Кіріспе

Катакамас – 63 310 тұрғыны бар қала (2023 жылғы есеп бойынша), Гондурас мемлекетінің Оланчо департаментіндегі муниципалитет. Орталық Америкадағы аумағы жағынан ең ірі муниципалитет болып табылады.

Шолу

Ұлы ақын және жазушы Фройлан Турчиос Флорида қаласы деп атаған Катакамас, Оланчо департаментінің гүлденген ортасында, Рио Гуаяпемен суарылатын кең жазықтықты алып жатыр. Қала Гондурас астанасы Тегусигальпаның солтүстік-шығысына қарай 210 км қашықтықта орналасқан және толыққанды асфальтталған жолмен оңай жете аласыз. Катакамас тарихи тұрғыдан халқының қонақжайлылығымен, төзімділігімен және прогрессивті рухымен, сондай-ақ ауыл шаруашылығы мен орман шаруашылығына қолайлы бай табиғи ортасымен ерекшеленеді. Ол теңіз деңгейінен 450 метр биіктіктегі аңғарда орналасқан. Солтүстік Ақ Тас тауы, Агалта Таулары Ұлттық паркінің бөлігі, қаланың жанында орналасқан және қылқан жапырақты, кең жапырақты өсімдіктерге, 80-нен астам орхидея түрлеріне, сондай-ақ жабайы мысықтар мен кветзал сияқты бай фаунаға мекендейді. Солтүстік және батыс жағында "Cerro de la Cruz" тауы және "El Cuartel" төбесі, соның ішінде спорт орталығы мен "Рамон Диас Лопес" мәдени паркін қамтиған қаланың ең әдемі панорамалық көріністерін тамашалауға болады. Катакамастан шамамен бес шақырым шығысқа қарай 1935 жылы ашылған әйгілі Талгуа үңгірлері (Cuevas de Talgua) орналасқан. Үңгірлердегі соңғы жаңалық – үш мың жыл бұрынғы Печ тайпасының қаңқаларынан табылған "Жарқылдаған бас сүйектері". Катакамастан оңтүстікке қарай 6 шақырым жерде Гуаяпе алтыны ағып, Гондурастың екінші ең ұзын өзені – Сеговиядан кейінгі Гуаямбре Патука өзенін құрайды. Екі өзеннің арасында Катакамас муниципалитетіне қарасты Entre Ríos таулары жатыр. Катакамас пен Оланчоның көптеген ортақ ерекшеліктері бар: олар Гондурастың ең үлкен муниципалитеті және департаменті. Катакамастың ауданы 7228,5 шаршы километрді құрайды. Катакамас қаласы 14°54'04" солтүстік ендігінде және 85°55'31" Гринвич меридианында орналасқан. Гуалако солтүстікке, Сан-Эстебан және Дульсе-Номбре-де-Кулми оңтүстікке, Патука және Лас-Трохес шығысқа, Дульсе-Номбре-де-Кулми және Никарагуаның Джинотега департаменті шығысқа, ал Санта-Мария-дель-Реал, Сан-Франциско-де-Бесерра және Ютикальпа батысқа қарай орналасқан. Талгуа өзені қаланың шығысынан ағып, кейін Гуаяпе өзеніне қосылады. "Сан-Франциско-де-Асис" католик шіркеуі қаладағы маңызды орындардың бірі болып табылады және муниципалитет ғимараттарының қарсысында орналасқан. Катакамас қаласының орталығында қала өмірінің ошағы – Parque Central саябағы орналасқан. Катакамас муниципалитетіне кіретін ауылдардың қатарында Гуаяпе өзенінің жағасындағы Эль-Эскилинчуче бар.

Демография

2013 жылғы Гондурас халық санағы бойынша Катакамас муниципалитетінің халқы 117 493 адамды құрады. Олардың 94,73% метис, 3,94% еуропалық нәсілді, 0,69% қара немесе афро-гондурастық, 0,47% үнді және 0,17% басқа ұлт өкілдері болды.

Климат

Катакамалар Кёппен климаттық жіктелімі бойынша тропикалық ылғалды және құрғақ климатқа ие.

Инфрақұрылым

Соңғы жылдары Катакамас қаласының көшелерін асфальттау арқылы сыртқы келбеті өзгерді. Көптеген көшелер асфальтталды және жаңа көшелер мен бульварларды асфальттауды жалғастыру жоспарлануда. Ауылдық жолдар да асфальтталды, бұл өнімдерді тасымалдауды әлдеқайда қолайлырақ етті, мысалы, Дульсе-Номбре-де-Кулми және Катакамас муниципалитеттері арасындағы бағыт. Қазір бұл жол жеке көлікпен небәрі 45 минутты алады.

Жол және әуе инфрақұрылымы

Елордаға қарай созылған тас жолдың барлық бөлігі көптеген шұңқырлармен толы (Катакамас – Тегусигальпа 210 км; шамамен 4 сағаттық сапар), ол Сан-Педро-Сулаға (Катакамас – SPS 545 км) және солтүстік жағалауға жалғасады. Dulce Nombre de Culmi (Катакамас – Culmi 40 км) жолы топырақты, бірақ жыл бойы жүріп өтуге мүмкіндік бар. 2019 жылға қарай Culmi-ге дейінгі жол толығымен асфальтталған, бірақ көптеген үлкен шұңқырлар кездеседі. 2011 жылдың маусым айында Агуакатеде, Culmi бағытындағы бірнеше шақырым жерде жаңа әуежай ашылуы күтілуде.

Су және санитарлық тазалық

Екі тотығу тоғандары пайдаланылуда, тағы біреуі жоспарлануда. Қатты қалдықтарды өртетін орын. Қатты қалдықтарды көму орыны жоспарлануда. Қолданылмайтын су тазарту станциясы.

Байланыс

Телефон: Hondutel компаниясы ұсынатын стационарлық телефон қызметі; төрт ұялы байланыс операторы: Tigo, Claro, Digicel, Olanchocel. Теледидар: Екі кабельдік теледидар провайдері: Telecab және Cavicab; 5 жергілікті телеарна: 30-арна, 9-арна, 21-арна, 33-арна, 40-арна. Радио: 15 жергілікті радиостанция және 1 ұлттық радиостанция (Radio América).

Энергия

Қазіргі уақытта электрлік қосалқы станция салынып жатыр, ол өсіп келе жатқан сұранысқа байланысты жетіспей жатқан энергия қызметін едәуір жақсартады.

Денсаулық

Катакамас бірнеше денсаулық сақтау орталықтарымен қамтамасыз етілген. Бір клиника Катакамас қаласының бариосында, ал бесеуі Катакамас шығысындағы Үшінші сектордағы таулы аймақта орналасқан. Таулардағы клиникалар Гондурас Денсаулық сақтау министрлігімен бірлесіп жұмыс істейді. Мемлекеттік денсаулық сақтау орталығы босандыру қызметтерін ұсынады.

Шәулет және жедел жәрдем қызметтер

Қазіргі уақытта жеке католик ауруханасы салынып жатыр. Мемлекеттік аурухана ізделіп отыр.

Университет

Catcamas-та Universidad Nacional de Agricultura UNA (Ұлттық ауыл шаруашылығы университеті) де орналасқан.

Спорт

Жергілікті футбол клубы – "Атлетико Оланчано", олар "Рубен Гифарро" стадионында ойнайды. Олар Гондурас футбол жоғары лигасының бірнеше маусымында өнер көрсеткен, бірақ қазір Гондурас екінші дивизионында ойнап жатыр.

Экономика

Катакамас – сүт, ет және дәнді дақылдарға бай қала. Муниципалитеттің үш секторы: Бірінші (Егіншілік, Мал шаруашылығы), Екінші (Өнеркәсіп) және Үшінші (Қызметтер мен Сауда) – олардың арасында соңғысы өндірістің жалпы құнының (ЖӨҚ) 45 пайызын құрайды. Бірақ қаланың өнімді ауылдық аймақтары әлі де басым. Дамып келе жатқан өндірістік сектордың жалпы өндіріс көлемі жылына 1,9 миллиардтан астам лемпираны құрайды. Басты ауыл шаруашылығы өнімдері – бұршақ пен жүгері, сондай-ақ кофе мен маниок. Басты өнеркәсіптік өнімдер – сүт, құм блоктары, тігін және нан өндірісі. (Дерек көзі: PDEM Catacamas, 2007 ж. және Dpto дерекқоры. Control Tributario Municipalidad de Catacamas 2009). (1) Мысалы, құрылыс секторы жаңа бөлу/дамыту жобаларымен нығайтылды. Көптеген үйлер мен жерлерді шетелде тұратын Катакамас тумалары немесе олардың туыстары сатып алады. (2) Тағы бір даму аймағы – туризм. Жақында мемлекеттік-жекешелік келісімдер шеңберінде Santa María del Real және Dulce Nombre de Culmí муниципалитеттерінің ортақ стратегиясына сәйкес осы секторды нығайтуға бағытталған шаралар іске асырылды, бұл шаралар неміс ынтымақтастығымен қолдалады. Қазіргі уақытта біз экожүрек маршруттарын жобалау және қызмет көрсетушілерді (гидтер, мейрамханалар, қонақүйлер және т.б.) оқыту бойынша жұмыс істеп жатырмыз. (3) Тағы бір инновациялық процесс – аймақтағы бірнеше кофе шаруашылықтарына Rainforest Alliance сертификатын беру. Бұл сертификат тұрақты кофе өндірісін қамтамасыз етеді, кофе бағасын жақсартуға және қоршаған ортаны сақтауға мүмкіндік береді. Бизнес виртуалды порталы.

Талгуа үңгірлері

Бұл аймақтың ең танымал туристік орындарының бірі – Талгуа үңгірлері, сонымен қатар "Жарқылдаған бас сүйектер үңгірі" деп те аталады. Үңгірлер жергілікті халықтар үшін жерлеу орны ретінде қолданылған, және уақыт өте келе, онда қалған сүйектер төбеден тамған кальцитпен жабылып қалған. Радиокөміртектік сынақтар көрсеткендей, жерлеулер шамамен б.з.д. 900 жылы, майя және басқа да өркениеттердің пайда болуынан бұрын жасалған. 1994 жылы АҚШ Тәуелсіздік корпусының еріктісі Тимоти Берг, сондай-ақ Катакамас жергілікті тұрғындары Дезидерио Рейес және Хорхе Янез сүйектер сақталатын бөлмені тапқан. Аталған аумақта зерттеу жұмыстары әлі де жүргізілуде.