Катакамас: Оланчоның кең жазиралы қаласы мен табиғаты
Catacamas
Катакамас, Гондурас: халық саны 63,310 (2023), Оланчо департаментіндегі ең үлкен муниципалитет. Рио Гуаяпе өзенімен суарылатын, Орталық Америкадағы ауданы бойынша ірі қала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Катакамас – 63 310 тұрғыны бар қала (2023 жылғы есеп бойынша), Гондурас мемлекетінің Оланчо департаментіндегі муниципалитет. Орталық Америкадағы аумағы жағынан ең ірі муниципалитет болып табылады.
Catacamas is a city, with a population of 63,310 (2023 calculation), and a municipality in the Olancho Department of Honduras. It is the largest municipality in Central America in terms of area.
Шолу
Ұлы ақын және жазушы Фройлан Турчиос Флорида қаласы деп атаған Катакамас, Оланчо департаментінің гүлденген ортасында, Рио Гуаяпемен суарылатын кең жазықтықты алып жатыр. Қала Гондурас астанасы Тегусигальпаның солтүстік-шығысына қарай 210 км қашықтықта орналасқан және толыққанды асфальтталған жолмен оңай жете аласыз. Катакамас тарихи тұрғыдан халқының қонақжайлылығымен, төзімділігімен және прогрессивті рухымен, сондай-ақ ауыл шаруашылығы мен орман шаруашылығына қолайлы бай табиғи ортасымен ерекшеленеді. Ол теңіз деңгейінен 450 метр биіктіктегі аңғарда орналасқан. Солтүстік Ақ Тас тауы, Агалта Таулары Ұлттық паркінің бөлігі, қаланың жанында орналасқан және қылқан жапырақты, кең жапырақты өсімдіктерге, 80-нен астам орхидея түрлеріне, сондай-ақ жабайы мысықтар мен кветзал сияқты бай фаунаға мекендейді. Солтүстік және батыс жағында "Cerro de la Cruz" тауы және "El Cuartel" төбесі, соның ішінде спорт орталығы мен "Рамон Диас Лопес" мәдени паркін қамтиған қаланың ең әдемі панорамалық көріністерін тамашалауға болады. Катакамастан шамамен бес шақырым шығысқа қарай 1935 жылы ашылған әйгілі Талгуа үңгірлері (Cuevas de Talgua) орналасқан. Үңгірлердегі соңғы жаңалық – үш мың жыл бұрынғы Печ тайпасының қаңқаларынан табылған "Жарқылдаған бас сүйектері". Катакамастан оңтүстікке қарай 6 шақырым жерде Гуаяпе алтыны ағып, Гондурастың екінші ең ұзын өзені – Сеговиядан кейінгі Гуаямбре Патука өзенін құрайды. Екі өзеннің арасында Катакамас муниципалитетіне қарасты Entre Ríos таулары жатыр. Катакамас пен Оланчоның көптеген ортақ ерекшеліктері бар: олар Гондурастың ең үлкен муниципалитеті және департаменті. Катакамастың ауданы 7228,5 шаршы километрді құрайды. Катакамас қаласы 14°54'04" солтүстік ендігінде және 85°55'31" Гринвич меридианында орналасқан. Гуалако солтүстікке, Сан-Эстебан және Дульсе-Номбре-де-Кулми оңтүстікке, Патука және Лас-Трохес шығысқа, Дульсе-Номбре-де-Кулми және Никарагуаның Джинотега департаменті шығысқа, ал Санта-Мария-дель-Реал, Сан-Франциско-де-Бесерра және Ютикальпа батысқа қарай орналасқан. Талгуа өзені қаланың шығысынан ағып, кейін Гуаяпе өзеніне қосылады. "Сан-Франциско-де-Асис" католик шіркеуі қаладағы маңызды орындардың бірі болып табылады және муниципалитет ғимараттарының қарсысында орналасқан. Катакамас қаласының орталығында қала өмірінің ошағы – Parque Central саябағы орналасқан. Катакамас муниципалитетіне кіретін ауылдардың қатарында Гуаяпе өзенінің жағасындағы Эль-Эскилинчуче бар.
Catacamas, called the Florida City by the great poet and writer Froylán Turcios, extends over a vast plain irrigated by the Rio Guayape in the heart of the luxuriant department of Olancho. The city is situated 210 km. north east of the Honduran capital, Tegucigalpa, and is easily accessible by paved road. Catacamas has historically been characterised by the hospitality, resilience, and progressive spirit of its people, as well as its rich natural setting, which is suitable for both agricultural and forest production. It is located in a valley 450 meters above sea level. The North White Stone Mountain, part of Agalta Mountains National Park, is located near the city, which is home to a variety of botanical species such as conifers, broadleaf plants, and some 80 varieties of orchids, as well as a rich fauna, including wild cats and the quetzal. To the north and west are the mountains "Cerro de la Cruz" and the hill "El Cuartel", among others, where you achieve the best panoramic views of the city, including the sports centre and cultural park "Ramón Díaz López". Approximately five km to the east of Catacamas, one can find the world famous Talgua Caves (Cuevas de Talgua) discovered in 1935. A recent discovery in the caves is that of the "Glowing Skulls," Pech Indian skeletons from approximately three thousand years ago. About 6 km to the south of Catacamas runs the Guayape gold, which forms the river Guayambre Patuca, the second longest river in Honduras, after the Segovia. Between the two rivers stretches the Cordillera Entre Ríos, which is part of the Municipality of Catacamas. Catacamas and Olancho have many characteristics in common: they are the municipality and the largest department of Honduras. Catacamas’ area is 7228.5 square kilometres. The city of Catacamas is located at 14°54'04" north latitude and 85°, 55', 31", Meridian Greenwich. Gualaco lies to the north, San Esteban and Dulce Nombre de Culmí to the south with Patuca and Las Trojes, to the east, Dulce Nombre de Culmí and the department of Jinotega, Nicaragua, and west to Santa María del Real, San Francisco de Becerra and Juticalpa. The Talgua River runs to the east of the town, before joining the Guayape. The Catholic Church "San Francisco de Asis" is one of the main focal points in the town, and stands across from the municipal building. At the centre of Catacamas city is the Parque Central, a focal point of town life. Villages within Catacamas municipality include El Esquilinchuche on the banks of the Guayape river.
Демография
2013 жылғы Гондурас халық санағы бойынша Катакамас муниципалитетінің халқы 117 493 адамды құрады. Олардың 94,73% метис, 3,94% еуропалық нәсілді, 0,69% қара немесе афро-гондурастық, 0,47% үнді және 0,17% басқа ұлт өкілдері болды.
At the time of the 2013 Honduras census, Catacamas municipality had a population of 117,493. Of these, 94.73% were Mestizo, 3.94% White, 0.69% Black or Afro Honduran, 0.47% Indigenous and 0.17% others.
Климат
Катакамалар Кёппен климаттық жіктелімі бойынша тропикалық ылғалды және құрғақ климатқа ие.
Catacamas has a Tropical wet and dry climate under the Köppen climate classification.
Инфрақұрылым
Соңғы жылдары Катакамас қаласының көшелерін асфальттау арқылы сыртқы келбеті өзгерді. Көптеген көшелер асфальтталды және жаңа көшелер мен бульварларды асфальттауды жалғастыру жоспарлануда. Ауылдық жолдар да асфальтталды, бұл өнімдерді тасымалдауды әлдеқайда қолайлырақ етті, мысалы, Дульсе-Номбре-де-Кулми және Катакамас муниципалитеттері арасындағы бағыт. Қазір бұл жол жеке көлікпен небәрі 45 минутты алады.
In the recent years Catacamas has changed its appearance regarding street paving the urban area. A lot of streets were paved, and there are plans to continue the paving of new streets and boulevards. Rural roads have been paved so that the mobilisation of products has become much more comfortable, for example, the route between the municipalities of Dulce Nombre de Culmí and Catacamas. This drive now only takes 45 minutes in a private vehicle.
Жол және әуе инфрақұрылымы
Елордаға қарай созылған тас жолдың барлық бөлігі көптеген шұңқырлармен толы (Катакамас – Тегусигальпа 210 км; шамамен 4 сағаттық сапар), ол Сан-Педро-Сулаға (Катакамас – SPS 545 км) және солтүстік жағалауға жалғасады. Dulce Nombre de Culmi (Катакамас – Culmi 40 км) жолы топырақты, бірақ жыл бойы жүріп өтуге мүмкіндік бар. 2019 жылға қарай Culmi-ге дейінгі жол толығымен асфальтталған, бірақ көптеген үлкен шұңқырлар кездеседі. 2011 жылдың маусым айында Агуакатеде, Culmi бағытындағы бірнеше шақырым жерде жаңа әуежай ашылуы күтілуде.
The highway to the capital is paved the entire way with a lot of pot holes (Catacamas – Tegucigalpa 210 km; approx. 4 hours ride) which connects to Sand Pedro Sula (Catacamas – SPS 545 km) and to the north coast. The road to Dulce Nombre de Culmi (Catacamas – Culmi 40 km) is dirt but is passable year round. As of 2019 the road is paved all the way to Culmí, but littered with substantial potholes. In June 2011 a new airport should be opened in Aguacate, some kilometres in direction to Culmí.
Су және санитарлық тазалық
Екі тотығу тоғандары пайдаланылуда, тағы біреуі жоспарлануда. Қатты қалдықтарды өртетін орын. Қатты қалдықтарды көму орыны жоспарлануда. Қолданылмайтын су тазарту станциясы.
Two oxidation ponds in use with one more in the planning stages. Dump where solid waste is burned. Solid waste burial dump in planning. Water sanitation plant that is not in use.
Байланыс
Телефон: Hondutel компаниясы ұсынатын стационарлық телефон қызметі; төрт ұялы байланыс операторы: Tigo, Claro, Digicel, Olanchocel. Теледидар: Екі кабельдік теледидар провайдері: Telecab және Cavicab; 5 жергілікті телеарна: 30-арна, 9-арна, 21-арна, 33-арна, 40-арна. Радио: 15 жергілікті радиостанция және 1 ұлттық радиостанция (Radio América).
Telephone: Fixed telephone service provided by Hondutel; four cellular providers: Tigo, Claro, Digicel, Olanchocel. Television: Two cable television providers: Telecab and Cavicab; 5 local television stations: canal 30, canal 9, canal 21, canal 33, canal 40. Radio: 15 local radio stations and 1 national station (radio América).
Энергия
Қазіргі уақытта электрлік қосалқы станция салынып жатыр, ол өсіп келе жатқан сұранысқа байланысты жетіспей жатқан энергия қызметін едәуір жақсартады.
An electric substation is under construction that will considerably better the energy service which is currently lacking due to increasing demand.
Денсаулық
Катакамас бірнеше денсаулық сақтау орталықтарымен қамтамасыз етілген. Бір клиника Катакамас қаласының бариосында, ал бесеуі Катакамас шығысындағы Үшінші сектордағы таулы аймақта орналасқан. Таулардағы клиникалар Гондурас Денсаулық сақтау министрлігімен бірлесіп жұмыс істейді. Мемлекеттік денсаулық сақтау орталығы босандыру қызметтерін ұсынады.
Catacamas is served by several health centres. One clinic is in a barrio of Catacamas, and five are in the Sector Three mountain area east of Catacamas. The mountain clinics are operated in conjunction with the Honduran Secretary of Health. A public health centre offers maternity services.
Шәулет және жедел жәрдем қызметтер
Қазіргі уақытта жеке католик ауруханасы салынып жатыр. Мемлекеттік аурухана ізделіп отыр.
A private, Catholic hospital is currently under construction. A public hospital is being solicited.
Университет
Catcamas-та Universidad Nacional de Agricultura UNA (Ұлттық ауыл шаруашылығы университеті) де орналасқан.
The Universidad Nacional de Agricultura UNA (National Agriculture University) is also located in Catcamas.
Спорт
Жергілікті футбол клубы – "Атлетико Оланчано", олар "Рубен Гифарро" стадионында ойнайды. Олар Гондурас футбол жоғары лигасының бірнеше маусымында өнер көрсеткен, бірақ қазір Гондурас екінші дивизионында ойнап жатыр.
The local football club is Atlético Olanchano, who play at the Estadio Rubén Guifarro. They have had a few seasons in the top tier of Honduran football but currently play in the Honduran second division.
Экономика
Катакамас – сүт, ет және дәнді дақылдарға бай қала. Муниципалитеттің үш секторы: Бірінші (Егіншілік, Мал шаруашылығы), Екінші (Өнеркәсіп) және Үшінші (Қызметтер мен Сауда) – олардың арасында соңғысы өндірістің жалпы құнының (ЖӨҚ) 45 пайызын құрайды. Бірақ қаланың өнімді ауылдық аймақтары әлі де басым. Дамып келе жатқан өндірістік сектордың жалпы өндіріс көлемі жылына 1,9 миллиардтан астам лемпираны құрайды. Басты ауыл шаруашылығы өнімдері – бұршақ пен жүгері, сондай-ақ кофе мен маниок. Басты өнеркәсіптік өнімдер – сүт, құм блоктары, тігін және нан өндірісі. (Дерек көзі: PDEM Catacamas, 2007 ж. және Dpto дерекқоры. Control Tributario Municipalidad de Catacamas 2009). (1) Мысалы, құрылыс секторы жаңа бөлу/дамыту жобаларымен нығайтылды. Көптеген үйлер мен жерлерді шетелде тұратын Катакамас тумалары немесе олардың туыстары сатып алады. (2) Тағы бір даму аймағы – туризм. Жақында мемлекеттік-жекешелік келісімдер шеңберінде Santa María del Real және Dulce Nombre de Culmí муниципалитеттерінің ортақ стратегиясына сәйкес осы секторды нығайтуға бағытталған шаралар іске асырылды, бұл шаралар неміс ынтымақтастығымен қолдалады. Қазіргі уақытта біз экожүрек маршруттарын жобалау және қызмет көрсетушілерді (гидтер, мейрамханалар, қонақүйлер және т.б.) оқыту бойынша жұмыс істеп жатырмыз. (3) Тағы бір инновациялық процесс – аймақтағы бірнеше кофе шаруашылықтарына Rainforest Alliance сертификатын беру. Бұл сертификат тұрақты кофе өндірісін қамтамасыз етеді, кофе бағасын жақсартуға және қоршаған ортаны сақтауға мүмкіндік береді. Бизнес виртуалды порталы.
Catacamas is a town rich in dairy, meat and basic grains. Of the three sectors of the municipality: Primary (Agriculture, Livestock), Secondary (Industry) and Tertiary (Services and Trade), the last produces 45 percent of the gross value of production (GVP). But the town is still dominated by its productive rural areas. The growing productive sub sector has a gross production value of over 1.9 billion Lempiras annually. The main agricultural products include beans and corn as well as coffee and cassava. The main industrial products are the production of milk, sand blocks, sewing and breads. (Data source: PDEM Catacamas, 2007 y Base de Datos del Dpto. Control Tributario Municipalidad de Catacamas 2009). (1)The construction sector, for example, has been strengthened with new projects of subdivision/development. Many of the houses and land are bought by originating Catacamans living abroad or through their relatives. (2) Another growth area is tourism. Recently, a public private table implemented activities that strengthen this sector according to a common strategy of the municipalities Santa María del Real and Dulce Nombre de Culmí, supported by the German Cooperation. Currently, we are working on the design of eco tourism routes and in training for service providers (tour guides, restaurants, hotels, etc.). (3) Another innovative process is the certification of several coffee farms in the region with the Rainforest Alliance Certificate which is a certificate for sustainable coffee production. The certification can achieve better prices for coffee while preserving the environment. Portal Virtual de Negocios
Талгуа үңгірлері
Бұл аймақтың ең танымал туристік орындарының бірі – Талгуа үңгірлері, сонымен қатар "Жарқылдаған бас сүйектер үңгірі" деп те аталады. Үңгірлер жергілікті халықтар үшін жерлеу орны ретінде қолданылған, және уақыт өте келе, онда қалған сүйектер төбеден тамған кальцитпен жабылып қалған. Радиокөміртектік сынақтар көрсеткендей, жерлеулер шамамен б.з.д. 900 жылы, майя және басқа да өркениеттердің пайда болуынан бұрын жасалған. 1994 жылы АҚШ Тәуелсіздік корпусының еріктісі Тимоти Берг, сондай-ақ Катакамас жергілікті тұрғындары Дезидерио Рейес және Хорхе Янез сүйектер сақталатын бөлмені тапқан. Аталған аумақта зерттеу жұмыстары әлі де жүргізілуде.
Among the area's most famous tourist attractions are the Talgua caves, also known as "The Cave of the Glowing Skulls," is located a couple miles north east of Catacamas. The caves were used as a burial site by the native peoples, and over time, the bones left there were covered by the calcite dripping from the ceiling Radiocarbon testing indicated that the burials were made around 900 B. C., well before the rise of the Maya and other civilizations. The ossuary chamber was discovered in 1994 by a Peace Corps Volunteer named Timothy Berg, along with two Catacamas locals named Desiderio Reyes and Jorge Yánez, and research is still being conducted in the area.