Кіріспе

Бойза ұлттық орманы - АҚШ-тың Айдахо штатын қамтитын ұлттық орман. 1908 жылы 1 шілдеде Савтут ұлттық орманының бір бөлігінен құрылған, оны АҚШ Орман қызметі бес бөлім ретінде басқарады: Каскад, Эммет, Айдахо Сити, Лоуман және Маунтин Хоум рейнджерлік аудандары. Айдахо Батолиті Бойз ұлттық орманының басым бөлігін құрайды, ол орманның Бойз, Салман өзені және Батыс тау жоталарын құрайды; Орманның ең биіктігі 9730 фут (2966 м) Болат тауда. Жалпы жер көлемі сальвиялы дала мен қарағайлы шырша ормандарды қамтиды; 9600 миль (15450 км) өзендер мен өзендер, көлдер мен су қоймалары бар. Бойз ұлттық орманында Сакаджавеаның ащы түбі, Айдахоға тән гүлді өсімдіктер популяциясының 75 пайызы бар. XIX ғасырдың басында Еуропалық қоныстанушылар келгенге дейін бұл орманда Шошондар өмір сүрген. Алғашқы қоныстанушылардың көбі 1862 жылы алтын табылғанға дейін аң аулаушылар мен кеншілер болған. 1860-шы жылдардағы Бойз бассейні алтынға шабу аяқталғаннан кейін, орманның ішінде вольфрам, күміс, антимон және алтын өндіру жиырмасыншы ғасырдың ортасына дейін жалғасты. Көңіл көтеру орындарына 70-тен астам кемпингтер, ақсу және жазық судағы қайықпен жүзу, кабиналарды жалға алу және жаяу жүру, велосипедпен жүру, атпен жүру және мотожолсыз көліктер үшін 2092 км жол кіреді. Орман қызметі ағаш, су, демалыс және жануарлар дүниесін бірнеше пайдалану үшін және оның ресурстарының тұрақты өнімділігін сақтауды мақсат етеді.

Тарих

Археологиялық деректерге сүйенсек, Айдахода адам қонысының пайда болуы соңғы мұз дәуірінің соңында басталған: Уилсон Бутт үңгірінен шамамен 10 000 жыл бұрын табылған сүйек сынықтары табылды. Бұл Үміт өзені жазығындағы үңгірде жерлестер 17 ғасырға дейін өмір сүрген деп есептеледі. 7000 жыл бұрын климаттың өзгеруі Ұлы бассейннің көп бөлігін құрғатып, Шошондар солтүстікке қарай Айдахоның орталық таулы аймақтарына көшіп кетуге мәжбүр болды. Қазіргі Бойз ұлттық орманының көп бөлігінде америкалықтар аз өмір сүрді, ал бірнеше археологиялық орындар, соның ішінде лагерьлер, жартастағы баспаналар, қабірлер және аймақтағы өзендер бойында суреттер табылды. Еуропалық тектес аң аулаушылар мен тері саудагерлері алғаш рет 1800 жылдардың басында бұл аймаққа келді, 1811 жылдың қазан айында Джон Джейкоб Астордың Тынық мұхит терісі компаниясымен басталды. Дональд Маккензи мен Франсуа Пайетт 1819 жылы Бойз ұлттық орманының аумағында тұтқындалған. 1840 жылы тері саудасы аяқталып, орманның оңтүстігінен өтетін Орегон жолы арқылы батысқа қарай көшіру басталды. Алғашқы қоныстанушылар Айдахода алтын табылғаннан кейін 1860 жылдары тауларға көшіп барған, бұл көптеген Шошондарды шығарып, бүкіл штаттағы жанжалдарға, соның ішінде оңтүстік Айдаходағы Баннок соғысына әкелді. 1898 жылы Пласервилл қаласында орманның алғашқы алтын кеміргіші салынды, содан кейін тағы бірнешеуі пайда болды. 1951 жылы соңғы суару қондырғылары жабылғанда, Бойз бассейнінен кем дегенде 2,3 миллион унция (65,2 миллион грамм) алтын өндірілді. Көгеріс өзенінің бойында күміс 1882 жылдан 1921 жылға дейін қазылып алынды, бірақ күміс тауындағы күміс кен орны сәтсіз болып шықты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сынаптың жетіспеушілігіне байланысты, Стибнит аймағындағы шахталар елдің ең ірі вольфрам өндірушісі және сынаптың екінші ірі көзі болды. АҚШ-тағы ниобий мен танталдың ең маңызды белгілі кен орны Bear Valley-де орналасқан. 1905 жылғы Көшіру туралы заңның қабылдануымен орман қоры жаңадан құрылған АҚШ Орман қызметіне АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігіне берілді. Қазіргі Бойз ұлттық орманы алғаш рет президент Теодор Рузвельт жариялаған екі орман қорығының бір бөлігі ретінде қорғалды: Саутут орман қорығы (1905 жылы 29 мамырда құрылды және 1906 жылы 6 қарашада кеңейтілді) және Пайетт орман қорығы (1905 жылы 3 маусымда құрылды). 1944 жылдың 1 сәуірінде сол кездегі Пайетт ұлттық орманының барлығы Бойз ұлттық орманына көшірілді, сонымен қатар Вайзер және Айдахо ұлттық ормандары біріктірілді. 1933 жылы Бойзе бассейнінің эксперименталды орманы Айдахо қаласының маңында ponderosa қарағайларын басқаруды зерттеу үшін құрылды. Лакки Пик питомнигі 1959 жылы Интермонтин аймағындағы ұлттық ормандардағы өртенген немесе ағаштан алынған жерлерге отырғызуға арналған ағаштар өндіру үшін құрылды. 1933 жылы Азаматтық қорғау корпусы (CCC) құрылғаннан кейін Бойз ұлттық орманында тоғыз лагерь және сегіз қосалқы лагерь құрылды, бірақ лагерьлер саны 1934 жылдан бастап 1942 жылы бағдарлама жабылғанға дейін қысқартылды. ОКК жүргізген жұмыстарға өрт сөндіру, балықтардың тіршілік ету ортасын жақсарту, күзет үйлерін, өртке қарсы бақылау пункттерін, лагерьлерді, жолдарды және басқа да нысандарды салу кірді.

География және геология

Орманның биіктігі Солтүстік Форк Пайетт өзені каньонында 2800 футтан (2853 м) Steel Mountain жоғарғы жағында 9730 футқа (2966 м) дейін, бұл 6930 фут (2112 м) артық. Орманда Бойз, Салман өзені және Батыс тау жоталары сияқты Роки тауларының бірнеше субарендері бар. Орманның көп бөлігі Айдахо батолитімен қамтылған, ал орманда гранитті тау жыныстары басым, бірақ батыста базальттың кіріп кетуі және оңтүстікте басқа жанартаулық тау жыныстары кездеседі. Оңтүстік Форк Пайетт өзенінің солтүстігінде және Солтүстік Форк Пайетт өзенінің шығысында орман солтүстікке және шығысқа қарай орман шекарасынан тыс созылатын Салман өзенінің тауларының бөлігі болып табылады. Сальмон өзенінің оңтүстік бұрышы мен солтүстік бұрышы - Бойз ұлттық орманындағы Салман өзенінің тауларының қосалқы аймақтары. Бойз таулары орманның оңтүстік бөлігінің көп бөлігін алып жатыр және орманның ең биік нүктесі Стил тауы бар, бірақ тау жиегінің ең биік нүктесі Тоу Пойнт тауы орманның шекарасынан тыс орналасқан. Троица таулары - Бойз тауларының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі таулар, олардың басына Троица тауының биіктігі 2881 метрге жетеді. Орманның оңтүстік және батыс жағындағы ең батыс бөлігі Каскад көлі Батыс тауларының бөлігі болып табылады, олар ең биік нүктесіне дейін жетеді. Данскин таулары - орманның оңтүстік шекарасында орналасқан, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай ұзындығы жағынан кішігірім таулар тізбегі.

Су жолдары

Орманның ішінде шамамен 9600 миль (15450 км) ұзақтығы бар көпжылдық және аралық ағыстар, көлдер мен су қоймалары бар. Орман қызметі жеті су қоймасына қол жеткізу және демалыс мүмкіндіктерін ұсынады, бірақ ол оларға иелік етпейді немесе оларды басқармайды. Орман ішінде көптеген табиғи көлдер бар, олардың көпшілігі плейстоцен кезінде альпілік мұздықтар пайда болған. Ең үлкені - Уорм көлi - Вэлли округінің Каскадтан шығысқа қарай 42 км жерде орналасқан; кіші көлдердің көбі Тринити және Вест тауларында орналасқан. Орманның жылдық су табысы шамамен 800 мың теңге. Бойз ұлттық орманының бөгеттері мен су қоймаларыБейзӨзен түріБиіктікҚойма көлеміЖарату қуатыИегеріҚұрылған метр метр сақ метркм3МВтАндерсон ранч бөгетіБойз өзенінің оңтүстік бұрышыЖер төсемі456 фут (139 м)Андерсон ранч су қоймасы40U. S. Bureau of Reclamation1950Arrowrock DamBoise RiverКонкреттік арка350 фут (107 м)Arrowrock су қоймасы0U. С. Қайта қалпына келтіру бюросы1915 Каскад бөгетіПайетт өзенінің Солтүстік бұрышыЕлге толы жер107 фут (33 м)Каскад көлі12.4U. С. Рекультивация бюросы1948 Deadwood DamDeadwood RiverКонкреттік арка165 фут (50 м) Deadwood Reservoir0U. S. Bureau of Reclamation1931Little Camas DamLittle Camas CreekЖер толтыру44 фут (13 м)Little Camas Reservoir0Mountain Home Irrigation District1912 Лакки Пик бөгетіBoise RiverЖер толтыру340 фут (104 м) Лакки Пик көлі101U. 1955 жылы Сэдж Хен бөгетінде Сэдж Хен өзенінде Сэдж Хен су қоймасында 38 фут (12 м) жер төсемі

Климат

Күнделікті жоғары температура қыс мезгілінен жаз мезгіліне дейін өзгереді, ал төменгі биіктіктерде Айдахоның тау жоталарындағы жағдай қыс мезгілінде Арктика ауасын бөгеп тастауы мүмкін, бірақ аймаққа суық ауа массалары кіргенде, олар кейде Жылан және Салман өзендерінің аңғарларында тұрақтайды, бұл өте суық температураның сақталуына әкеледі. Жаз және күз әдетте құрғақ болады, ал қысқа мерзімді күркіреген дауылдар көктемнің аяғы мен жаздың басында атмосфералық ылғалдың жылы температурамен және орографиялық көтеру арқылы тік топографиямен өзара әрекеттесуі кезінде пайда болуы мүмкін. Қыста Тынық мұхитынан келетін жылы, ылғалды ауа төменгі жерлерге жаңбыр жаудырып, орманды қарға айналдырады. Бұл Тынық мұхит теңізінің ауа массаларының әсері орманның кеңістігі ұлғая түскен сайын арта түседі. Жыл сайын қар жауудың орташа мөлшері құрғақ аймақтар мен төменгі жерлерден бастап ылғалды жерлерге және жоғары жерлерге дейін. Орманның ішінде өсіп-өну кезеңі төменгі биіктікте 150-ден астам күннен альпій аймақтарында 30 күннен азға дейін созылады. Құрып бара жатқан түрлер туралы заңға сәйкес қауіп төндірген немесе құрып бара жатқан түрлер ретінде тізімделген немесе тізімге енгізу ұсынылатын түрлерден басқа, Орман қызметі "орман қызметінің іс-қимылдары салдарынан түрлердің қауіпке ұшырамауын немесе құрып кету қаупі төнбеуін қамтамасыз ету үшін басқару практикасын әзірлеуге және іске асыруға" бағытталған сезімтал түрлердің тәуелсіз тізімін жүргізеді. 2013 жылдың ақпан айына дейін Бойз ұлттық орманында сезімтал түрлер ретінде саналатын 27 түр бар еді: 6 сүтқоректі, 1 қосмекенді, 1 балық, 13 құс және 6 өсімдік.

Флора

Бойз ұлттық орманының шамамен 76 пайызы орман, ол Орман қызметі бойынша өз аумағының кем дегенде 50 пайызында ағаштарды қолдауға қабілетті жер болып саналады. Орман негізінен шыршалы, мәңгі жасыл, төменгі биіктікте Дуглас шыршасы, ponderosa және lodgepole қарағайлары, ал жоғары биіктікте Engelmann шыршасы, subalpine шыршасы және whitebark қарағайлары басым. Ағаш өсірудің негізгі аймағы - орманның солтүстік бөлігінде орналасқан. Қалқаншақ, кең жапырақты жапырақты ағаш, қылқан жапырақты ағаштар арасында және орманның барлық жерінде 5000 футтан (1524 м) жоғары биіктікте өседі. Орманның 23 пайызын орманды емес аймақтар алып жатыр, негізінен оңтүстікке қарай жатқан беткейлерде, орманның оңтүстік ендіктеріндегі төменгі биіктіктерде немесе биік биіктіктегі аймақтарда шөптер, бұталар немесе бұталар басым. Сакаджавеаның ащы тамыры - бұл Айдахоның орталық бөлігінде, оның ішінде Бойз ұлттық орманының бөліктері, әлемнің басқа ешбір жерінде кездеспейтін өсімдік түрі. Өсімдіктің тек екі ондаған популяциясы бар екені белгілі, олардың төрттен үш бөлігі Бойз ұлттық орманында. Бұл өсімдік теңіз деңгейінен 1524 метрден 2896 метрге дейінгі биіктікте өседі. Бойз ұлттық орманы АҚШ Орман қызметі "басқаша сау жергілікті өсімдіктер экожүйелерінде жергілікті емес өсімдік түрлерінің пайда болуын, таралуын немесе басып кіруін бақылауға" бағытталған. Орманның жоспарында инвазивті өсімдіктерді бақылау қажеттілігі қарастырылған, ал басқаруға химиялық, механикалық және биологиялық бақылау әдістері кіреді. Бойз ұлттық орманында ерекше алаңдаушылық туғызатын инвазивті өсімдіктерге басқалары арасында таптық кеуде, сары жұлдызды қарақұмық, шыршалы скелет, жапырақты шырша жатады.

Өсімдіктер қауымдастығы

Ең жылы, ең құрғақ орманды аймақтар оңтүстікке қарай қарайтын беткейлерде 3000 футтан (914 м) 6500 футқа (1981 м) дейін кездеседі. Өртке ұшырамайтын жиі өрттердің пайда болуына байланысты Дуглас шыршасымен бірге бұл ормандарда ponderosa қарағайлары басым. Астық алқаптар көк бұталы бидай, Айдахоның феску, таулық қар жаңғағы және құрғақ жерлерде ащы шөптер, ал биіктіктегі бұталы бидай, қарағай, ақ шөп, тоғызқабық, қара қар жаңғағы. Салқын, ылғалды аймақтарда 4800 футтан (1463 м) 6800 футқа (2073 м) дейін Дуглас шыршасы басым. Лоджполе пішені мен дірілді аспенді Дуглас шыршасымен бірге салқын, ылғалды және құрғақ аймақтарда, бірақ әсіресе мұз қалталары пайда болған жерлерде кездестіруге болады. Бұл орман түріндегі жер астына көбінесе тау кеспеағашы, тау күл, және көк шөптесін молды жерлерде, ал ақ шөптесін, қара шөптесін, шөптесін, шөптесін және шөптесін құрғақ жерлерде өседі. Орманның ылғалды солтүстік бөлігінде 3400 фут (1036 м) мен 6500 фут (1981 м) арасында үлкен шырша басым және батыс шырша - бұзылыстардан кейін экологиялық сабақтастық кезінде қалыптасқан алғашқы ағаштардың бірі, ал жер астындағы ағаштар тау кеспекесі, тау күл, көк шырша және малоу тоғызқабықтан тұрады. Субальпілік шыршалар 4800 метрден 7500 метрге дейін билік етеді. Лоджполе қарағайлары 1585 метрден 2804 метрге дейінгі суық, құрғақ аймақтарда басым. Лоджполе пішен ормандарындағы орманды шөптер, шөптер, шөптер, шөптер және шөптер, бірақ бұл ормандардағы өрттер әдетте ағаштар мен орманды шөптер үшін қауіпті. Жағалаудағы 5500 футтан төмен жерлерде қара мақта, тар жапырақты мақта, жұқа жапырақты аллер, су қайың, тау кеспеағашы сияқты ағаштар шоколад және самырсын сияқты бұталармен бірге өседі. Жағалаудағы аймақтарда, негізінен ағашсыз мекендейтін жерлерде, мысалы, сальва-спрес даласы, негізінен, саздар, жұқа жапырақты аллер, шокшер, тау кеспесі, бұталы панцефол, отқа құйылатын шөптер, саксифрег және шөптер.

Фауна

Бойз ұлттық орманындағы тіршілік орындары жер бетіндегі омыртқалы жануарлардың 300-ге жуық түрін және 28 балық түрін қолдайды. Ең көп таралған ірі жануарлар - қашар және бұғы, бірақ басқа сүтқоректілерге мыс, қара аю, пума, койот, сары белді мармот, бобёр, шошқақұйрық, канадалық линкс, тау ешкісі, пика, өзен саңырауқұлағы, мускат, пронхорн, норка, бобкат, мартен және орман қасқыры кіреді. Ағаш қасқырлары - ең жоғарғы жыртқыш жануарлар, олар 1990-шы жылдардың ортасында экожүйенің тұрақтылығын қалпына келтіру үшін Айдахоның орталық бөлігінде дау-дамайлар кезінде қайта енгізілген. Содан бері қасқырлар өздерінің аумағын кеңейтіп, Бойз ұлттық орманының көп бөлігінде үйірмелер құрды. Қасқырлар мен тау арыстандары орманның ірі жыртқыш сүтқоректілері болып табылады және адамдардан басқа өздерінің жыртқыштары жоқ. Орманның жергілікті сүтқоректілерінің көпшілігі орманда кездеседі, жергілікті жерде жойылып кеткен гризли аюларын қоспағанда, оларды орталық Айдахоға қайта әкелу жоспарлары 1990 жылдан бері ұсынылды, бірақ алға жылжи алмады. Орманның 28 түрінің 11-і жергілікті емес, оларды адамдар әкелген. Сокей ласось орманның солтүстік бөлігіндегі Салмон өзенінің су айдынында өседі, бірақ Колумбия мен Жылан өзендеріндегі бөгеттердің құрылысы бұл анадромалық балықтың көшіп кетуіне кедергі келтіріп, оның популяциясының құлдырауына себеп болды. Жылы көлде орманның жалғыз жергілікті популяциясы бар Кокане сальмоны, сокей сальмонының резиденттік (миграциялық емес) түрі. Алайда, адамдар енгізгендіктен, Андерсон ранчосы, Ароророк, Лакки Пик және Дедвуд су қоймалары қазір Кокани лосось популяциясын қолдайды. Қосымша балық аулау мүмкіндіктерін қамтамасыз ету үшін Айдахоның Балық және ойын департаменті орманның бірнеше су жолдарымен жаңбырлы алабұғамен, ал су қоймалары кокане немесе чинок ласосьпен, Каскад көлі кохо ласосьпен және стальбасты алабұғамен, жаңбырлы алабұғаның анадромалық түрімен қамтамасыз етіледі. Орталық Айдахода 270-тен астам құс түрі байқалды, оның ішінде 36 кездейсоқ түрлер - бұл аймақта әдетте кездеспейтін, бірақ кем дегенде бір рет байқалған. Алтын бүркіт пен үлкен сальвиялық бауырлар сальвиялық даладан кездеседі, ал аққалбас бүркіт өзендер бойында кездеседі. Орман қызметі солтүстік шоқбалықтарды, жалынды соуларды және ақ баслы жыртқыштарды орманның қауіпті түрлерінің тізіміне енгізді. Ормандағы бірнеше қосмекенділерге Рокки тауларының құйрықты бақасы, ұзын саусақты саламандра және Колумбияның уытты бақасы кіреді, ол сезімтал түр ретінде саналады. Бойз ұлттық орманының 2010 жылғы орман жоспары өрт пен басқа да бұзылыстар экожүйенің сипаты мен қызметін сақтауда маңызды рөл атқаратынын мойындайды. Алайда, бұрынғы басқару стратегиялары (соңғы 1990 жылғы орман жоспары) өртті жағымсыз процесс ретінде қарастырды, ал 1897 жылғы Органикалық заңда орманды өрттен қорғау керек деп нақты айтылған. Бойз ұлттық орманындағы жердің шамамен 14 пайызы 1990 жылдардың басынан бері өрттерден зардап шекті, ал ағаш өндіруге қабілетті жердің шамамен 10 пайызы өте қатты күйді, сондықтан жер жамылғысы орманнан шөптік және бұталық жерге ауысты (2010 жылы). 2004 және 2013 жылдар аралығында жылына орташа есеппен 2007 жылы ең көп, 2008 жылы ең аз өрттен өртенген. Мысалы, 2012 жылы адамдар бастаған 26 өрт және 109 найзағайдан басталған, олар екі ай бойы жанған Троица қырқасы өртінің жалпы санын өртеп жіберді, бірақ ол Бойз ұлттық орманындағы жерлермен шектелмеді. 2010 жылғы орман жоспарында орман өрттерін басқару жоспарларын әзірлеу қажеттігі танылды. Орман өртке қарсы күрес жоспарын іске асырады. Кейде орман өрттерінің алдын алу мақсатында аймақты жабу және пайдалануды шектеу, мысалы, лагерьлік отты қолдануға тыйым салу қолданылады. Өрттен кейін тұрғындарды ағаш құлау мен жер сілкінісі сияқты қауіптерден қорғау үшін аймақты жабық ұстау қажет. Өртке қарсы алдын ала басқару стратегиясына белгіленген күйдірулер мен отын деңгейін механикалық азайту жатады. Мысалы, 2014 жылы Бойз Ұлттық Орманы белгіленген күйдіруді және механикалық өңдеуді жүргізуді жоспарлады. Орман жеті өрт бақылау мұнарасында маусымдық персоналмен қамтамасыз етеді, ал тағы алты мұнарада персонал жоқ.

Демалыс

Бойз ұлттық орманында 70-тен астам кемпингтер және Троица тауларында, Жылы көлде, Deadwood және Sage Hen су қоймаларында дамыған демалыс нысандары бар. Орманның өрт бақылау пункттерінің бірі, Deadwood Lookout, қазір басқа сайттармен қатар, кабина ретінде жалға алуға болады. Велосипедтерге орман жолдарында және көп пайдалану жолының 2092 км-нен астам аралығында жол беруге рұқсат етіледі, ал 1200 мильден астам (1931 км) жол моторекеративті демалыс үшін ашық. Danskin Mountains Off Highway Vehicle Trail System жер бетінде мотоцикл және ATV жолдарының 150 милі (241 км) бар, ол әдетте сәуірден қарашаға дейін ашық. Орманның Троица тауының демалыс аймағына Айдаходағы ең биік жүріп өту мүмкіндігі бар (4 дөңгелекті қозғалтқыш ұсынылады) жол кіреді, ол Троица тауының көрінісіне 2865 метр биіктікте көтеріледі.

Су жолдары

Бойз ұлттық орманындағы өзендер төртінші сыныпқа дейінгі жылдамдықтар арқылы рафтинг пен каякке шығу мүмкіндігін ұсынады, ең қиын бөліктер Оңтүстік бұрышта және Пайетт өзенінің негізгі сабақтарында. Көптеген дамыған қайық түсіру орындары ақсу әуесқойларына өзендерге кіруді қамтамасыз етеді, ал Dagger Falls - бұл Салман өзенінің Орта бұрышы мен Фрэнк Черч өзенінің қайтып оралмайтын даласына келушілерге арналған негізгі түсіру орны. Андерсон ранчо су қоймасында, Дедвуд су қоймасында және Уорм көлінде моторлы қайықпен жүруге рұқсат етіледі. Эммет Рейнджер ауданының Гардэн Валли жүйесінде 220 шақырымға созылған қар мотоциклдері бар