Кіріспе

Еуропадан Азияға құрлық арқылы саяхат

Хиппи жолы (сондай-ақ құрлық арқылы саяхат) – 1950 жылдардың ортасынан 1970 жылдардың соңына дейін хиппи субмәдениетінің өкілдері мен басқалар Еуропа мен Батыс Азиядан Оңтүстік Азия арқылы Ауғанстан, Пәкістан, Үндістан, Непал, Шри-Ланка, Бангладеш сияқты елдерден Таиландқа жасаған құрлық арқылы саяхатты білдіреді. Хиппи жолы баламалы туризмнің бір түрі болды, және оның маңызды элементтерінің бірі – мүмкіндігінше арзан саяхаттау, негізінен үйден алыс болған уақытты ұзарту. "Хиппи" термині 1960 жылдардың ортасынан соңына қарай кеңінен танылды; ал "битник" термині 1950 жылдардың соңында пайда болған. Хиппи жолының әрбір маңызды аялдамасында батыстықтар үшін қонақүйлер, мейрамханалар мен кафелер болды, олар шығысқа және батысқа саяхат жасағанда бір-бірімен байланыс орнатып, ақпарат алмасты. Хиппилер дәстүрлі туристерге қарағанда жергілікті халықпен көбірек қарым-қатынас жасады.

Жолдар

Саяхаттар көбінесе Батыс Еуропа қалаларынан басталатын, әсіресе Лондон, Копенгаген, Батыс Берлин, Париж, Амстердам немесе Милан қалаларынан. АҚШ-тан келгендердің көпшілігі Люксембургке Icelandic Airlines авиакомпаниясымен ұшып келді. Көптеген саяхаттар Стамбул арқылы өтті, онда бағыттар екіге бөлінетін. Әдеттегі солтүстік бағыты Тегеран, Герат, Кандагар, Кабул, Пешавар және Лахор арқылы Үндістан, Непал және Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін созылды. Одан әрі Оңтүстік Үндістанға, Тривендрумдағы (Керала) Ковалам жағажайына және Шри-Ланкаға (сол кезде Цейлон деп аталған) саяхаттау да кездесетін. Катманду хиппи жолының әдеттегі соңғы нүктесі болды, себебі Тибетке кіруге тыйым салынған еді, ал Бірма арқылы құрлықпен саяхаттау мүмкін болмады, өйткені Үндістан бүлікшілер мен Үндістан қарулы күштері арасындағы қақтығыстарға байланысты Бірмаға саяхатты қатты шектеді, ал Бірмаға дейінгі Ледо жолының өткелі тозығы жетіп, көбінесе орманның иелігіне көшкен еді. Дегенмен, Катмандудан Бангкокқа ұшып, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы саяхатын Таиландқа, Малайзияға және Индонезияға (мұнда Бали хиппилер үшін танымал мақсат болды) жалғастыруға болады. Индонезиядан ұшақпен немесе кемемен Австралияға өтуге де мүмкіндік болды. Осының нәтижесінде Тимордан Таиландқа дейінгі жол Оңтүстік-Шығыс Азия Хиппи жолының ұлтасы деп аталды, ол негізінен Лондонға қарама-қарсы бағытта саяхаттайтын австралиялықтар мен жаңа зеландиялықтарды қызықтырды.

Саяхаттау әдістері

Жол шығындарын азайту үшін автостоппен немесе арзан жеке автобустармен саяхат жасады. Сонымен қатар, жолдың бір бөлігін, әсіресе Шығыс Еуропа арқылы Түркияға (Ван көлі арқылы пароммен) және Тегеранға немесе Иранның Машад қаласына дейін пойызбен жүруге болады. Осы қалалардан қалған жолға қоғамдық немесе жеке көлікпен өтуге мүмкіндік болды. Саяхатшылардың көп бөлігі Батыс Еуропа, Солтүстік Америка, Австралия және Жапониядан келген адамдар еді. Олар жол бойындағы танымал жатақханалар, қонақүйлер және басқа да жиналатын орындарда, мысалы, Истанбұлдағы "Енер" кафесі мен "Пуддинг" дүкенінде, Кабулдағы "Тауық" көшесіндегі "Сиги" немесе Тегерандағы "Амир Кабир" мейрамханасында ойларымен және тәжірибелерімен бөлісті. Көптеген адамдар рюкзакпен саяхаттайтын, көбінесе жастар болса да, кейде ересектер мен отбасылар да осы маршрутты таңдады. Азғанасы бүкіл қашықтықты көлікпен жүріп өтті.

Жолдың төмендеуі

Хиппилер жолы 1970 жылдардың соңында бұрынғысынан қонақжай елдердегі саяси өзгерістермен аяқталды. 1979 жылы Иран революциясы мен Ауғанстанға КСРО-ның басып кіруі Батыс саяхатшылары үшін Оңтүстік Азияға құрлық арқылы бару жолын жапты, ал Читрал мен Кашмир аймақтағы жағдайдың шиеленісуі және аумақтық дауларға байланысты тартымсыз айналды. Таяу Шығыс бағытында 1973 жылғы Йом Кипур соғысы Сирия, Ирак және Ливан елдерінде Батыс азаматтарына виза алуды қатаң шектеді. Ливан азамат соғысы 1975 жылы басталған еді. Жергілікті тұрғындар Батыстан келген саяхатшыларға көбірек күдікпен қарасты, әсіресе Кабул мен Пешавар арасындағы аймақта, онда тұрғындар сырт киіміне келмейтін, аймақтың мәшһүр опиум мен жабайы қарақұмы үшін тартылған хиппилерден қорқып, жиренді. Саяхат ұйымдастырушылары Sundowners және Topdeck Белуджистан арқылы жаңа бағыт ашты. Topdeck Иран-Ирак соғысы және одан кейінгі қақтығыстар кезінде де сапарларын жалғастырды, бірақ 1998 жылы соңғы сапарын жасады. 2000 жылдардың ортасынан бастап бұл бағыт қайтадан белгілі бір деңгейде мүмкін болды, бірақ Ирак пен Ауғанстандағы қақтығыстар мен шиеленістердің жалғасуы оның бұрынғыдай гүлденген кезеңінен әлдеқайда қиын және қауіпті екенін көрсетті. 2007 жылдың қыркүйегінде Ozbus Лондон мен Сидней арасында хиппилер жолының бағытымен қысқа мерзімді қызмет көрсетуді бастады, ал 2010 жылы Ирак, Ауғанстан және Пәкістанды қырып өтіп, Непал және Қытай арқылы Еуропа мен Азия арасында коммерциялық сапарлар ұсынылды, бұл Ескі Жібек Жолына жақын болды.

Жетекшілер мен саяхат кітаптары

Бұл нұсқаулықта жинақталған тәжірибелер баяндалған және салыстырмалы түрде төмен бағамен қайта басылған. Ол алғашқыда көшіріліп, степленген, қызыл мұқабамен жабдықталған "ақпараттық жинақ" түрінде шықты, саяхатшыларға ақпарат берді, ал саяхатшылар оны жол жүрісінде жаңартып, қауіпті жағдайлар мен көруге және тұруға болатын жерлер туралы ескертетін. BIT, Джефф Кроутердің басшылығымен (кейін Lonely Planet-ке қосылған), 1972 жылдан 1980 жылғы соңғы басылымына дейін өмір сүрді. 1971 жылғы "The Whole Earth Catalog" басылымында "Непалға саяхат жолдары" деген бет бөлінген. 1973 жылы "Lonely Planet" кітаптарын жазған Тони Уилер және оның әйелі Морин Уилер хиппилер жолы туралы "Азияны арзан бағамен аралау" атты кітап жариялады. Олар бұл 94 беттік кітапшаны Лондоннан Батыс Еуропа, Балқан, Түркия және Иран арқылы микроавтобуспен саяхаттаған кезде алған тәжірибелеріне сүйене отырып жазды. Осы аймақтарды аралағаннан кейін олар микроавтобусті Ауғанстанда сатып, "тауық" автобустарымен, үшінші сыныпты пойызбен және қашықтықтан жүк тасымалдайтын көліктермен саяхатты жалғастырды. Олар Пәкістан, Үндістан, Непал, Таиланд, Малайзия және Индонезия арқылы өтіп, тоғыз айдан кейін Сиднейге келді, әрқайсысының қалтасында барлығы 27 цент болды. Пол Теру бұл маршрут туралы "Ұлы теміржол базары" (1975) атты классикалық еңбегінде жазды. Тағы екі жақындағы саяхат кітабы – Питер Мурдың "Бұрыс жолмен үйге" (1999) және Рори Маклиннің "Magic Bus" (2008) – де хиппилердің алғашқы жолын қайта баяндайды.