пайдалана отырып, ғарыш зерттеу бағдарламасын әзірлеуге қатысуға шақырды. Комиссия алғашқыда "V2 Rocket Panel", содан кейін "V2 Жоғарғы Атмосфераны Зерттеу Тобы", ал соңында "Жоғарғы Атмосфера Зымыра Зерттеу Тобы" деп аталды. Бұл V2 зымыраларында жүргізілген эксперименттердің алуан түрлі жиынтығына әкелді, бұл Американың адамды ғарышқа ұшуына дайындалуға көмектесті. Ауаның барлық қабаттарынан ауа үлгілерін алу, атмосфералық қысымды анықтау және ауада қандай газдар бар екенін білу үшін құрылғылар жоғары көтерілді. Басқа құралдар ғарыш сәулеленуінің деңгейін өлшеді. V2 сынақтарының 68 пайызы ғана сәтті деп есептелді. 1947 жылдың 29 мамырында ұшырылған V2 Мексиканың Хуарес қаласының жанында құлады, бірақ ол шындығында Hermes B 1 ұшағы болды. АҚШ Әскери-теңіз күштері неміс V2 зымырасын теңізде ұшыруға тырысты. Бір сынақ ұшыру 1947 жылдың 6 қыркүйегінде USS Midway әуе кемесінен жасалды, бұл Әскери-теңіз күштерінің "Sandy" операциясының бір бөлігі болды. Сынақ ұшыру толыққанды сәтті болмады, V2 ұшыру платформасынан шығып, теңізге құлады. Мидуэй палубасындағы ұшыру орнатылымы зымыраның құлауын болдырмау үшін жиналмалы қолдарды пайдаланғанымен ерекшеленеді. Қолдар қозғалтқыш тұтанғаннан кейін тартылып, зымыраны босатып жіберді. Бұл орнату R-7 "Семиорка" зымырасының ұшыру процедурасына ұқсас көрінеді, бірақ R-7 зымырасында фермалар зымыраның барлық салмағын ұстап тұрады, ал жақтан келетін күштерге ғана реакция жасайды. PGM-11 Redstone зымырасы V2 зымырасының тікелей мұрагері болып табылады.

Operation Paperclip recruited German engineers and Special Mission V 2 transported the captured V 2 parts to the United States. At the close of the Second World War, more than 300 rail cars filled with V 2 engines, fuselages, propellant tanks, gyroscopes, and associated equipment were brought to the railyards in Las Cruces, New Mexico, so they could be placed on trucks and driven to the White Sands Proving Grounds, also in New Mexico. In addition to V 2 hardware, the U. S. Government delivered German mechanization equations for the V 2 guidance, navigation, and control systems, as well as for advanced development concept vehicles, to U. S. defence contractors for analysis. During the 1950s, some of these documents were useful to U. S. contractors in developing direction cosine matrix transformations and other inertial navigation architecture concepts that were applied to early U. S. programs, such as the Atlas and Minuteman guidance systems as well as the Navy's Subs Inertial Navigation System. A committee was formed with military and civilian scientists to review payload proposals for the reassembled V 2 rockets. By January 1946, the U. S. Army Ordnance Corps invited civilian scientists and engineers to participate in developing a space research program using the V 2. The committee was initially named the "V2 Rocket Panel", then the "V2 Upper Atmosphere Research Panel", and finally the "Upper Atmosphere Rocket Research Panel". This resulted in an eclectic array of experiments that flew on V 2s and helped prepare for American manned space exploration. Devices were sent aloft to sample the air at all levels to determine atmospheric pressures and to see what gases were present. Other instruments measured the level of cosmic radiation. Only 68 percent of the V 2 trials were considered successful. A supposed V 2 launched on 29 May 1947 landed near Juarez, Mexico and was actually a Hermes B 1 vehicle. The U. S. Navy attempted to launch a German V 2 rocket at sea— one test launch from the aircraft carrier USS Midway was performed on 6 September 1947 as part of the Navy's Operation Sandy. The test launch was a partial success; the V 2 went off the pad but splashed down in the ocean only some from the carrier. The launch setup on the Midway's deck is notable in that it used foldaway arms to prevent the missile from falling over. The arms pulled away just after the engine ignited, releasing the missile. The setup may look similar to the R 7 Semyorka launch procedure but in the case of the R 7 the trusses hold the full weight of the rocket, rather than just reacting to side forces. The PGM 11 Redstone rocket is a direct descendant of the V 2.

КСРО

КСРО сонымен қатар бірнеше V2 зымыраны мен мамандарды тұтқындап, оларға Германияда біраз уақыт қалуға рұқсат берді. Алғашқы еңбек шарты 1945 жылдың ортасында жасалды. 1946 жылдың қазан айында (Osoaviakhim операциясының аясында) олар Селигер көліндегі Городомля аралындағы NII 88 ғылыми-зерттеу институтының 1-ші бөлімшесіне көшірілуге міндеттелді, онда Хельмут Гротруп 150 инженерден тұратын топты басқарды. 1947 жылдың қазан айында неміс ғалымдары КСРО-ға Капустин Ярында қайта құрастырылған V2 зымыраларын ұшыруға көмектесті. Неміс командасын Сергей Королев, советтік ракеталық бағдарламаның жетекшілерінің бірі, жанама түрде бақылады. Бірінші советтік зымыран – R-1, V2-нің көшірмесі, ол 1948 жылдың қазан айында алғаш рет ұшырылды. 1947 жылдан 1950 жылдың соңына дейін неміс командасы G1, G2 және G4 жобалары үшін жүк көлемін және ұшу қашықтығын арттыруға қатысты ұсыныстар мен жақсартулар жасады. Неміс командасы 1952 және 1953 жылдарға дейін Городомля аралында қалуға міндеттелді. Параллельдік түрде, советтік жұмыстар неміс концепциялық зерттеулерінің идеяларын пайдалана отырып, V2 технологиясын одан әрі дамытуға негізделген R-2 және R-5 зымырандарын жасауға баса назар аударды. Советтік жетістіктердің мәліметтері неміс командасына белгісіз болды және батыстық барлау қызметі оларды дұрыс бағаламады, бірақ 1957 жылдың қарашасында R-7 негізінде жасалған "Спутник" зымыраны арқылы "Спутник-1" спутнигі орбитаға сәтті ұшырылды, ол әлемдегі алғашқы континенттер аралық баллистикалық зымыран болды. 1945 жылдың күзінде КСРО Ғылым академиясының NII 4 зымырандық артиллерия институтында М. Тихонравов пен Н.Г. Чернышов басқаратын топ өздігінен бірінші стратосфералық зымыран жобасын жасады. VR-190 жобасы екі ұшқышты 200 км биіктікке тік ұшыруды, үшін тұтқынға алынған неміс V2 зымырандарын пайдалануды көздеді.

Франция

1946 жылдың мамыр және қыркүйек айлары аралығында CEPA, қазіргі француз ғарыш агенттігі CNES-тің алдасты, Пенеменде армиялық зерттеу орталығында нацистік Германия үшін ракета бағдарламаларында жұмыс істеген тәжірибелі шамамен отыз неміс инженерін жұмысқа алды. Ұлыбритания, АҚШ және Кеңес Одағындағы әріптестері сияқты, Францияның мақсаты Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда жасалған ракета технологиясын меңгеру және дамыту болды. Super V 2 бағдарламасы деп аталған бастапқы жобада 4 ракетаның нұсқалары жоспарланған, олар 4000 км-ге дейінгі қашықтыққа ұшуға және 500 кг-ға дейін салмағы бар жарылғыш заттарды тасымалдауға қабілетті болды. Алайда, бұл бағдарлама 1948 жылы тоқтатылды. 1950 жылдан 1969 жылға дейін Super V 2 бағдарламасы бойынша жүргізілген зерттеулер Véronique зондтау зымырасын жасауға бағытталды, ол Батыс Еуропадағы алғашқы сұйық отынмен жұмыс істейтін зерттеу зымырасы болды және соңында белгілі бір салмақтағы жүктерді биіктікке жеткізе алды. Véronique бағдарламасы кейін Diamant зымырасын және Ariane зымыралар отбасын құруға әкелді.

Ұлыбритания

1945 жылдың қазан айында Одақтастардың "Бекфайр" операциясы бірнеше V2 зымырандарын құрастырып, солтүстік Германиядағы алаңнан үшеуін ұшырды. Зымыранды жасаған инженерлер сынақтар аяқталған соң АҚШ-қа көшуге келісім берген еді. 1946 жылдың қаңтарында жарияланған "Бекфайр" есебінде ракетаның толыққанды техникалық құжаттамасы, оның ішінде барлық техникалық қызмет көрсету процедуралары, арнайы көліктер мен отын құрамы туралы кеңінен мәлімет берілген. 1946 жылы Британдық ғарыш қоғамы V2 зымыраны кеңейтілген, адам тасымалдайтын нұсқасын ұсынды, оған "Мегарок" деп ат қойылды. Бұл 1961 жылғы "Меркурий-Редстоун" ғарыш сапарларымен салыстырылатын, бірақ кем дегенде он жыл ертерек орбиталық емес ғарышқа ұшуға мүмкіндік берген болар еді.

Қытай

Қытайдың алғашқы "Донгфэн" зымырасы, DF-1, советтік R-2 зымырасының лицензиялық көшірмесі болды; бұл үлгі 1960 жылдары пайдаланылды.

V-2 үлгілері мен компоненттері сақталған

2014 жылы кем дегенде 20 V-2 ракетасы әлі де сақталған.

Австралия

Біреуі Австралияның Канберрадағы Соғыс ескерткішінде, оның ішінде толық Meillerwagen тасымалдағышы бар. Бұл ракетада сақталған барлық A4 ракеталарының арасындағы ең толық басқару жүйесінің бөліктері кездеседі. Meillerwagen – белгілі үш дананың ең толық сақталған нұсқасы. Тағы бір A4 ракетасы Мельбурн қаласының сыртындағы Пойнт Кук әуе күштері мұражайында қойылған болатын. Екі ракета да қазір Канберрада.

Нидерланды

Бір мысал, жартылай қаңқасы сақталған, Ұлттық әскери музейінің қорында бар. Осы қорында ұшыру тірегі және бірнеше бөліктер, сондай-ақ ұшырылғаннан кейін Гаагада құлаған V-2 ракетасының қалдықтары да сақталуда.

Франция

Бір қозғалтқыш Тулузадағы ғарыш қалашығында орналасқан. V-2 көрмесі қозғалтқыш, бөліктер, зымыран корпусы және Ла Куполь мұражайында (Визерн, Па-де-Кале) даму және қолданылу тарихына қатысты көптеген құжаттар мен фотосуреттерді қамтиды. Бір зымыран корпусы қозғалтқышсыз, бір толық қозғалтқыш, бір төменгі қозғалтқыш бөлігі және бір қираған қозғалтқыш Ла Куполь мұражайында қойылған. Бір қозғалтқыш басқару жапсырмаларымен, жанармай құбырларымен және бак түбімен толықтай жиналған, сондай-ақ бір кесілген соққы камерасы және бір кесілген турбонасос Snecma (Ғарыш қозғалтқыштары бөлімі) Вернон мұражайында көрсетілген. Париждегі Армия мұражайының Екінші дүниежүзілік соғыс қанатында бір толық зымыран бар.

Германия

Бір толық V2 зымырасы және бірнеше қозғалтқыш Мюнхендегі Неміс мұражайында. Берлиндегі Неміс технология мұражайында бір қозғалтқыш. Берлиндегі Неміс тарих мұражайында бір қозғалтқыш. Дора-Миттелбау концентрациялық лагерінің мемориалдық кешеніндегі V2 зымыраларын құрастыру үшін пайдаланылған жер асты қондырғыларында бір тозған қозғалтқыш. Бухенвальд концентрациялық лагерінде бір тозған қозғалтқыш. Пенемюндедегі тарихи және техникалық ақпарат орталығы үшін бір көшірме жасалды, ол зауыттың қалдықтарының жанында қойылған.

Ұлыбритания

Бірі Лондонның Ғылым мұражайында. Бірін Кранфилд университеті Лондондағы Императорлық соғыс мұражайына қарызға берді. RAF мұражайында екі зымыран бар, оның бірі Косфордта орналасқан. Мұражайда сондай-ақ Meillerwagen, Vidalwagen, Strabo кран және сүйрейтін долы бар атыс үстелі де бар. Бірі Кент қаласының Чатем қаласындағы Корольдік инженерлер мұражайында. Қозғалтқыш бөлімі (инжекторларсыз) Бунгейдің жанындағы Норфолк және Суффолк авиация мұражайында орналасқан. Толық турбоқасымы Карлайл әуежайының Солвей авиация мұражайындағы "Көк жолақ зымыраны" көрмесінің бөлігі ретінде қойылған. 2012 жылдың сәуірінде табылған зымыранның вентури сегменті, оны лайлы тұнбада көмілген күйінде тапқан Харвич желкендеу клубына сыйға берілді. Клэктон жанындағы теңізден құтқарылған отынның жану камерасы Шығыс Эссекс авиация мұражайында, Сент-Ойст қаласында сақталуда. Гироскоп құрылғысы Лестердегі Ұлттық ғарыш орталығында қойылған. Турбоқасып бірлігі Лестердегі Ұлттық ғарыш орталығында қойылған. Бу өндіретін камера Лестердегі Ұлттық ғарыш орталығында қойылған.