Кіріспе

Ауызға қабылданатын антигистаминдік дәрілер (таблеткелер немесе сироп), сондай-ақ әр түрлі маст клеткалары, аллергиялық типтегі бұзылулар. Кетотифен көзге арналған ерітінді (көзге құю) көбінесе маусымдық аллергиямен байланысты көздің қышылуын және / немесе қабынуын алдын алады. Ол тамшыларды қабылдағаннан кейін бірнеше минуттан кейін әсерін тигізеді. Кетотифен көзге құю түрінде үш жасқа дейінгі балаларда зерттелмеген, Ауызша кетотифен АҚШ- та рецепт бойынша дәріханаларда сатылады, ауызша кетотифенді пайдалану тек ересектер мен аспирин немесе аллергиялық жағдайлары бар үлкен балаларға арналған Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) бекіткен. Ұлыбританияда кетотифен таблеткалар және эликсир (сүтті) түрінде сатылады. Ауызша кетотифенді балаларда астма мен ыңғырауды ұзақ уақытқа бақылау дәрісі ретінде қолдануға болады, ал бронходилататорлардың қажеттілігін азайту, симптомдарды азайту, асқынуларды болдырмау және құтқару ауызша стероидтарын қолдануды азайту арқылы астманы бақылауды жақсартуға мүмкіндік береді. Кетотифенді жеке немесе басқа дәрілермен бірге қолданғанда да тиімді екені анықталды. Ауызша кетотифен - балаларда, әсіресе ингаляторды қолдануда қиындықтарға тап болатын кішкентай балаларда астма үшін ингаляциялық терапияның баламасы. Кетотифеннің орташа жартылай жойылу уақыты 12 сағат. Антигистаминдік әсерінен басқа, ол лейкотриендердің функционалдық антагонист (кейбір аллергиялық және тыныс алу жолдары жағдайында тыныс жолдарының қабынуына және тарылуына себепші химиялық заттар болып табылатын лейкотриендердің әсерін тежейтін дәрілік зат) және фосфодиэстераза ингибиторы (ағзадағы қан тамырларының кеңейуін және тегіс бұлшық еттердің серпілуін басқаратын молекулалар cAMP және cGMP деңгейін реттейтін ферменттерді тежейтін дәрілік зат) болып табылады.

Қарсы көрсетілімдер

Көзге құю дәрісі кетотифенге немесе препараттың басқа да компоненттеріне сезімталдық танытқан адамдарға қарсы көрсетіледі, ал дәрілік заттардан тазартатын контактты линзалар контактты линзаларды киген кезде ерінуі бар адамдарға қарсы көрсетіледі. Көзге құю үшін 3 жасқа дейінгі балаларға, ал дәрілік заттардан тазартатын контактты линзалар 11 жасқа дейінгі балаларға қолдануға болмайды. Жүктілік және бала емізетін кезде кетотифенді ауызша қабылдаудың қауіпсіздігі (таблетке немесе сироп) белгісіз; сондықтан кетотифенді ауызша қабылдауды осы кезеңдерде жеткілікті қауіпсіздік деректері болмай тұрып, қолдану ұсынылмайды. Кетотифенді жүйелі түрде қолдану іштің ауыруына, жүрек айнуына, құсуына, іш қатуына, бас ауруына, бас айналуына немесе шаршауға әкелуі мүмкін. Сирек жағдайларда кетотифенді жүйелі түрде қолдану анафилаксия, бауыр қызметінің бұзылуы, қанның бұзылуы немесе ұстамалар сияқты ауыр жанама әсерлерге әкелуі мүмкін. Кетотифенді жүйелік қолдану басқа да седациялы дәрілермен, мысалы, алкоголь, антигистаминдік, опиоидты, бензодиазепинді немесе антидепрессанттарды қолданумен өзара әрекеттесуі мүмкін. Кетотифенді жүйелі түрде қолдану кейбір зертханалық зерттеулердің, мысалы, аллергияға немесе қандағы глюкоза деңгейіне арналған терілік зерттеулердің нәтижелеріне әсер етуі мүмкін.

Өте көп дозалау

Кетотифенді артық дозалаудың симптомдары дозаға тәуелді және жеңілнен ауырға дейін өзгеруі мүмкін. Симптомдардың пайда болуы бірнеше сағатқа кешіктірілуі мүмкін, ал симптомдардың ұзақтығы 24 сағаттан артық болуы мүмкін. Кетотифенді артық дозалаудың ең жиі кездесетін белгісі - елеулі седация. Басқа симптомдарға шатасу, бейбағдарлану, қобалжыу, галлюцинациялар, атаксия (ерікті бұлшық еттер қозғалысының бұзылуы), тербеліс (ерікті емес тұрақты бұлшық еттер жиырылуы), миоклонус (ерікті емес, ретсіз бұлшық еттер тартылуы), нистагмус (көз қозғалысының бұзылуы), дисартрия (сөйлеу қабілетінің нашарлауы) және сөйлеудің бұзылуы жатады. Ауызға берілетін кетотифен амфетамин және бензфетаминмен өзара әрекеттесуі мүмкін, бұл кетотифеннің белсенділігін төмендетуі мүмкін. Ауызбен берілетін кетотифенді амифампридинмен, бупропионмен, донепезилмен және питолизантпен бір мезгілде қолдану ұсынылмайды. Сирек жағдайларда пероральді кетотифенді пероральді диабетке қарсы препараттармен бірге қабылдаған пациенттерде тромбоциттер санының кері төмендеуі байқалды. Сондықтан, бір мезгілде ауызбен қабылданатын диабетке қарсы препараттарды қолданатын науқастарда тромбоциттер санын бақылау ұсынылады.

Жіктеу

Кетотифен - бәсекеге қабілетті емес H1 антигистамин және маст клеткаларын тұрақтандыратын препарат. Кетотифенді антигистаминдік препараттардың бірінші немесе екінші буынына жататын дәрі ретінде жіктеу туралы академиялық консенсус жоқ; жіктеу қолданылған критерийлерге және зерттеудің мән-жайына байланысты өзгеруі мүмкін. Кетотифеннің седативті әсері де жіктелудегі айырмашылықтардың себебі болып табылады. Бірінші буын антигистаминдік дәрілердің қан- ми кедергісінен өту қабілеті бар, сондықтан олардың седативті жанама әсерлері жақсы белгілі. Кетотифеннің кейбір седативті қасиеттері болса да, ол әдетте бірінші буын антигистаминдік дәрілерге қарағанда, жеңілдетілген седативті әсерге ие деп саналады.

Тарих

Кетотифен 1970 жылы патенттелген және 1976 жылы медициналық мақсатта қолданыла бастады. Кетотифенді Швейцариядағы Sandoz Pharmaceuticals (қазір Novartis компаниясының бір бөлігі) компаниясы әзірлеп, патенттеп алды. Кетотифенді медициналық мақсатта қолдануға 1990 жылдың желтоқсан айында Канадада рұқсат берілді. Кетотифенді контактты линзалар 2022 жылы АҚШ-та медициналық қолдануға рұқсат етілген.

Экономика

2021 жылы бұл АҚШ-та 400000-нан астам рецептпен ең көп тағайындалатын 301-ші дәрі болды.

Брендтер

Кетотифен бүкіл әлемде әртүрлі елдерге және формулаларға байланысты әртүрлі брендтермен сатылады, 200-ден астам әртүрлі атаулар қолданылады. Құрама Штаттарда кетотифен фумаратты офтальмологиялық ерітінді швейцариялық-америкалық фармацевтикалық компания Alcon Inc. иелігіндегі Zaditor брендімен сатылады.

Сот ісі

Кетотифенге қатысты сот ісі болды. 2021 жылы талапкер Эдвард С. Хэнкс Иллинойс штатының Орталық округінің АҚШ округінің сотында айыпталушылар Нед Хаббард пен басқаларға қарсы іс қозғады. Олар оның ауыр медициналық қажеттіліктеріне әдейі көңіл бөлмеу арқылы АҚШ Конституциясының Сегізінші түзетуі бойынша оның құқықтарын бұзған деп айыптады. Арыз беруші өзінің көзінің созылмалы ауруынан зардап шегуі және дәрігердің көмегін қажет ететінін, ал айыпталушы доктор Хаббардтың оған кетотифенді жазып бергенін мәлімдеді. Арыз беруші сондай-ақ кетотифен көз тамшыларының әсерінен қатты ауырсыну, күйіп кету және көрудің бұрмалануы сияқты жағымсыз реакциялар пайда болғанын, ал айыпталушы доктор Хаббард оған басқа дәрі-дәрмек ұсынбағанын немесе оны көз дәрігеріне жібермегенін мәлімдеді. Сондай-ақ, талапкер кетотифеннің әсерінен көзінің тұрақты зақымдануын айтып отырды. Аудандық сот жауапкердің өтінішін қабылдамады, себебі талапкердің арыз-шағымды қабылдауға негіз болатын талапты келтірмегенін анықтады. Арыз беруші 7-ші округтік апелляциялық сотқа шағымданды, ол округтік соттың 2022 жылғы 7 ақпандағы үкімін бекітті.

Норкетотифен

Кетотифенді зерттеу бағыттары оның метаболиті - норкетотифенді (NK) зерттеуді қамтиды. Адамның бауыр микросомалары мен гепатоциттерін қолдана отырып жүргізілген in vitro зерттеулер NK- нің кетотифеннің негізгі гепаттық метаболиті болуы мүмкін екендігін көрсетеді. Кетотифеннен айырмашылығы, NK ауыр седативті әсерлерге әкелмейді, сондықтан седация шектеу факторы ретінде жоғары дозаларды қолдануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, NK қабынуға қарсы цитокин TNF α- ның босатылуын қуатты және дозаға тәуелді түрде тежеуі мүмкін, бұл қабынуға қарсы белсенділікті білдіреді. Осылайша, кетотифенді, мүмкін, седативті пропрепарат деп қарастыруға болады, ол қабынуға қарсы дәрі ретінде қолданылған кезде қабынуға қарсы қасиеттері бар седативті емес метаболитке айналады. Норкетотифеннің болашақтағы ықтимал қолдануларын АҚШ- тың Emergo Therapeutics компаниясы зерттейді.

Тамақ құсалығының артуы және салмақтың өсуі

Кетотифеннің негізгі механизмдері (астемизол, азеластин сияқты басқа антигистаминдік препараттарға ұқсас) Тышқандардағы зерттеулер кофеин кетотифеннің әсерінен салмақ алуды болдырмауы мүмкін екенін көрсетеді, бірақ бұл адамда расталған жоқ.

COVID-19-ның таралуы

Кетотифен SARS CoV 2-ге, COVID 19 пандемиясының артында тұрған вирусқа қарсы тиімді болуы мүмкін деген болжам жасалды, бірақ бұл болжамды растайтын зерттеулер болған жоқ; зерттеулер in vitro эксперименттерден кейін жүргізілген жоқ.