Ридинг аббаттығының қираған орындары

Кіріспе

Рединг аббаттығы – Англияның Беркшир графтығындағы Рединг қаласының орталығында орналасқан үлкен, қираған аббаттық. Оны 1121 жылы Генрих I «өз жанымды, әкем Уильям патшаның, ағам Уильям патшаның, әйелім Мод патшаның және барлық ата-бабаларым мен ізбасарларымның жандарын құтқару үшін» деп құрды. Өркендеген шағында аббаттық Еуропаның ең ірі патшалық монастырларының бірі болған. Аббаттықтың дәстүрлерін бүгінгі күні көршілес Сент-Джеймс шіркеуі жалғастыруда, ол ішінара аббаттықтың қираған тастарынан салынған. Reading Abbey 3 миллион фунт стерлингтік «Reading Abbey Revealed» деп аталатын маңызды жобаның назарында болды, ол қираған жерлерді және Abbey Gateway-ді сақтап, 2018 жылдың 16 маусымында жұртшылыққа қайта ашты. Сақтаумен қатар, Рединг аббаттығы ауданының жаңа түсіндірмесі орнатылды, оның ішінде Рединг мұражайындағы жаңа галерея және кең ауқымды іс-шаралар бағдарламасы бар. Рединг қалалық кеңесінің Аббат бөлімі өз атауын оның шекарасында орналасқан Рединг аббаттығынан алды. Қазіргі таңда HM Prison Reading осы жерде орналасқан.

Тарих

Аббатхананы Генрих I 1121 жылы құрған. Ол өзінің үлестерінің бір бөлігі ретінде аббатханаға Редингтегі жерлерін, сонымен бірге Чолсидегі жерлерді, содан кейін Беркширдегі және Херефордширдегі Леоминстерді берді. Ол сондай-ақ Редингтегі жерлерді Рединг аббатханасына аударуды ұйымдастырды, бұған дейін Жеңімпаз Уильям Батл аббатханасына берген еді, ал Сассекстегі Апплдрамдағы жерлерінің бір бөлігі үшін. Патшалық негізінен кейін аббатхананы Бургундиядағы Клуни аббатханасының монахтары мен Сассекстегі Льюестегі Сент-Панкрас клюникалық монастырының монахтары құрды. Аббатхана Мәриям Анаға және Ізгі хабарды уағыздаушы Иоаннға арналған. Алғашқы абат 1123 жылы Руанның архиепископы болған Амиендік Юг болды және Руан соборында жерленді. XII ғасырдағы Уильям Малмсберилік хроникашы абатхананың "Кеннет пен Темза өзендерінің аралығындағы" шағылдан жасалған жердің үстіне салынғанын айтты. Жақын орналасқан өзендер ыңғайлы көлік құралы болды, ал аббатхана Кеннет өзенінде кемежайлар құрды. Кеннет сондай-ақ аббатхананың су диірмендеріне де қуат берді, олардың көпшілігі Кенеттің белгісіз шығу тегі бар арнасы – Холи Брукке құрылды. Генрих I 1135 жылы Нормандиядағы Лион-ла-Форетте қайтыс болғанда, оның денесі Редингке қайтарылды және ол кездегі аяқталмаған аббатхананың құрбандық үстелінің алдына жерленді. Патшалық қамқорлығы арқасында аббатхана ортағасырлық Англияның зыярат орталықтарының бірі болды, сонымен қатар ең бай және маңызды діни үйлердің біріне айналды, оның иеліктері Херефордшир мен Шотландияға дейін жетті. Аббатханада 230-дан астам реликтің, соның ішінде Сент-Джеймс қолы да бар еді. 1786 жылы қирату жұмыстары кезінде адам қолының қалдығы табылды және қазір Марлоудағы Санкт-Петер шіркеуінде сақталуда. 1240 жылы аббатханада алғаш рет жазылған "Sumer is icumen in" әні Британиядан шыққан алты дауыстық гармонияның ең көне мысалы болып табылады. Бастапқы қолжаз Британ кітапханасында сақталған. Рединг аббатханасына патшалар мен басқа да көрнекті тұлғалар жиі келіп тұратын, әсіресе Генрих III жылына үш-төрт рет келіп, әр сапарда бірнеше апта бойы тұратын. Сондай-ақ, ол маңызды мемлекеттік шараларды өткізді, соның ішінде 1185 жылы Генрих II мен Иерусалим патриархының кездесуі, 1359 жылы Джон Гонт пен Ланкастердің Бланшасының үйлену тойы және 1453 жылы Парламент отырысы. Аббатхана 1538 жылы Генрих VIII монастырларды тарату кезінде көбінесе қиратылды. Соңғы абат, Хью Фарингдон, содан кейін мемлекеттік қасақаналық қылмысы үшін сотталды және аббат шіркеуінің алдында асылып, сүйреліп, төртке бөлінді. Осыдан кейін аббатхананың ғимараттары тоналып, қорғасын, шыны және беткі тастар басқа жерлерде қайта пайдалану үшін алынды. 1787 жылы Генри Сеймур Конвей қабырғадан үлкен мөлшерде тас алып, оны Хенлидің сыртындағы Парк-плейстегі үйіне жақын жерде Конвей көпірін салу үшін пайдаланды. Сент-Джеймс шіркеуі мен мектебі 1837 және 1840 жылдар аралығында аббатхананың жерінің бір бөлігінде салынды. Оның негізін қалаушы Джеймс Уилл болды, ол сол кезде осы аймақта жер иелігінде болды. Reading Gaol 1844 жылы аббатхананың шығыс бөлігінде, сол жердегі шағын округтік түрме орнына салынды. Джеймс Уилл аббатхананың қалған бөлігін 1861 жылы ашылған Форбери бақтарын құру үшін Рединг қалалық әкімшілігіне сатты.

The abbey was founded by Henry I in 1121. As part of his endowments, he gave the abbey his lands within Reading, along with land at Cholsey, then in Berkshire, and Leominster in Herefordshire. He also arranged for further land in Reading, previously given to Battle Abbey by William the Conqueror, to be transferred to Reading Abbey, in return for some of his land at Appledram in Sussex. Following its royal foundation, the abbey was established by a party of monks from Cluny Abbey in Burgundy, together with monks from the Cluniac priory of St Pancras at Lewes in Sussex. The abbey was dedicated to the Virgin Mary and St John the Evangelist. The first abbot, in 1123, was Hugh of Amiens who became archbishop of Rouen and was buried in Rouen Cathedral. According to the twelfth century chronicler William of Malmesbury, the abbey was built on a gravel spur "between the rivers Kennet and Thames, on a spot calculated for the reception of almost all who might have occasion to travel to the more populous cities of England". The adjacent rivers provided convenient transport, and the abbey established wharves on the River Kennet. The Kennet also provided power for the abbey water mills, most of which were established on the Holy Brook, a channel of the Kennet of uncertain origin. When Henry I died in Lyons la Forêt, Normandy in 1135 his body was returned to Reading, and was buried in the front of the altar of the then incomplete abbey. Because of its royal patronage, the abbey was one of the pilgrimage centres of medieval England, and one of its richest and most important religious houses, with possessions as far away as Herefordshire and Scotland. The abbey also held over 230 relics including the hand of St James. A shrivelled human hand was found in the ruins during demolition work in 1786 and is now in St Peter's RC Church, Marlow. The song Sumer is icumen in, which was first written down in the abbey about 1240, is the earliest known six part harmony from Britain. The original document is held in the British Library. Reading Abbey was frequently visited by kings and others, most especially by Henry III who often visited three or four times a year staying several weeks on each visit. It also hosted important state events, including the meeting between Henry II and the Patriarch of Jerusalem in 1185, the wedding of John of Gaunt and Blanche of Lancaster in 1359 and a meeting of Parliament in 1453. The abbey was mostly destroyed in 1538 during Henry VIII's Dissolution of the Monasteries. The last abbot, Hugh Faringdon, was subsequently tried and convicted of high treason and hanged, drawn and quartered in front of the Abbey Church. After this, the buildings of the abbey were extensively robbed, with lead, glass and facing stones removed for reuse elsewhere. Around 1787, Henry Seymour Conway removed a large amount of stone from the wall and used it to build Conway's Bridge near his home at Park Place outside Henley. St James's Church and School was built on a portion of the site of the abbey between 1837 and 1840. Its founder was James Wheble, who owned land in the area at that time. Reading Gaol was built in 1844 on the eastern portion of the abbey site, replacing a small county Gaol on the same site. James Wheble sold the rest of his portion of the abbey site to Reading Corporation to create the Forbury Gardens, which were opened in 1861.

Аббатхананың қираған жерлері

Аббаттың көптеген маңызды ғимараттарының қабырғаларының ішкі қираған бөліктері әлі де тұр. Аббат шіркеуінен қазірге дейін сақталған жалғыз бөлік – орталық мұнараның тіректерінің фрагменттері, сондай-ақ трансепттердің, әсіресе оңтүстік трансепттің бөліктері. Осы трансепттің оңтүстігінде, тізбектеп орналасқан, сакральдың, шаптерхаус (кеңес палатасының) қалдықтары, емханалық дәліз және монахтардың жатақханасы (дортер) мен дәретхана (рередортер) үйінің бірінші қабаты жатыр. Бұл қираған ғимараттардың ең жақсы сақталғаны – апсидалы, үш кіретін есігі және үстінде үш үлкен терезесі бар шаптерхаус. Бұл қатардың батысында монастырьдің орны жеке бақ ретінде жасалған, ал оңтүстігінде асхананың сақталған қабырғасы орналасқан. Бұл қираған орын І санаттағы және қорғалатын ескерткіш болып табылады.

Қалпына келтіру

Жылдар бойы қираған ғимараттар кезең-кезеңімен жөнделіп, күтілгенімен, бұл олардың тозуына себеп болды. 2008 жылдың сәуір айында монастырь аркасы, бас үй және қазына бөлмесі көпшілікке жабылды. Жөндеу жұмыстары 2009 жылдың наурыз айында басталды және бірнеше аптаға созылуы күтілді, бірақ 2009 жылдың мамырында құлау қаупіне байланысты барлық кешен жабылды. 2010 жылдың соңында Рединг қалалық кеңесі қираған ғимараттарды жөндеуге 3 миллион фунт стерлинг қажет екенін бағалады, бірақ зақымның ауқымы әлі анықталмаған еді. 2010 жылдың қазан айында әрбір қабырғаның толық суретін алу үшін үш өлшемді сканерлер қолданылып зерттеу жүргізілді, бұл консервацияға қажетті жұмыстың көлемін анықтауға көмектесті. 2011 жылдың сәуір айында Редингте Аббат кварталы мәдени аймағын құру мақсатымен 8 миллион фунт стерлингтік жаңарту жоспары жарияланды. 2014 жылдың маусым айында Кеңес Мұра лотерея қорынан (HLF) бастапқы қаржыландыру алды; жобаның егжей-тегжейлі жоспарлары, Reading Abbey Revealed, кейін әзірленіп, 2015 жылдың қыркүйегінде HLF-ке ұсынылды. 2014 жылдың қазан айында, ғимаратқа тұрақты жөндеу үшін қаржы жиналғанша, ғимараттың кеуіп кетуіне мүмкіндік беру үшін қақпаға жерден көрінбейтін уақытша шатыр орнатылды. HLF екінші кезеңнің өтініші 2015 жылдың желтоқсан айында мақұлданғанын растады. HLF жобаға 1,77 миллион фунт грант берді, ал Рединг қалалық кеңесі 1,38 миллион фунт қаржы бөлді. Historic England аббат қақпасының бастапқы жұмыстарына және асхана қабырғасын сақтауға қосымша грант қаржысын ұсынды. Жұмыс 2016 жылдың қыркүйегінде басталды және қираған ғимараттар 2018 жылдың 16 маусымында қайта ашылды.

Жасырын аббатшылық жобасы

2014 жылдың көктемінде тарихшы-сценарист Филиппа Лэнгли, MBE, 2012 жылы Рихард III-тің эксгумациясына қосқан үлесімен танымал болған ол, жергілікті тарихшылар Джон және Линдси Мулланимен бірге "Жасырын аббаттық жобасы" (HAP) деп аталатын қосымша күш-жігер жұмысын бастады. HAP-тың мақсаты – жерді тереңдеу радиолокациясы (GPR) арқылы инвазивті емес талдауды қоса, қазіргі заманғы жан-жақты зерттеу жүргізу болды. GPR зерттеуінің бірінші кезеңі 2016 жылдың маусым айында Abbey Church, St James Church, Forbury Gardens және Reading Gaol автотұрағында басталды. Алғашқы нәтижелер аббаттың шығыс жағындағы апсидадағы бас алтарьдың артындағы қабірлердің болу мүмкіндігін көрсетті. Сондай-ақ, аббаттың құрылысына қатысты және басқа да археологиялық мақсаттарға байланысты табыстар да болды. Жаңалықтар Рединг түрмесіндегі Әділет министрлігінің автотұрағының астында қабірлер табылғанын қызу талқылады. "Телеграф" газеті былай деп жазды:

"Британ патшалары осыған үйренісіп қалған сияқты. Біріншіден, Листердегі автотұрақтың астында сүйектері табылған Ричард III-ті еске саламыз. Енді Генрих I де осындай ар-ұятсыз тағдырға ұшыраған болуы мүмкін." Алайда, қалалық кеңестің баспасөз хабарламасында: "Қабірлер Аббаттың шығыс жағындағы апсидадағы Бас алтарьдың артында орналасқан. Олар Генрих I патшаның қабірі орналасқан деп саналатын аймақтың шығысында жатыр. Осы нәтижелерге сүйеніп, осы белгілердің Генрих патшамен тікелей байланысын анықтау мүмкін емес." Қақпа 1861 жылы болған дауыл кезінде ішінара құлағаннан кейін сэр Джордж Гилберт Скотт тарапынан жақсартудан өтті. 2010 жылы әсем тас жұмыстарының бөлігі түсіп, көшеге құлағаннан кейін ол қайтадан жақсартудан өтті және 2018 жылы қайта ашылды. Қақпаның үстіндегі бөлме қазір Reading мұражайымен жергілікті мектептерге арналған оқу бағдарламасының бөлігі ретінде пайдаланылуда, ал төмендегі арка жаяу және велосипедпен жүретін адамдарға қолжетімді.

Абби Милл және Холи Брук

Бұрынғы Аббатхана диірменінің қалдықтары аббатхананың оңтүстігінде орналасқан Holy Brook өзенінің жанында көрінеді. Бұл су диірмені бастапқыда Рединг аббатханасына тиесілі болған, ал оның монахтары осы және басқа да диірмендерге, сондай-ақ аббатхананың балық шаруашылықтарына су жеткізу үшін Holy Brook бұлағын жасаған деп саналады. Holy Brook – 6 миль (10 км) ұзындығындағы, көбінесе жасанды түрде құрылған су арнасы. Ол Теал ауылының жанындағы Кеннет өзенінен бастау алып, аббатхананың оңтүстігінен өтеді және аббатхана диірменінен төмен ағысындағы өзенге қайта құяды. Аббатхананың қираған орындарында "Art in Reading" (AIR) фестивалінің финалы өтті, оны Reading Borough Council қаржыландырды. Бұл Редингте тұратын немесе жұмыс істейтін көптеген суретшілер мен артистердің ұйымдастыруымен өткізілді, және арнайы жазылған музыка, би, картиналар, поэзияны қамтыды. Көрермендерге Генрих I-нің негізін қалауынан бастап, саудагерлердің өркендеуі мен Генрих VIII тұсында аббатхананың таратылуына дейінгі Рединг аббатханасының тарихына негізделген, үлкен қуыршақтар мен пиротехникалық эффектілерді қолданатын әсерлі кешкі қойылыммен аяқталды. 1995 жылы қираған Оңтүстік қанат MDM Productions және Progress Theatre компаниялары Reading Borough Council-мен бірлесіп, Abbey Ruins Open Air Shakespeare өндірісі үшін тұңғыш рет пайдаланылды. 1996 жылы ашық аспандағы қойылым қираған шаптерхаусқа (кафедралық үйге) көшірілді, ал 1999 жылдан бастап Progress Theatre Reading Borough Council-мен серіктестікте осы қойылымды ұйымдастырып келеді. Бұл жыл сайынғы шара 2007 жылы "Reading Abbey Ruins Open Air Festival" фестиваліне дейін кеңейтілді. Жаңару жұмыстары кезінде кіруге шектеулер болғандықтан, 2009 және 2010 жылдардағы фестивальдер өткізілмеді, содан бері шара Кавершем сотының бақтарына көшірілді. "Shakespeare in the Ruins" 2018 жылдың маусымында қираған орындар консервациядан кейін көпшілікке қайта ашылғаннан кейін, 2018 жылдың шілдесінде шаптерхаусқа оралды.