Кіріспе

Б.з.д. 4 ғасырдағы Фригияның персиялық сатрапы Ариобарзан, кейде Фригияның сатрапы және әскери қолбасшысы, тәуелсіздік көтерілісінің басшысы және гректің Киос қаласындағы билеушілердің алғашқысы. Ариобарзан, көрініп тұрғандай, Ахеменидтер әулетінің кадет мүшесі, мүмкін, Фарнабаз II ұлы және біздің заманымыздан бұрынғы 470 жылдары Геллеспонт Дассилиумын ұстауға кіріскен Фарнасидтер әулетінің бір бөлігі. Циус Дассилиумға жақын орналасқан, ал Циус, көрінеу, Ариобарзан тармағының отбасылық иеліктерінің үлесі болған. Ариобарзанның бір алдыңғы адамы Митрадат есімді (мүмкін Митрадат, Каппадокияның сатрапы) (туыс адамы) болған. Археолог Уолтер Джудейх Ариобарзанды Митрадаттың ұлы деп санайды, бірақ Брайан К. МакГинг бұл нақты ұрпақтықты жоққа шығарады. Көрініп тұрғандай, ешқандай классикалық дереккөз оларды ұлы мен әкесі деп атамайды, ұрпақ атау кейіннен мұрагерлік негізінде қайта құрылған.

Ереже

Фрнабаз, Фригияның сатрапы (фл. 413373 б.з.д.), Фригиялық Фарнакс ұлы, билігі мен аумақтарын бауырларымен б.з.д. Митрадат, Каппадокияның сатрапы, осындай ағайындылардың бірі болған шығар. Ариобарзан Циос сондай-ақ сол бауырлардың бірі болуы мүмкін. Классикалық дереккөз Аппиан Ариобарзанның парсы Ұлы патшасы Дарийдің (Дарий Ұлы) отбасының кадет желісінен шыққандығын айтады. Бұл Аристократтың біздің заманымызға дейінгі 407 жылы грек қалаларына парсы елшісі болып, Афина мен Спартаның достығын дамытқан Ариобарзанмен бірдей болуы мүмкін. 405 жылы Ариобарзан афиналық елшілерді Кир кішісінің бұйрығымен үш жыл қамауға алынғаннан кейін Мизиядағы өзінің теңіз қаласы Киосқа алып барды. Ариобарзанды біздің заманымызға дейінгі V ғасырдың аяғында Анатолияда сатрап ретінде атап өткен. Кейін ол өзінің туысы (бәлкім, ағасы) Фарнабаздың (ф. 413373 б.з.д.) Фригия мен Лидияның сатрапы ретінде тағайындалды. Осылайша Ариобарзан қазіргі Түркияның солтүстік-батысындағы Фригияның сатрапы болды. Фарнабаз біздің заманымызға дейінгі 370-жылдарға дейін өмір сүрді, ол тек фригиялық сатраптықтан гөрі парсы монархиясында жоғары лауазымға ие болды. 388 жылы Ариобарзан Антальцидасқа көмек көрсетті.

Дельфи елшілігі (б. з. д. 368)

368 жылы парсы сарайында жоғары лауазымға ие болған көрінеді, өйткені біз оны сол жылы патша атынан Абидостың Филиск бастаған елшілігін Грекияға жібергенін табамыз. Филиск пен Ариобарзан, сондай-ақ оның үш ұлы Афинаның азаматтары болды. Диодор Фригияның сатрапы деп атаған Ариобарзан, Лидия, Иония және Фригияның сатрапы Непос 362 жылы Артаксеркс II-ге қарсы көтерілді. Демосфен Ариобарзан мен оның үш ұлының Афина азаматтары болып саналатынын айтады. Ол келесі жылы тағы да Ариобарзанды еске алып, афиналықтардың Тімотеге көмекке жібергенін, бірақ афиналық генералдың патшаға қарсы көтеріліске шыққандығын көрген кезде оған көмектесуден бас тартқанын айтады.

Ұлы сатраптардың көтерілісі

Фәрнабаздың екінші ұлы Фригияның Артабаз II - ші ағасынан сатрапияны қайтарып алғысы келгенде, Ариобарзан бас тартты. Ақыр соңында, шамамен б.з.д. 366 жылы Ариобарзан батыс Анатолияның сатраптарының Ахмен патшасы Артаксеркс II-ге қарсы сәтсіз көтерілісіне қосылды (Сатраптардың көтерілісі). Басқа бірнеше сатраптар Ариобарзанның жағына шықты, соның ішінде Карияның Мавзолус (қысқа уақыт), Арменияның Оронт I, Лидияның Автофрадтес және Каппадокияның Датамес. Көтерілісші сатраптар Мысыр перғауыны Теостан, сондай-ақ кейбір грек қала-мемлекеттерінен қолдау алды. Спартаның патшасы Агесила II жалдамалы күштермен оларға көмекке келді. Ариобарзан б. з. б. 366 жылы Адрамиттиумда Мавзолус Кария және Лидияның Автофрадтесі қоршауына төтеп берген, бірақ Агесилаус қоршаушылардың шегінуін келіссөзге шығарған. Ариобарзанды оның ұлы Митридат өзінің қожайынына, парсы патшасына сатқан, ол Ариобарзанды айқышқа шегелеп өлтірді.