Кіріспе

Британдық әйел, әлемді аяқпен айналған алғашқы әйел.

Ффьона Кэмпбелл (1967 жылы Девон штатының Тоттнес қаласында туған) – 1983 және 1995 жылдар аралығында әлемді аяқпен шарлаған ағылшын қашықтықтан жүруші. Ол 16 жасында жолға шығып, 11 жылдан астам уақыт бойы 180 000 фунт қайырымдылыққа жинады. Ол Ұлыбританияны басып өтуге ең жас адам және Африканы толығымен аяқтап өтуге алғашқы адам болды. Ол өзінің тәжірибесі туралы үш кітаптан тұратын серия жазды.

Ерте өмір

1967 жылы Корольдік теңіз күштеріндегі ұзақ дәстүрі бар отбасында дүниеге келген. Балалық шағы мен ересекке аяқ басу кезеңінде Кемпбеллдер 24 рет көшіп, нәтижесінде ол 15 мектепті бітірген.

Жүру

16 жасында үйден және мектептен кеткеннен кейін, ол Джон О'Гройтс пен Лендс-Энд аралығын жаяу жүріп өту үшін қажетті демеушілікті жинады. Күніне 20-25 шақырым, аптасына 6 күн жол жүріп, ол 49 күнде сапарды аяқтады және сол кезде бұл қашықтықты ең жас жасаған адам болды. Лондонның «Evening Standard» газетінің демеушілігі арқылы ол «Royal Marsden Cancer Hospital» үшін 25 000 фунт стерлинг жинады. 18 жасында Нью-Йорк қаласынан Лос-Анджелес бағытында АҚШ-ты жаяу аралап шықты. Жолдағы демеушілердің қоғамдық қатынастар шараларымен үйлестірілген БАҚ кестесі өте қиын болды, әр ұзақ күннің соңында сағаттаған сұхбаттар қажет болды. 21 жасында ол Австралияны жаяу өтті, 50 шақырымнан күн сайын, Сиднейден Пертке дейін 3200 шақырымды 95 күнде басып өтіп, осы сапардағы ерлер рекордын жаңартты. Ол қатты күннен күйіп, сусызданып, аяқтарында қабыну пайда болды, бірақ бірде-бір шақырымды жібермеуге бекінді. Осы саяхат туралы «Аяқ балшығы» атты кітабында жазды. 1991 жылдың 2 сәуірінде Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласынан аттанып, Африка құрлығын жаяу жүріп кесіп өтті, екі жылдан кейін, 1993 жылдың 1 қыркүйегінде Марокконың Танжер қаласына жетті. Сапар барысында Заир арқылы бес ай бойы бұрынғы жігіті, британдық өмірді сақтау сарапшысы Рей Мерс серік болды. Көтеріліс оны және оның командасын қолдау көлігін тастап, француз әскерімен эвакуациялауға мәжбүр еткен соң, ол эвакуациядан кейін бірнеше апта ішінде Орталық Африкаға оралды және үзілген жерден жолын жалғастырды. Сахара арқылы өтетін кезеңде, ол соғыс аймағын айналып өту үшін 4000 шақырымнан астам жол қосымша жүрді, бірде-бір қадамды жібермеу үшін. Танжерге жеткенде ол халықаралық БАҚ өкілдерімен күшті қарсы алынды. Бұл жаяу жүру «Survival International» ұйымының, яғни жоғалып бара жатқан тайпалардың өмірін қорғауға көмектесетін ұйымның мәселесіне назар аударды. Осы саяхат туралы «Африка арқылы жаяу жүру» атты кітабында жазды. 1994 жылдың сәуір айында ол Испанияның Алхесирас қаласынан аттанып, Испания және Франция арқылы «Via de la Plata» жолымен Еуропаны жаяу аралап, Доверден Ұлыбританияға өтті. Содан кейін ол Доверден Джон О'Гройтске дейін соңғы жаяу сапарын жасады, оған «Raleigh International» ұйымынан келген жастар қосылды, олар өздерінің шегін сынап көргісі келді. Ол 1994 жылдың 14 қазанында Джон О'Гройтсқа, яғни «әлемнің соңына» жетті. Оның ізінен BBC түсірілім тобы және жүргізуші Джанет Стрит Портер ерді. Сол кезде Кэмпбелл әлемді жаяу айналған алғашқы әйел ретінде мойындалды. Кэмпбелл қайырымдылыққа қаражаттың жартысын бірден жинады, өйткені «Raleigh International» ұйымының бірі оның маңдайындағы жарнамалық орынды сатты. Арқа операциясынан кейін, ол өзінің қанағаттануы үшін Американы қайтадан жаяу аралап өтті, себебі ауруға байланысты орталық бөлігін өткізіп жіберген еді. Ол бұл саяхат туралы соңғы кітабында, «Толық оқиға» деп жазды.

Дау

1985 жылы 18 жасында АҚШ-ты кесіп өтетін кезде ол қатты ауырып, қадам баса алмады. Бірақ демеушілері қолдауын кері алып алады деп қорқып, олардың жоспарына сай болу үшін, өзінің қосалқы көлігінде көтерілуге мәжбүр болды. Ффьона да, оның көмекші жүргізушісі Брайан Ноэл де Индианаполис, Индиана және Нью-Мексикодағы Форт Самнер арасында бұл қанша рет болғанын білмейді, бұл арақашықтық шамамен 1000 мильді құрайды. Брайан Ноэл бұл оқиғаны Daily Mail газетіне берген сұхбатында еске алмады, ал Ффьона осы эпизод туралы кітап жазып, сол аралықты жаяу өту үшін АҚШ-ты екінші рет кесіп өткенін, сондай-ақ Лос-Анджелес қаласына дейін тағы 1500 мильді жаяу жүріп өткенін баяндады.

Аңшы-жинақшы

Сапарда кездескен аңшы-жинақшылардан – аборигендер, бушмендер, пигмейлер және америкалық тайпаларынан шабыттанған Кемпбелл әлемді аралап келгеннен кейін аборигендермен бірге өмір сүру үшін Австралияға оралды. Үш айдан соң ол Ұлыбританияға қайтып келді, өз елінде аңшы-жинақшы болуды үйрену және бізді бұрын қатты ұнатқан өмірден не бөліп тұрғанын анықтау үшін келді. Ол өзінің төртінші кітабында – "Аңшы-жинақшының жолы" атты шығармасында осы саяхаттары туралы жазды және қазір Девонда орналасқан Wild Food Walks компаниясы арқылы Ұлыбританияда басқаларға аңшы-жинақшы өмір салтын үйретуде.