Кіріспе

Неміс гуманисі, діни реформатор, классикалық ғалым және кітап жинаушы (1485–1547)

Беат Ренанус (22 тамыз 1485 – 20 шілде 1547), шын аты Беат Бильд, – неміс гуманисі, діни реформатор, классикалық ғалым және кітап жинаушы.

Ерте өмір және білім

Ренанус 1485 жылдың 22 тамызында Эльзастағы Шлетштадт (Селестат) қаласында дүниеге келді. Ол үш ұлдың үшіншісі болған. Оның әкесі Антон Бильд Ринау қаласынан келген мал союшы еді. Шлетштадт қаласындағы оқушыларының арасында Иоганн Амербахтың ұлдары Базилиус және Бруно болды.

Париж

1503 жылғы 25 сәуірде Ренанус Шлетштадттан Парижге аттанды, ол 1503 жылғы 9 мамырда жетті. Ол Лефеврдің түсіндірмелі «Политика» еңбегін және Анри Этьеннің баспасында Аристотельдің «Никомах этикасы» трактатын жариялауға көмектесті. Бітіргеннен кейін 1507 жылы Шлетштадтқа оралды. Иоганн Гейлер фон Кайзерсберг және Себастьян Брант. Шюрердегі жұмыстары замандас итальян гуманистерінің өлеңдері мен трактаттарынан тұрды және Аристотель мен Шіркеу Әулиелерінің мәтіндері бойынша кейінгі жұмыстарына дайындық деп есептелді. Ол грек тілінің мұғалімі Иоганнес Куноның шәкірті болуға тырысты. 1512 жылғы Иоганн Амербах, Иоганн Петри және Иоганн Фробен баспаларынан шыққан «Decretum Gratiani» басылымы Базельде басылған алғашқы кітабы болды. Базельде ол Дезидерий Эразммен достық қарым-қатынас орнатты және Иоганн Фробеннің баспа ісінде белсенді рөл атқарды. Ол жұмыс істеген авторлардың көпшілігі тарихшылар болды. Базельде тұрғанда, ол әдетте жылына бірнеше ай Шлетштадтта тұратын. «Тацит» 1533 жылы Базельдегі Фробен баспасында жарық көрді. Ол досы Эразммен және көптеген замандас ғалымдармен жандама хат алмасып, Эразмның маңызды еңбектерінің басылуын қадағалады. Бұл сапар сәтті болмады, ауыр сырқаттанып, 14 шілдеде Страсбургке жетті. «Rerum Germanicarum Libri III» (1531) және Веллей Патеркулдың басылымдары (Froben, Basel, 1520) – ол Альзастағы Мурбахтағы бенедикт монастырында тапқан жалғыз сақталған қолжазбаға негізделген. Сондай-ақ, ол Тацит (1519), Ливий (1522) және досы Эразм (1540–1541) туралы тоғыз томдық еңбек жазды. Беат Ренанус кітапханасы оның қайтысымен туған қаласына өтті және бүгінгі күнге дейін Селестаттың гуманистік кітапханасында толықтай сақталып тұр. Оның өлімінен кейін төрт жыл өткен соң, Иоганнес Штурм оның өмірбаянын жазды.

Жеке өмір

Оның әкесі Антон Ринау (Билд) 1479 жылдан бері Шлетштадт қалалық кеңесінің мүшесі болды және 1497 жылы қала басшысы болды. Ол 1547 жылғы 20 шілдеде Вилдбадтан Страсбургқа қайтып келе жолда ауруына ем іздеп жүргенде қайтыс болды.