Кіріспе

Ман аралындағы монастырь, Ұлыбритания

Рушен аббаттығы – Ман аралындағы Балласаллада орналасқан бұрынғы аббаттық. Бастапқыда Савиньяк орденінің монахтарының мекені болған, ол көп ұзамай цистерциандықтардың бақылауына өтті және таратылғанға дейін солай болды. Аббаттық Рушен қамалынан 3 шақырым қашықтықта орналасқан, ол орта ғасырларда аралдағы ең маңызды саяси орын болды. Бұл екі нысан да қазір Silver Burn деп аталатын Авин Розиен өзенінің жағасында орналасқан.

Тарих

Аббатхана 1134 жылы Олаф Гудродарсон басшылығымен құрылды. Ол жерді Фернес аббаттығының Савиньяк монахтарына сыйлады. 1147 жылы Савиньяк және Цистерциан ордендерінің бірігуінен кейін аббатхана Цистерциан тәртібіне көшті. Әйелі Марияға арналған шіркеу 1257 жылы аяқталды. 16 ғасырда аббатхана таратылды. 1853 жылы Мэн аралының үкіметі Рушен аббатханасын ақыл-есті жоғалғандарға арналған емханаға айналдыру ниетімен сатып алды, бірақ ол мақсатқа қолданылмады. 1864 жылы сатуды жою туралы заң қабылданды. 1900 жылдардың басында аббатхананың қираған орындары танымал туристік орынға айналды, оның бақшаларындағы клубника мен қаймақ әйгілі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін күйрегеннен кейін, 1998 жылдың мамырында аббатхананы Манкс Ұлттық Мұрасы сатып алды және қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Ұзақ өтпей қазба жұмыстары басталды, археологтар монахтардың өмір салты мен әдет-ғұрыптары туралы көптеген мәліметтер тапты. Аббатхана қазір мұражай орталығы ("Манн тарихының" бөлігі), онда заттар жиынтығы және Рушен аббатханасы мен айналасындағы аймақтың тарихын баяндайтын ғимарат бар. Алғашқы аббатхананың қалдықтары қалпына келтірілді және келушілерге жақыннан көруге мүмкіндік беретін жолдар салынды. Сәуірден қазанға дейін аббатхана жұртшылыққа ашық, кіру үшін ақы төленеді. Аббатхана бақшасына кірмес бұрын, келушілер аббатхананың рөлін түсіндіретін мұражайдан өтуі керек. Интерактивті, аудио және бейне материалдары қол жетімді. Көрменің соңында балаларға арналған алаң бар, онда олар аркалар құрастырып, монастырь тарихын оларға қызықтырақ жолмен зерттей алады. Орталық балаларға "Монки бизнесі" деген ұранмен жарнамаланады. Манн жылнамасы, сондай-ақ аралға қатысты көптеген маңызды құжаттар Рушен аббатханасында жасалған. Аббатхана осы тұрғыдан маңызды, өйткені ол аралдағы білім мен сауаттылықтың орталығы болған.

Монахтар көпірі

Рушен аббаттығының монахтары кейде аралдың солтүстігінде шаруашылықтар ұстаған. Шамамен 1350 жылы монахтардың жақын орналасқан Сильверберн өзенінен өтуі үшін жүк атты көпірі салынды. Бүгінде Монахтар көпірі (немесе Кроссаг) деп белгілі бұл көпір, Британ аралдарындағы сақталған аз ғана жүк атты көпірлердің бірі.