Кіріспе

Читам – Англияның Манчестер қаласындағы қала орталығы және сайлау округі. 2011 жылы оның халқы 22 562 адамды құрады. Ол Ирк өзенінің батыс жағасында, Манчестер қаласының орталығынан солтүстікке қарай 2 шақырым қашықтықта, Солфордпен шекаралас орналасқан. Солтүстікте Броутон, шығысында Харпурхи, оңтүстікте Пикадилли және Диансгейт жатыр. Тарихи тұрғыдан Ланкаширдің бір бөлігі болған Читам, Манчестер және Салфорд приходтарының құрамында болды. 1838 жылы қалалық округке қосылып, 1896 жылы Солтүстік Манчестер қалашығының бөлігіне айналды. Читамдағы көпұлтты қауымдастық бірнеше толқынды иммиграцияның нәтижесінде қалыптасқан. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында яһудилер Еуропадағы қуғын-сүргіннен қашып осы жерге қоныстанды. 1950-1960 жылдары Пакистан мен Кариб теңізінен келген мигранттар, содан кейін Африка, Шығыс Еуропа және Қиыр Шығыстан келген адамдар қоныстанды. Өнеркәсіптік революциядан кейін қарқынды урбанизацияға ұшыраған Читамды Читам-Хилл жолы екіге бөледі. Онда шіркеулер, мешіттер, синагогалар мен ғибадатханалар, сондай-ақ тоқыма өңдеу ауданы ретіндегі тарихынан қалған үйлер орналасқан. Жол бойындағы базарларда әлемнің түкпір-түкпірінен әкелінген тауарлар мен азық-түлік сатылады. Читам 1086 жылғы «Соңғы сот кітабында» есімдері тіркелмеген, ал 1212 жылға дейін жазбаларда кездеспеген. Ол «бір жұмыстық жерді» қамтитын тегняждық иелік деп сипатталған, және жалға алушы Роджер де Миддлтон Англия королі Джонға жыл сайын 1 марка төлеген. 1955 жылғы мәліметтерге сәйкес, Читамдағы Англикан шіркеулері: Сент-Марк (1794), Сент-Люка (1839), Сент-Джон Евангелист (Пейли және Остин, 1871), Сент-Албан (Дж. С. Кроутер) болды. Сол кезде пресвитериан шіркеуі мен тоғыз синагога да болған. Сент-Марк шіркеуі 1794 жылы салынды, 1855 жылы ғибадатхана кеңейтіліп, 1894 жылы мұнара қосылды. Сент-Люка шіркеуі перпендикуляр стильдің Викториялық нұсқасында салынған. Сент-Джон Евангелист шіркеуін Paley & Austin жобалап, Льюис Лойдтың қаржысымен салдырған. Сент-Албан (1857–64) Дж. С. Кроутердің жобасы бойынша француз готикасының ықпалымен готикалық жандару стилінде салынды және оның жұмысының көрнекті үлгісі болып табылады. 1815 жылы Томас көшесінде Веслиан методистік шіркеуінің зираты ашылды. Читам-Хилл Веслиан зираты 1966 жылы жаңа жерлеулерге жабылып, ұмытылған күйге түсті. 2003 жылы жер Tesco супермаркетінің құрылысы үшін жекеменшік компанияларға сатылды. Манчестер қалалық кеңесі 20 мыңға жуық адамның сүйегін эксгумациялап, Бури қаласындағы жаппай қабірге қайта жерлеу үшін мердігерлерді шақырды. Кейіннен Читам-Хилл құрылыс алаңында және Олдхэмге жақын жердегі полигоннан адам сүйектері табылғаны хабарланды. Tesco дүкенінің жанындағы естелік бақта Виктория дәуіріндегі бірнеше қабір тастары сақталған. Читамдағы синагогалардың қатарында Орталық синагога (1927–28), бастапқыда методист шіркеуі болған (неоклассикалық стильде), Ұлы синагога (1857 жылы тас пен кірпіштен салынған), Жаңа синагога (1889) және бастапқыда Рим католик шіркеуі болған Біріккен синагога бар. Жаңа синагога испан және португалдық яһудилер синагогасы ретінде танымал болды және пайдаланылмағаннан кейін Манчестер еврей мұражайына айналдырылды. 20 ғасырдың басында Читамның оңтүстік бөлігінде көптеген яһудилер тұрды және тоғыз синагога болды. Бизнес келесі жылдары өрістеп, 1901 жылы компанияның алғашқы кеңсесі Дерби көшесінде салынды. Манчестер тарихының «Мадчестер» кезеңінде қаладағы есірткі саудасы «өте табысты» болды. 1980 жылдардың басында Манчестер қаласының орталығындағы нарықты бақылау үшін күрескен екі топ арасында қақтығыс басталды – Читам-Хилл тобы және Мосс-Сайдтағы Гуч Клоуз тобы.

Басқару

12 ғасырдың басынан бері Ланкаширдің тарихи округ шекарасында орналасқан Читам ежелде патшаға салық төлейтін арендаторлардың иелігіндегі тегнаждық меншік болып табылды. 1834 жылғы Кедейлер заңына түзетулер енгізу туралы заңнан кейін Читам 1841 жылдан 1850 жылға дейін Манчестер Кедейлер заң одағының, 1850 жылдан 1915 жылға дейін Прествич Кедейлер заң одағының құрамына кірді және 1915 жылдан 1930 жылға дейін Манчестер Кедейлер заң одағына қайта оралды. Бұл әлеуметтік қамсыздандыруды ұйымдастыру үшін құрылған қауымдық бірлестіктер еді. Қазір Читам Блэкли мен Броутон парламенттік сайлау округінің құрамында. Блэкли мен Броутон – 2010 жылы құрылған жаңа округ, ол бұрынғы Манчестер Блэкли округінің орнына келді, және Читем-Хилл аймағы да оның құрамына кірген. Қазіргі депутат – Лейбористік партиясынан Грэм Стрингер, ол 1997 жылдан бері Манчестер Блэклиді, ал қазір Блэкли мен Броутонды ұсынып келеді. Уинстон Черчилль саяси мансабының алғашқы кезеңінде (консерваторлар партиясына өтуге бірнеше жыл бұрын) осы аймақтың либералды депутаты болған.