Кіріспе

10-типті граната (十年式手榴弾) – Жапон императорлық армиясы жасап, қолданысқа енгізген алғашқы сынық-жарылыс қол гранатасы.

Тарих және дамуы

1904–1905 жылдардағы орыс-жапон соғысынан кейін жапон армиясы түрлі гранаталарды сынақтан өткізді, бірақ ешқайсысы жаппай өндіріске енбеді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың Еуропа майданындағы жапон әскери бақылаушылары қол гранаталарының техникалық жетістіктерін және жаяу әскерге қолдау көрсетудегі тактикалық қолданылуын үлкен қызығушылықпен қадағалады. Армияның техникалық бюросына жапон армиясының стандартты жаяу әскер қаруы – 38 типті мылтықпен бірге қолданылатын граната лақтырғышын жасау тапсырылды. Жоба бірнеше себептен сәтсіз аяқталды, соның ішінде ұңғыманың тым кішкентай болуы, қанатын ұзындығының артық болуы және жанармаймен қиындықтар туды. Сондықтан техникалық бюро Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің неміс үлгісіндегі шағын сигналдық минометіне көшті, ол жеке қолданылатын 10 типті граната лақтырғышына айналды. 10 типті граната осы граната лақтырғышымен, оқшаулаушы және жанармай заряды бар базаға бекітілген кезде қолдануға арналған. Оны қолмен лақтыруға немесе құйрық бөлігі қосылған граната лақтырғыш мылтықтан атуға болады.

Дизайн

10-типті гранатаның дизайны кейінірек шыққан 91-типке дерлік толық сәйкес келді. Оның корпусы, жарылғанда өткір сынықтарды тарату үшін ойықтары бар, "ананар тәрізді" сегменттелген конструкциядан тұрды. Басты айырмашылық – 10-типтің тісті жоғарғы бөлігі. Корпустың төменгі жағындағы бұрандалы тесік граната лақтырғышында пайдалану үшін қосымша итергіш баллонды немесе мылтық гранатасы ретінде қолдану үшін қанатты құйрық жинағын бекітуге мүмкіндік берді. Оқшаулау соққыға негізделген, кешіктірілген типті болды, ол қауіпсіздік штифтін шығарып, қақпақтың үстіне соққы беру арқылы іске қосылды, бұл 7-8 секундтық кешігуді қамтамасыз етті. Мылтық гранатасы немесе миномет оғы ретінде қолданылғанда, оқшаулау автоматты түрде жұмыс істеді, себебі ұшыру күшімен итергіш таяқ ішке қадалады. Дизайнның бір кемшілігі – өте өзгермелі және дәл емес оқшаулау уақыты болды, ол ерте жарылысқа немесе тым ұзақ кешігуге алып келді, нәтижесінде гранатаны алған адам жарылыстан бұрын оны кері лақтыра алатын болды.

Жауынгерлік іс-әрекет

10-типті граната алдыңғы шептегі жауынгерлік қолданыста тез арада 91-типті гранатамен ығыстырылды және Екінші Қытай-Жапон соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін негізінен жарық және сигналдық снарядтар түрінде сақталды.