Кіріспе

Құрттар туысы

Lygus туысына Miridae тұқымдасына жататын, өсімдіктермен қоректенетін 40-тан астам түр жатады. "Lygus құрты" термині Lygus туысының кез келген өкіліне қолданылады.

Сипаттама

Бұл жәндіктер кішкентай, сопақша келген жаратылыстар ретінде көрінеді. Ересектерінің ені шамамен 3 мм, ал ұзындығы 6 мм, түсі ақшыл жасылдан қызғылт қоңырға немесе қараға дейін өзгереді. Бұл жәндіктер біртегіс түсті немесе дақты болуы мүмкін, сонымен қатар олардың арқасында ерекше үшбұрыш немесе V пішінді белгісі болады. Ересек жәндіктер ұшуға қабілетті, сондықтан жақындағанда көбінесе қашып кетеді. Нимфалар қанатсыз болады, ашық жасыл түсті болғандықтан, оларды жиі құрттармен шатастырады. Дегенмен, лигус нимфаларының экзоскелеті қаттырақ, әдетте олар қозғалғыш, өскен сайын дақтар пайда болады және құрттардағы мүйізшелер (cornicles) болмайды. [7]

Биология

Лигус жәндіктері зиянды тамақтану әдеттерімен белгілі. Олар өткір ауыз мүшелерімен өсімдік тіндерін тесіп, шырын сору арқылы қоректенеді. Өсімдікке келген физикалық зақым да, жәндік сілекейіне өсімдіктің реакциясы да оған зиян келтіреді. Аналықтары өткір жұмыртқа салмалы мүшелерін пайдаланып жұмыртқаларын тікелей өсімдік тіндеріне енгізеді, ал жаңадан шағылған нимфалар өсімдік тіндерінің шырынын ашкөздікпен жейді. Лигус жәндіктері шаққан өсімдіктердегі белгілер: түсінің өзгеруі, сабақтардың және өркендердің деформациясы, жапырақтардың иілуі және өсімдік тіндеріндегі жаралар.

Экономикалық маңызы

Лигус құрттарының ең көп танылған түрлері – ауыл шаруашылығына зиян келтіретіндері. Кейбір лигус құрттары өте қауіпті ауыл шаруашылығы зиянкестері болып саналады. Лигус құрттарына қарсы кейбір биологиялық зиянкестерді бақылау әдістері пайдалы болып көрінді. Мысалы, Peristenus туысына жататын аралар лигус құрттарының паразиттері болып табылады; ересек ара лигус нимфасына жұмыртқа салады, ал жұмыртқадан шыққаннан кейін араның дернәсілі нимфаны іштен жеп қояды.