Аристид Кавайе-Коль – 19 ғ. ең белгілі француз ағза шебері. Ол ағза жасау өнерінде жаңашылдықтар енгізіп, 20 ғ. басына дейін әсер етті. Симфониялық ағзаны ойлап тапты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз орган жасаушысы (1811–1899)
French organ builder (1811–1899)
Аристид Кавайе Колл (aʁistid kavaje kɔl; 4 ақпан 1811 – 13 қазан 1899) – француз орган жасаушысы. Ол 19 ғасырдағы ең көрнекті орган жасаушы ретінде танымал. Ол орган жасау өнері мен ғылымындағы жаңалықтарды дамытты, олар кәсіпке еніп, 20 ғасырдың басына дейін орган жасау, шығармалар жазу және импровизациялауға әсер етті. Ол орган құрылысының егжей-тегжейі туралы ғылыми мақалалардың авторы ретінде зерттеулері мен тәжірибелерінің нәтижелерін жариялады. Ол симфониялық оркестр сияқты тез және бірден динамикалық өзгерістерді орындауға қабілетті симфониялық органды ойлап тапты. Оның ең танымал органдары Париждегі Сен-Дени базиликасында (1841), Эгліз де ла Мадлен, Сент-Клотильда базиликасында (1859), Сен-Сюльпис шіркеуінде (оның ең ірі аспабы; классикалық фасадының артында), Нотр-Дам соборында (классикалық фасадының артында), Биаррицтегі барон Альберт де Л’Эспейдің резиденциясында (кейін Сакре-Кёр базиликасына көшірілді) және тағы да көптеген жерлерде орнатылды. 20 ғасырдағы орган реформасы қозғалысы орган жасауды барокко стиліне қайтаруға ұмтылды; бірақ содан бері Кавайе Коллдың үлгілері қайтадан танымал болды.
Aristide Cavaillé Coll (aʁistid kavaje kɔl; 4 February 1811 – 13 October 1899) was a French organ builder. He has the reputation of being the most distinguished organ builder of the 19th century. He pioneered innovations in the art and science of organ building that permeated the profession and influenced the course of organ building, composing and improvising through the early 20th century. As the author of scientific journal articles about the organ construction details, he published the results of his research and experiments. He was the inventor of the symphonic organ being able to follow smooth and immediate dynamic changes like a symphonic orchestra. His most famous organs were built in Paris in Saint Denis Basilica (1841), Église de la Madeleine, Sainte Clotilde Basilica (1859), Saint Sulpice church (his largest instrument; behind the classical façade), Notre Dame Cathedral (behind the classical façade), baron Albert de L'Espée's residence in Biarritz (moved finally to the Sacré Cœur Basilica), and many others. The organ reform movement in the 20th century sought to return organ building to a more Baroque style; but since then, Cavaillé Coll's designs have come back into fashion.
Өмір
Монпельеде, Францияда, орган жасаушылар әулетінен тараған Доминиктен туған ол, механикалық жаңалықтарға ерте талантын көрсетті. Ол өзінің танымал аспаптарын жобалау және құрастыру кезінде ерекше көркемдік шеберлік танытты. Оның органдары – "симфониялық органдар": олар басқа аспаптардың дыбыстарын қайталай алады және оларды бірге үйлестіре алады. Кавайе-Колль қаржылық қиындықтарымен де белгілі болды – ол негізінен орган жасау өнеріне ден қойып, қаржы мәселелеріне аз көңіл бөлді. Оның қолмен жасалған аспаптарының сол кезде теңдесі жоқ шеберлігі фирмасының сақталуына жеткіліксіз болды. 1898 жылы, қайтыс болғанға дейін, фирма Чарльз Мутинге өтті, ол орган бизнесін жалғастырды, бірақ 1940 жылдары фирма дерлік жойылып кетті. Кавайе-Колль 1899 жылдың 13 қазанында Парижде қайтыс болды және Монпарнас зиратында жерленді.
Born in Montpellier, France, to Dominique, one in a line of organ builders, he showed early talent in mechanical innovation. He exhibited an outstanding fine art when designing and building his famous instruments. His organs are "symphonic organs": they can reproduce the sounds of other instruments and combine them as well. Cavaillé Coll was also known for his financial problems he focused mostly on the organ building art, leaving finance less attention. The art of his handcrafted instruments, unparalleled at that time, was not enough to ensure his firm's survival. It was taken over in 1898, shortly before his death, by Charles Mutin, who continued in the organ business, but by the 1940s the firm had almost disappeared. Cavaillé Coll died in Paris on 13 October 1899 and is buried in the Montparnasse Cemetery.
Органдар құрылысындағы инновациялар
Кавайе Колль орган құрылысын, орындау өнерін және композицияны революциялаған көптеген жаңалықтардың авторы. Позитив орнына Кавайе Колль ең төменгі мануал ретінде Гранд Орг мануалын орналастырды және органның барлық дыбыстық мүмкіндіктерін Гранд Оргтан ойнауға мүмкіндік беретін байланыстарды (коплерлерді) енгізді. Ол ағылшын үрлемелі қорабын жетілдіріп, серіппелі (кейін тепе-теңдестірілген) педаль құрастырды, оның көмегімен органист үрлемелі жалюзилерді басқара алады, соның арқасында органның экспрессиялық мүмкіндіктері артады. Ол құбыр жасау және дауыстау техникаларын жетілдіріп, гармониялық тізімдердің (флейталар, трубалар, клерoндар) толық отбасын жасады, сондай-ақ фагот, гобой және ағылшын мүйізі сияқты оркестрлік аспаптарды имитациялайтын тізімдерді құрды. Ол гармониялық флейта тізімін танымал етті, ол монтре (негізгі тізімдер), гамбе (струналық тізімдер) және бурдон (флейталар) тізімдерімен бірге органның негізін құрады. Ол "оркестрлік квартет" деп аталатын оркестрлік төрт түрлі дыбысты – негізгі тізімдер, флейталар, струналық және қамыстық тізімдерді жасады.
Cavaillé Coll is responsible for many innovations that revolutionized organ building, performance and composition. Instead of the Positif, Cavaillé Coll placed the Grand Orgue manual as the lowest manual, and included couplers that allowed the entire tonal resources of the organ to be played from the Grand Orgue. He refined the English swell box by devising a spring loaded (later balanced) pedal with which the organist could operate the swell shutters, thus increasing the organ's potential for expression. He adjusted pipe making and voicing techniques, thus creating a whole family of harmonic stops (flutes, trompettes, clairons) and stops imitating orchestral instruments such as the bassoon, the oboe and the english horn. He popularized the harmonic flute stop, which, together with the montre (principals), the gambe (strings) and the bourdon (flutes), formed the fonds (foundations) of the organ. He designed the "orchestral quartet" which referred to orchestral four colours of sound principals, flutes, strings and reeds.
Мұра
102 тоқталым мен бес нұсқаулықтан тұратын, көптеген басқаларынан айырмашылығы, дерлік өзгермеген Сент-Сулпис аспабы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енуге үміткер. Марсель Дюпре: «Оркестр үшін шығарма жазу, орган үшін шығарма жазудан мүлдем өзгеше, бірақ шебер Кавайе-Коллдың симфониялық органдарынан басқа: мұндай жағдайда мұндай аспаптар үшін жазу кезінде ең жоғары сақтық таныту қажет» деді. Осыдан шамамен бір ғасыр бұрын Сезар Франк Париждегі Сен-Жан-Сен-Франсуа шіркеуіндегі қарапайым Кавайе-Колл аспабы туралы: «Mon nouvel orgue ? C’est un orchestre !» («Жаңа органым? Бұл оркестр!») деген сөздермен қуана айтқан, бұл сөздер аспап жасаушының барлық күшін білдірген. Кейін Франк Париждегі Сен-Клотильдадағы әлдеқайда үлкен Кавайе-Колл органының музыканты болды. 1878 жылы Франк Париждегі Трокадеро сарайындағы төрт нұсқаулықты Кавайе-Колл органында концерт берді; бұл орган кейіннен 1939 жылы В. және Ф. Гонсалес тарапынан қайта жаңартылып, Трокадеро сарайының орнына салынған Шаио сарайына орнатылды, содан кейін 1975 жылы Данион Гонсалес қайта жаңартып, Лиондағы Морис Равель концерт залына көшірілді. Франктің «Трой-пиесе» шығармасының тұңғыш орындалуы Трокадеро органында өтті.
Featuring 102 stops and five manuals, the Saint Sulpice instrument, which unlike many others remains practically unaltered, is a candidate to become a UNESCO World Heritage Site. Marcel Dupré stated that "composing for an orchestra is quite different from composing for an organ with exception of Master Cavaillé Coll's symphonic organs: in that case one has to observe an extreme attention when writing for such kind of instruments." Almost a century beforehand, César Franck had ecstatically said of the modest Cavaillé Coll instrument at l'Église St. Jean St. François in Paris with words that summed up everything the builder was trying to do: "Mon nouvel orgue ? C'est un orchestre !" ("My new organ? It's an orchestra!"). Franck later became organist of a much larger Cavaillé Coll organ at St Clotilde in Paris. In 1878 Franck was featured recitalist on the four manual Cavaillé Coll organ at the Palais du Trocadéro in Paris; this organ was subsequently rebuilt by V. & F. Gonzalez in 1939 and reinstalled in the Palais de Chaillot which replaced the Palais de Trocadéro, then rebuilt in 1975 by Danion Gonzalez and relocated to the Auditorium Maurice Ravel in Lyon. Franck's Trois Pièces were premiered on the Trocadéro organ.
Фильм
2012 жылы "Fugue State Films" компаниясы "Кавайе-Колл генийі" ("The Genius of Cavaillé Coll") атты деректі фильмін шығарды. Бұл фильм 2011 жылы Кавайе-Коллдің туғанына 200 жыл толуымен және оның Сен-Сюльпис шіркеуіндегі органының 150 жылдығымен байланысты жасалған. Ол 2014 жылы BBC Music Awards жүлдесінде "Үздік деректі фильм (DVD)" номинациясын жеңіп алды.
A documentary film titled The Genius of Cavaillé Coll was released in 2012 by Fugue State Films to mark both the 200th anniversary of Cavaillé Coll's birth in 2011 and the 150th anniversary of his organ at St Sulpice. It won the DVD Documentary Award of the BBC Music Awards 2014.
Коста-Рикада
Parroquia Inmaculada Concepción (Heredia) (шамамен 1904 ж.)
Parroquia Nuestra Señora de la Soledad (San José) (шамамен 1906 ж.)
Parroquia Inmaculada Concepción (Heredia) (ca. 1904)
Parroquia Nuestra Señora de la Soledad (San José) (ca. 1906)
Астероид
Кавалье-Колл есімімен астероидқа атау берілді: 5184 Кавалье-Колл.
Cavaillé Coll's name was given to an asteroid: 5184 Cavaillé Coll.