Кіріспе

Ресейдің Брянск облысындағы Севск (Севск) қаласы – Севск ауданының әкімшілік орталығы. Ол Río Sev (Днепр алабында) өзені бойында, облыс әкімшілік орталығы Брянск қаласынан орналасқан. Халық саны:

Тарих

Севск – Брянск облысының ең көне қалаларының бірі. Новгород-Северский, Путивль және Рыльск қалаларымен бірге тарихи Северщинаның қалаларының бірі болды. Археологиялық зерттеулер Севск аумағының ерте мекенделгенін көрсетеді. Севск алғаш рет 1146 жылы екі жылнамада – «Қайта тірілу» және Ипатьев жылнамасында еске алынады. Ол кезде қала Чернигов-Северск жерінің құрамында болған. Иван Қорқыт тұсында Севск Кремлі нығайтылып, гарнизоны күзетші казактармен күшейтілді, олар мұнда казак слободасын құрды. 17 ғасырдың ортасында Севск бекінісі оңтүстік-батыс шекарасында жаңадан құрылған қорғаныс жүйесіне қосылды. Оның қолайлы орналасуы Ресей тарихында маңызды рөл атқарған мықты бекініс құруға мүмкіндік берді. Севск Ресейде ғана емес, Батыста да ірі сауда орталығы ретінде танымал болды. 1634 жылы Севскке жасалған қоршау / Севскті поляктардан қорғау Смоленск соғысын аяқтауға маңызды рөл атқарды. 1683 жылдан кейін қала стрелецтер мен басқа да қызметкерлердің есебінен өсті, олар 1682 жылғы Стрелецкий көтерілісінен кейін Мәскеуден жіберілді. 17 ғасырдың соңында Ресейге қосылған украин жерлері үшін Севскте күміс монета – Севск чехы соғылды. 1687 жылы Севскіде 32-ші Чернигов полковнигі Григорий Самойлович (гетман Иван Самойловичтің ұлы) өлім жазасына кесілді. 18 ғасырда Севсктің шекаралық қала ретіндегі қорғаныс маңызы әлсіреп, шекаралар оңтүстікке және батысқа жылжыды. Азаматтық басқару ұйымдастырылды. Қалаға елтаңба және даму жоспары берілді. Әскери адамдар қала шетінде қоныстанды. Севск және оның айналасында Стрелецкая, Пушкарная, Солдатская слободалары және Рейтаровка ауылы бар. Ресейдің провинцияларға бөлінуімен Севск Киев провинциясына қосылды, онда 1719 жылы Севск провинциясының орталығы болды, оған 9 қала кірді: Севск, Трубчевск, Брянск, Карачев, Кромы, Рыльск, Путивль, Недригаилов және Каменный аудандарымен (уезд). 1727 жылы Севск Белгород провинциясына берілді, ол үш провинцияға бөлінді, олардың ішінде Севск провинциясы ең көп халқына ие болды (провинцияның 700 мың халқының ішінде 300 мың адам). 1778 жылы Севск Орел вице-корольдігінің құрамында Севск уезінің орталығы болды. Осы кезде қала жаңа жоспар бойынша қайта салынып, түзу алаңдарға бөлінуі шешілді. Қала тұрғындары қолөнермен, саудамен және Ямский кәсібімен айналысты. 1880 жылдары алғашқы теміржол желісі Севск уезі арқылы өтті, бірақ Севск қаласы одан тыс қалды, бұл өнеркәсіп пен сауданың дамуына әсер етті. Сонымен қатар, қаланың әдемілендіруіне көп жұмыс жасалды: сумен жабдықтау жүргізілді, орталық көшелер газбен жарықтандырылды, басты көшеге тас төселді. Қаланың шығыс бөлігінде, Сева өзенінің биік жағалауында земство кеңесінің ғимараты салынды. 1913 жылы қаланың солтүстік-батыс бөлігінде 1909 жылы құрылған Севск нақты мектебі үшін арнайы жобаланған екі қабатты үлкен ғимарат салынды. Мектеп қаладағы мәдени орталықтардың біріне айналды, онда әдеби кештер, концерттер ұйымдастырылды және әуесқой спектакльдер қойылды. 1917 жылы математик, болашақ ректор Иван Петровский Мәскеу мемлекеттік университетінің мектебін бітірді. 1941 жылдың 1 қазанында «Тайфун» операциясы аясында Гюдериннің 2-ші танк тобы, «Орталық» армия тобы Брянск майданының 13-ші армиясының орталық секторындағы қорғанысын бұзып, 60 км тереңдікке ілгеріледі. 1 қазанда 24-ші моторизацияланған корпус Севскіні басып алды. Қала 1943 жылдың 2 наурызында Дмитриев-Севская операциясы аясында 2-ші танк армиясымен босатылды, бірақ 27 наурызда немістер қайтадан басып алды. Ақыры 1943 жылдың қыркүйегінде Брянск операциясы аясында толық босатылды.

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік-территориялық бөлініс жүйесінде Севск Севск ауданының әкімшілік орталығы есептеледі. Әкімшілік бірлік ретінде, ол төрт ауылдық елді мекенмен бірге Севск ауданының құрамында Севск қалалық әкімшілік округі болып кіреді. Муниципалдық бөлініс ретінде Севск қалалық әкімшілік округі Севск муниципалдық ауданының құрамында Севское қалалық поселенісі ретінде қарастырылады.

Сәулет

Сәулеттік ескерткіштерге ортағасырлық бекіністің қалдықтары мен Қазандық Құдай ана (1760), Көктем (1765) және Петір мен Пауыл (1809) шіркеулері кіреді. Севскіде бұрын екі кафедраль болған, біреуі 1782 жылға, екіншісі 1811 жылға дейін салынған. Екі кафедраль да Сталиннің кезінде қиратылған, бірақ олардың қоңырау мұнаралары әлі де тұр.