Кіріспе
Сомерсеттегі шіркеу, Англия. Сент-Питер және Сент-Пол аббаттық шіркеуі, көбінесе Бат аббаттығы деп аталады, Англия шіркеуінің және бұрынғы Бенедикт монастырының бөлігі. 7-шы ғасырда негізі салынған, 10-шы ғасырда қайта ұйымдастырылып, 12-ші және 16-шы ғасырларда қайта салынды; 1860-шы жылдары сэр Джордж Гилберт Скотт ірі қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Бұл Батыс аймағындағы тікбұрышты готикалық сәулет өнерінің ең ірі мысалдарының бірі. Ортағасырлық аббат шіркеуі кейде епископтың кафедралық соборы ретінде пайдаланылды. Бат және Уэллс епархиясының тақырыбы үшін Бат және Уэллс шіркеулерінің басшылары арасындағы ұзақ даудан кейін, ол Уэллс соборында біріктірілді. Бенедикт қауымы 1539 жылы монастырларды тарату кезінде таратылды. Шіркеудің архитектурасы жоспарында крест тәрізді. Құдайға табынудың белсенді орны бола тұра, сонымен қатар азаматтық рәсімдер, концерттер мен лекциялар да өткізіледі. Шіркеудің жертөлесінде мұражай орналасқан. Аббат – I санаттағы ескерткіш, Батқа жақын жерде монастырь құру үшін 100 жер телімі берілді. Бұл діни орын Вустер епископының қамқорлығымен монастырьға айналды. Мерсия королі Оффа "Баттағы ең танымал монастырьды" сәтті басып алды. 944 жылы Фолквин Франциядағы Сент-Бертин аббаттығын Бенедикттік үлгіде реформалады, ал реформаға қарсы болған монахтар Англияға қашты. Король Эдмунд I оларға Бат шіркеуін сыйға берді, ол сол кезде корольдік қолдауда болды. Бұл алғашқы ғимараттың архитектурасы туралы көп мәлімет жоқ. Сол кезде Англиядағы монастырьлар төмендеді, бірақ Эддвигтің інісі Эдгар (973 жылы аббатта "Англия королі" деп таж кигізілген) 959 жылы таққа отырғаннан кейін оларды қайта жандандыруды бастады. Ол монахтарды Сент-Бенедикт ережесін қабылдауға шақырды, ол аббат Эльфхеа (Сент-Альфеж) басшылығымен Батта енгізілді, сонымен қатар ол шіркеуді жөндеуге көмектесті. 10-шы ғасырда Освальд пен Дунстанның монастырь реформаларының нәтижесінде, бұл жердегі монастырь қауымы Бенедикт монастыры ретінде қайта құрылды және 16-шы ғасырда монастырьлар таратылғанға дейін солай болды.
The Abbey Church of Saint Peter and Saint Paul, commonly known as Bath Abbey, is a parish church of the Church of England and former Benedictine monastery in Bath, Somerset, England. Founded in the 7th century, it was reorganised in the 10th century and rebuilt in the 12th and 16th centuries; major restoration work was carried out by Sir George Gilbert Scott in the 1860s. It is one of the largest examples of Perpendicular Gothic architecture in the West Country. The medieval abbey church served as a sometime cathedral of a bishop. After long contention between churchmen in Bath and Wells the seat of the Diocese of Bath and Wells was later consolidated at Wells Cathedral. The Benedictine community was dissolved in 1539 during the Dissolution of the Monasteries. The church architecture is cruciform in plan An active place of worship, it also hosts civic ceremonies, concerts and lectures. There is a heritage museum in the cellars. The abbey is a Grade I listed building, 100 hides near Bath for the establishment of a convent. This religious house became a monastery under the patronage of the Bishop of Worcester. King Offa of Mercia successfully wrested "that most famous monastery at Bath" In 944 Folcwin reformed the Abbey of Saint Bertin in France along Benedictine lines and monks who opposed the reform fled to England. King Edmund I gave them the church at Bath, which was then in royal hands. Little is known about the architecture of this first building on the site. Monasticism in England had declined by that time, but Eadwig's brother Edgar (who was crowned "King of the English" at the abbey in 973) began its revival on his accession to the throne in 959. He encouraged monks to adopt the Rule of Saint Benedict, which was introduced at Bath under Abbot Ælfheah (St. Alphege), who also repaired the church. Sometime in the 10th century, as a result of the monastic reforms of Oswald and Dunstan, the monastic community of the site was re established as a Benedictine monastery, which it remained until the Dissolution of the Monasteries in the 16th century.
Нормандықтардың басып алуы мен таралуы
Баф қаласы 1087 жылы Вильгельм Жеңімпаздың қайтысынан кейін оның ұлдары арасындағы билік күресінде қирады. Жеңімпаз Вильгельм II Руф қаланы корольдік дәрігер Джон Турске сыйлады, ол Уэллс епископы және Бат аббаты болды. Епископқа тағайындалғаннан кейін көп ұзамай Джон патшадан Бат аббаттығының жерін сатып алды. Джон Руфқа қала үшін ақы төледі ме, әлде патша оған сыйлық ретінде берді ме, әлі белгісіз. Аббаттық жақында абаты Эльфсигеден айрылып, «Соңғы сот кітабы» бойынша қаланың ішінде және маңында кең аумақтарға ие болған; Иоанн монастырды иеленуге осы аббаттықтың байлығы себеп болған болуы мүмкін. Батты сатып алған соң Джон қаладағы монета соғу орындасын да иеленді. 1090 жылы ол епископтықтың орынды, яғни басқару орталығын Бат аббаттығына көшірді, бұл оның епископтығының кірісін арттыруға жасалған әрекет болды. Бат бай аббаттық болса, Уэллс әрқашан кедей епархия болып келген. Аббаттықты басып алып, Джон епископтық кірісін арттырды. Вильгельм Малмсбери епископтық орынды көшіруді аббаттықтың жерлеріне деген құштарлықпен түсіндіреді, бірақ бұл соборлық орынды кішігірім ауылдардан үлкен қалаларға көшірудің сол кездегі жалпы үрдісінің бір бөлігі болды. Әңгімелерде айтылуынша, король Батқа келгенде түсінде «аспандық әскерді жоғарыда, періштелердің баспалдақпен көтеріліп, түсіп жатқанын» көрген, бұл бейнеленген сурет собордың батыс жағында сақталған. Алайда, бұл түсіндірме алғаш рет Джон Харингтонның жазбаларында, оқиға болғаннан шамамен 100 жыл өткен соң пайда болды және сынға алынды. Корольдің тас қалаушылары Роберт және Уильям Верту Англиядағы ең әдемі күмбезді салуға уәде берді, «Англияда да, Францияда да одан жақсысы болмайды» деді. Олардың жобасына сақталған нормандық кесіліс қабырғасы мен аркалары енгізілді. Олар Томас Линнді құрылысты қадағалауға тағайындады және жұмыс келесі көктемде басталған болуы мүмкін. Оливер Кинг нормандық кеме аумағын ғана қамтитын кішірек шіркеуді жоспарлаған. Ол собордың жаңадан қалпына келтірілуін көруге үлкермеді, бірақ собордың қалпына келтіру жұмысы 1539 жылы монастырлар таратылғанға дейін бірнеше жыл бұрын аяқталды.
Реформация және одан кейінгі құлдырау
1539 жылғы қаңтарда Приор Холлоуэй Бат аббаттығын тәжге тапсырды. Ол Таунтондық Хамфри Коллсқа сатылды. Аббатхана Уэллстегі собор біріктірілгеннен кейін таратылу салдарынан қатар собор мәртебесінен айырылды. Шіркеуден темір, шыны және 4800 фунт стерлингке тең қорғасын алынып, күйреуге тасталды. 1583 жылы ол Бат қаласының шіркеуі болуға жарлық берілді. 1608-1616 жылдар аралығында Бат және Уэллс епископы болған Джеймс Монтегю ағаш қаңқалы жаңа шатырға 1000 фунт төледі; оның қабіріндегі жазуынша, бұл күн нөсер жауғанда шатырсыз ғимаратта паналағаннан кейін туындаған. Ол солтүстік қанаттағы алабастрдан жасалған қабірге жерленді. Монтегю қаржылаған аббатхананың қалпына келтіру жұмыстары 1611 жылы аяқталды. 20-шы және 21-ші ғасырларда жүргізілген жұмыстарға тас қабырғаларын толық тазалау және Бонн қаласындағы Клайс Оргельбау компаниясымен құбырлы органның қайта құрастырылуы кірді. Ғимараттың батыс фасады соңғы 500 жылда қатты зақымданып, жартылай қалпына келтірілді. Батыс қасбеттің тас жұмыстары табиғи эрозияға ұшырағандықтан, 1990 жылдары Уэллс соборының батыс фасадында жұмыс істеген профессор Роберт Бейкердің басшылығымен Nimbus Conservation компаниясы әк негізіндегі консервация процесін жүргізді. Мүсіндерге келген кейбір зақымдар Виктория дәуірінде жасалған бұрынғы жұмыстарда қолданылған Портленд цементінің салдарынан нашарлаған. Әйіз Филипптің мүсіні жөндеуге жарамсыз болды, ол алынып тасталды және Лоуренс Тиндаллдың заманауи мүсінімен ауыстырылды.
front of the building, having decayed badly in the 500 years since it was built, has been subject to almost wholesale restoration. The stonework of the west front had been subject to natural erosion therefore a process of lime based conservation was carried out during the 1990s by Nimbus Conservation under the guidance of Professor Robert Baker who had previously worked on the west front of Wells Cathedral. Some of the damage to sculptures had been made worse by the use of Portland cement by previous work carried out in the Victorian era. A statue of St Phillip was beyond repair and was removed and replaced with a modern statue by Laurence Tindall.
Сәулет
Аббатхана Bath тасынан салынған, ол сыртқы жағына сары түс береді және готикалық сәулеттің тікбұрышты түрінің әдеттегі үлгісі емес; төменгі наурындар мен кеме аркадалары және өте биік люкарналар тікбұрышты шіркеулердегі қалыпты тепе-теңдікке қарама-қарсы келеді. Бұл ғимарат монастырь шіркеуі ретінде қызмет етуі тиіс болғандықтан, крест тәрізді жоспармен салынған, ол сол кездегі қалалық шіркеулерде сирек кездесетін еді. Ішкі кеңістікте Роберт және Уильям Вертудің жасаған әдемі жапырақты күмбездері бар, олар Вестминстер аббаттығындағы Генрих VII капелласы үшін де ұқсас күмбездерді жобалаған. Ғимаратта 52 терезе бар, олар қабырға алаңының шамамен 80% -ын құрайды, және оны Бат әдеби клубы шіркеуге сыйлаған. Солтүстік-батыс есігінің үстіндегі Төрт Евангелисттің терезесі 1861 жылы қайтыс болған Чарльз Эмпсонға арналған естелік. 2010 жылы аббатхананың жертөлесінде боялған шыны терезе ашылды. Терезенің айналасындағы суреттің авторы Уильям Берджес.
Қабырға
Екі қабатты орталық мұнара төртбұрышты емес, сопақ пішіндес. Оның әр жағында екі қоңырау тесігі және төрт көпбұрышты мұнара қондырғылары бар. Мұнараның биіктігі 161 фут (49 м), және оған 212 сатылы баспалдақпен көтерілуге болады.
Қоңыраулар
1700 жылы ескі алты қоңыраудың орнына жаңа сегіз қоңырау орнатылды. Тенор қоңыраудан басқасының бәрі бүгінге дейін сақталған. 1770 жылы екі жеңіл қоңырау қосылып, епархиядағы алғашқы он қоңыраулы сақина құрылды. Тенор қоңырауы 1870 жылы қайта құйылды. Қазіргі уақытта аббаттық мұнарада он қоңыраудан тұратын сақина орналасқан, олар дәстүрлі сағат тілімен емес, кері сағат тілімен орналасқан, яғни ең жоғарыдан ең төменгіге дейін қоңыраулардың реті қоңырау бөлмесінің айналасында сағат тіліне қарсы бағытта жүреді. Тенор қоңырауының салмағы 33 центнер (3,721 фунт немесе 1,688 кг) құрайды. Бат қаласы Батыс өңіріндегі өзгеріс қоңырауларын орындаудың танымал орталығы болып табылады.
Интерьер
Ішкі желдеткіш күмбезі, бастапқыда Роберт және Уильям Верту орнатқан, 1864 және 1874 жылдар аралығында сэр Джордж Гилберт Скотт тарапынан қалпына келтірілді. Желдеткіш күмбездер төбе салмағын қабырғалар арқылы бөліп, осы күшті тірек бағаналарға және одан әрі ұшатын тіректер арқылы жеткізе отырып, құрылымдық тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Гилберт Скоттың 1870 жылдардағы жұмыстарына Ковентри металлургі Фрэнсис Скидмор жасаған ірі газ шамдарын орнату кірді. Олар 1979 жылы электр қуатына ауыстырылды. Жаңа элементтердің ішінде жаңа мінбар және орындықтар болды. Қасиетті орыннан генерал Джордж Уэйдке тиесілі мәрмәр алтарь алынып, оның орнына декоративтік рередос орнатылды. Скотттың жөндеу жұмыстары кезінде нефке орнатылған орындықтар 2018 жылы жиналмалы орындықтармен ауыстырылды, бұл Викториялық қоғамның наразылығына және аббаттыққа пайдалы шешім шығарылған сот ісіне әкелді. 1920 жылдары Томас Грэм Джексон Норман капелласын Соғыс ескерткіші капелласына, қазір Гетсиман капелласына айналдырып, монастырь қосты. 2004 жылы, ішінара акустиканы жақсарту мақсатында, музыкалық аспаптармен бейнеленген 12 мүсіндік періштелермен безендірілген жаңа хор қоршаулары орнатылды. 2018 жылдың тамызында 13-шы ғасырдың соңы мен 14-шы ғасырдың басына жататын плиткалы еден табылды. Бұрын аббаттықтың астында болған табыттарды қайта жерлеу және еденді бекіту жұмыстары плиткалар табылған ор қазуды қамтыды.
Ескерткіштер
Аббатхананың ішінде 617 қабырғалық ескерткіш және 847 еден тасы бар. Олардың арасында Бо Нэш, адмирал Артур Филипп (1901 жылы федерация құрғаннан кейін Австралияның бөлігіне айналған Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясының тұңғыш губернаторы), Джеймс Монтегю (Бат және Уэллс епископы), Леди Уоллер (Англия азамат соғысындағы парламентшіл әскери жетекші Уильям Уоллердің әйелі), Элизабет Грив (Ресей императрицасы Елизаветаның жеке дәрігері Джеймс Гривтің әйелі), сэр Уильям Бейкер, Джон Сибторп, Ричард Хасси Бикертон, Уильям Хоар, Ричард Бикертон және АҚШ сенаторы Уильям Бингемге арналған ескерткіштер бар. Шіркеу ауласындағы ескерткіштердің көпшілігі 1770 мен 1860 жылдар аралығында Баттың Ривс шеберханасында жасалған. Соғыс ескерткіштері Бірінші ағылшын-ауған соғысын (1841–42), Бірінші дүниежүзілік соғысты (1914–18) және Екінші дүниежүзілік соғысты (1939–45) еске алады. Соңғы ескерткіш 1958 жылы 1897 жылы қайтыс болған Питман стенографиясын жасаған Исаак Питманның құрметіне орнатылды. 1802 жылы Джон Холланд органның консольдерін кеңейтіп, бір жарым октава педаль қосты және аспапты жаңартты; 1826 жылы Flight & Robson компаниясы оған қосымша жөндеулер жасады. Содан кейін ол Яттон қаласындағы Сент-Мэри шіркеуіне жеткізілді, онда ол қайта құралып, кеңінен өзгертілді. Аббатхананың келесі органы 1836 жылы Джон Смит (Бристоль) жасады, ол үш мануал мен педальға ие болған тридцать тіреуіштен тұрды. Бұл аспап 1868 жылы Лондонның Уильям Хилл және Ұлы компаниясымен Солтүстік Трансепттегі жаңа галереяда қайта жасалды, онда төрт мануал мен педальға бөлінген қырық тіреуіш болды, бірақ жалпы саны қырықтан асып кетуі мүмкін болған соло бөлімі аяқталмады. Ол негізінен 1896 жылы Кремердегі Сент-Петр және Сент-Пол шіркеуіне көшірілді, ал қалған бөлігі жаңа аббат органына енгізілу үшін сақталды. 1895 жылы Норман мен Берд (Норвич) аббатханаға жаңа орган жеткізді. Онда төрт мануал мен педальға бөлінген 52 тіреуіш болды және ол Солтүстік және Оңтүстік өткелдердегі екі болат арқалыққа орнатылды, ал консоль өткелдің солтүстік-батыс тірегінің жанында еденде тұрды. Жаңа корпус дизайнын Брайан Оливер (Бат) жасауы керек еді, бірақ ол ешқашан іске аспады. 1972 жылы тіреуіштердің саны 65-ке дейін артты. Консольдің артындағы жеке корпусы бар Позитив бөлімі де сол кезде орнатылды. Тональдық схеманың үйлесімсіздігіне байланысты – 1895 жылғы құбырлар 1972 жылғы құбырлардан күрт өзгеше болды – және әртүрлі типтегі клавишалық механизмдердің көптігінен туындаған сенімділік мәселелері, олардың барлығына қол жеткізу қиын болды, аспапты қайта құру туралы шешім қабылдануына себеп болды. 1997 жылы Бонн қаласынан келген Клайс Оргельбау органны толығымен қайта жаңғыртты, мүмкіндігінше қолданыстағы аспапты сақтап, оны 1895 жылғы жағдайына жақын қалпына келтірді, бірақ Позитив бөлімі сақталды. Қазіргі кездегі аспапта төрт мануал мен педальға бөлінген 63 тіреуіш бар және ол негізінен орган құрылымының Werkprinzip принципіне сүйенеді: корпус тек бір бөлімнен терең, бірақ Педальдің кей бөлімдері корпустың қабырғаларына емес, артқы жағына орналастырылған. Жаңа 75 пайыз қалайыдан жасалған алдыңғы құбырлар жасалды және корпус артқы, бүйір қабырғаларымен және шатырымен аяқталды. Саксмундхэм (Саффолк) қаласындағы Линделл Woodcarving компаниясының Дерек Райли жасаған тесілген панельдер корпустың төменгі жағынан дыбыс шығуына мүмкіндік берді. Ескі консоль сақталды, бірақ заманауи аксессуарлармен және барлық жаңа мануалдармен қайта құрылды. Органның 83 тіреуішінің 22-сінде 1868 жылғы аспаптың құбырлары бар. Төрт тіреуіш толығымен 1868 жылғы құбырлардан тұрады, ал 21-і 1895 жылғы құбырларды қамтиды. Тек екі тіреуіш ғана толығымен 1895 жылғы. 48 тіреуіште жаңа құбырлар бар, оның 34-і толығымен жаңа. Ескі жел қысымы мүмкіндігінше қолданылды. Ескі жел резервуарлары да ауыстырылмай, қайта қалпына келтірілді. Аспапта мануалдарда трекерлік клавишалық механизм, ал педальдарда электрлік көмекпен трекерлік механизм бар. Тоқтау механизмі барлық жерде электрлік.
Контуитивтi орган
1999 жылы Нортгемптон қаласындағы орган жасаушы Кеннет Тикель монастырға төрт тізгішті континуо орган жасады. Қара еменнен жасалған корпус ішінде орналасқан аспап көшпелі, және оны үш түрлі қалыпқа (pitch) келтіруге болады: A=440 Гц (қазіргі концерттік қалып), A=415 Гц және A=465 Гц. A=430 Гц қалыбына келтіру де мүмкін. Арнайы педаль дыбыс шығаруды тек 8’ тізгішіне дейін азайтады, ал педаль босатылғанда орган бұрынғы қолданылған тіркеуге қайта оралады.
Хор
Аббатханада ұлдар, қыздар, кәдімгі клерктер және балалар бөлімдері (сазгерлер тобы) бар. Олар аббатханада ән айтумен қатар Ұлыбритания мен Еуропадағы соборларға гастрольдік сапарлар жасап тұрады. Хор BBC Radio 3 арнасында "Choral Evensong" таратты және бірнеше жазу жасады. Олар "Терме ваннасы" шипажайының ашылуында "Үш тенор" концертінде өнер көрсетті. Аббатхана басқа хорлар мен 1947 жылы құрылған Бат қалалық Бах хоры үшін де концерт алаңы ретінде пайдаланылады. Бат аббатханасының хорлары 2015 жылғы Рождестволық құлшылықты BBC One телеарнасында тікелей эфирде орындады. Оларды музыкалық директорлар басқарады, ал оларға органшылар көмектеседі. Қазіргі музыкалық директор – 2017 жылы тағайындалған Хью Уильямс. Ол 1986 жылдан 2016 жылға дейін қызмет еткен Питер Кингтің орнын басты.
Ашық мұражай мұражайы
Бат аббаттығының Discovery орталығы аббаттық дүкеннің төменгі жағында орналасқан және аббаттықтың дамуы мен тарихына арналған артефакттар мен экспонаттарды ұсынады. Көрмеге аббаттықтың салыну тарихы, монахтардың өмірі, аббаттықтың қоғамға тигізген әсері, ғимараттардың архитектурасы мен мүсіндері, сондай-ақ аббаттықтың қазіргі замандағы рөлі кірген. Бұл Discovery орталығы бұрынғы Мұражайдың орнын басады.