Кіріспе
Позитив орган (сондай-ақ позитив орган, позитив орган, портативті орган, кресло органы немесе жай ғана позитив, позитив, позитив немесе кресло) (латын тіліндегі *ponere* етістігінен, "орналастыру") – кішкентай, әдетте бір мануалды (қолға арналған пернетақтасы бар) құбырлы орган, ол көшпелі болу үшін жасалған. 10-18 ғасырлар аралығында қасиетті және әлемдік музыкада, шағын шіркеулерде және капеллаларда, камералық орган ретінде, сондай-ақ ансамбльдік туындылардағы бассо континуо үшін кеңінен қолданылған. Ең кішкентай позитив түрі, пернетақтадан аса жоғары емес, кеуделік немесе қораптық орган деп аталады және қазіргі уақытта бассо континуомен жұмыс істеу үшін ерекше танымал; көбірек дербес қолдануға арналған позитивтер биік болады. Орта ғасырдан Ренессанс және Барокко дәуіріне дейін бұл аспап көптеген түрлі формаларда кездесті, соның ішінде процессиялық және үстел үстіндегі органдар, олар *Оргельбевегунг* қозғалысынан бастап осы типке жаңадан қызығушылық танытудан осы уақытқа дейін көп пайда көрген жоқ.
A positive organ (also positiv organ, positif organ, portable organ, chair organ, or simply positive, positiv, positif, or chair) (from the Latin verb ponere, "to place") is a small, usually one manual, pipe organ that is built to be more or less mobile. It was common in sacred and secular music between the 10th and the 18th centuries, in chapels and small churches, as a chamber organ and for the basso continuo in ensemble works. The smallest common kind of positive, hardly higher than the keyboard, is called chest or box organ and is especially popular nowadays for basso continuo work; positives for more independent use tend to be higher. From the Middle Ages through Renaissance and Baroque the instrument came in many different forms, including processional and tabletop organs that have profited relatively less from the renewed popularity the type in general has enjoyed from the Orgelbewegung onwards.
Тарих
IV ғасырдағы ертедегі оң немесе тасымалданатын органның мәлім бір мысалы 395 жылы Феодосий I-нің қайтысына арналған обелискіде кездеседі. Британ мұражайының жарықтандырылған қолжазбаларында Орта ғасырлардағы портативті органның қызықты түрлерін бейнелейтін көптеген миниатюралар бар, оның ішінде Add. MS. 29902 (6-бет), Add. MS. 27695b (13-бет) және Cotton MS. Tiberius A VII (104d-бет), барлығы 14 ғасырдан, сондай-ақ Add. MS. 28962 және Add. MS. 17280, екеуі де 15 ғасырдан. Ренессанс және барокко кезеңдерінде позитивті органдар көптеген азаматтық және діни шараларда қолданылды. Олар байлардың үйлері мен капеллаларында, банкеттер мен сарайдағы кештерде, хорларда және музыка мектептерінде, сондай-ақ музыкалық драма немесе операның бастапқы кезеңіндегі Жакопо Пери мен Клаудио Монтевердидің кішкентай оркестрлерінде пайдаланылды.
Қаптамасы
Көптеген позитивтер, қорап және "кабинет" типтерін, оңай жылжыту үшін жоғарғы және төменгі бөліктерге бөлуге болады. Төменгі бөлігінде әдетте балғалар, үрлегіш және/немесе табандық, сондай-ақ ең ірі құбырлардың бірнешеуі орналасады. Дөңгелектер, доңғалақтар немесе арнайы қол көлігі жылжуға қосымша көмектеседі, және олардың қолданылуы қазіргі заманда едәуір көбейді.
Тоқтауы
Оң мүшелер әдетте кішкентай өлшемді және тасымалданатындығына байланысты аздаған аялдамаларды көрсетеді; 8 фут тоқтатылған, 4 фут флейта және 2 фут негізгі (диапазон) жиынтығы жиі кездеседі. Сәл үлкен позитивтерде 2 2/3 фут немесе басқа мутациялық аялдама және/немесе кішкентай қоспа болуы мүмкін, ал кейбіреулерінде 8 фут қамысты аялдама (мысалы, регаль) болады. Одан да үлкен позитивтерде 4 фут негізгі немесе екінші 8 фут аялдама болуы мүмкін, соңғысы көбінесе тек жоғары регистрде ғана болады. Күрделірек үлгілерде әр аялдаманы пернетақтаның жоғары және төмен бөліктерінде жеке-жеке қосуға мүмкіндік беретін бөлінген пернетақта болады. Бұл түрлі тіркесімдерде мелодия мен сүйемелдеуді бір уақытта ойнауға мүмкіндік береді. Көптеген позитивтерде тек бір пернетақта және педаль болмайды, бірақ педальді түсіру жиынтығы немесе тіпті бір-екі педальді аялдама бар, сондай-ақ екі пернетақтасы бар сирек кездесетін үлгілер де кездеседі.
Желмен жабдықтау
Электр тогы пайда болғанға дейін, позитивтерде аспапқа ауа жеткізу үшін ойыншының өзі немесе екінші адамның үрлегішті (жел соққыш) қолдануы қажет болды, бірақ қазіргі заманғы көптеген позитивтер осы үшін электр желдеткіштерімен жабдықталған.
Компас және басқа да
Позитивті орган портативті органнан үлкенірек болып келеді және орындаушының денесіне тік бұрышпен бекітіліп ойналмайды. Оның пернетақтасы да үлкенірек (қазіргі үлгілерде әдетте 49 немесе одан көп нота, ал ескі үлгілерде 45 шамасында нота, қысқа октавамен), ал портативте 12 немесе 13 нотадан да аз болуы мүмкін. Позитивті органды қысқа құбырлы, кішкентай пернетақтасы бар регал аспабымен шатастырмау керек. Дегенмен, Orgelbewegung қозғалысының нәтижесінде шағын органдарды жаңғырту кезінде, екі қолмен ойналатын шағын позитивтерді де көп жағдайда "портативтер" деп атайды, әсіресе олардың құбырлары нағыз портативтегідей хроматикалық қатармен орналаспағанда.
Терминнің басқа қолданылуы
Позитив – үлкен органның дәстүрлі бөлігі, көбінесе органшының артына орналастырылады және шамамен жеке позитив органның мөлшерімен тең болады. Англияда ол «кресло органы» деп белгілі болды, кейіннен романтикалық және көптеген қазіргі заманғы органдарда кездесетін хор бөліміне айналды. Сонымен қатар, Orgelbewegung қозғалысынан бері ағылшын тілінде немісше Ruckpositiv (Rückpositiv) термині де қолданылады.