Кіріспе

Züri Metzgete (Zürich German; ; Meisterschaft von Zürich) – жыл сайын Швейцарияның Цюрих қаласында өткізілетін еуропалық классикалық веложарыс, және 2007 жылдан 2014 жылға дейін кәсіби емес, жаппай қатысу шарасы ретінде жалғасты. Бұл жарыс 1914 жылдан бері Цюрихтің төбелі аймағындағы қиын маршрутпен өтетін, ұзақ тарихы бар жарыс еді. Өзінің шарықталу кезеңінде бұл жарыс велосипед спортының алтыншы монументі деп есептелді, күнтізбедегі ең беделді бес бір күндік жарыспен бірге (Милан – Сан-Ремо, Фландрия айналымы, Париж – Рубай, Льеж – Бастонь – Льеж және Ломбардия айналымы). Бұл жазғы классиканың ең танымал жарысы болды. Züri Metzgete 1989 жылдан 2004 жылға дейін өткен UCI Road World Cup-тың барлық басылымдарына, сондай-ақ 2005 жылғы UCI ProTour-дың алғашқы кезеңіне енді. 2005 жылы жарыс тарихында алғаш рет маусым соңына көшірілді. 2007 жылғы жарыс халықаралық велоспорттағы бірнеше допингтік дауылдардан кейін жеткілікті демеушілерді тарта алмағандықтан ұйымдастырушылар тарапынан тоқтатылды. 2008 жылы жарыс 7 қыркүйекте өтті, бірақ форматы әуесқойлар жарысына өзгертілді.

Тарих және негіз

Цюри Метцгете алғаш рет 1914 жылы өткізілді және 1917 жылдан бері, тіпті екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында да жыл сайын өткізіліп келеді, бұл велосипед спортындағы маңызды жарыстардың арасындағы ең ұзақ тарихқа ие болуын қамтамасыз етеді. Бастапқыда жарыс «Meisterschaft von Zürich» (Цюрих чемпионаты) деп аталған, және бұл атау кейбір жерлерде әлі де қолданылады. Дегенмен, «Зюри Метцгете» деген тіркес тез арада танымал болды және ұйымдастырушылар мен UCI оны ұзақ жылдар бойы пайдаланды. «Зюри» – швейцариялық диалектте Цюрих қаласының атауы. «Метцгете» («метцгерн» – қасаптан) – сонымен қатар диалект сөз, және жарыстың бейшара сипатына ирони ескерту. (Алғашқыда «Метцгете» – күзде өткізілетін ерекше шаруашылық мерекесі, онда шаруалар қысқы маусымды өткізу үшін мал басын азайтуға мәжбүр болған. Жаңа ет одан кейін ауылдық фестивальдар сияқты барбекюде сатылып, таратылған.) Көп жылдар бойы шара мамыр айының басында өткізілді, бұл идеалды уақыт емес, өйткені көптеген үздік классикалық велошабандылар наурыз және сәуір айларында «Ескерткіштерге» қатысқаннан кейін шаршаған болатын. Сонымен қатар, 1960-шы, 1970-ші және 1980-ші жылдары жарыс көбінесе Франкфурттағы «Рунд ум ден Хеннингер Турм» жарысынан кейін өткізілді, бұл қатысушылардың сапасы мен жарысқа әсер етті. 1988 жылы жарыс тамыздың ортасына ауыстырылды, бұл көптеген «Тур де Франс» жұлдыздарын тартты және жарысқа жаңа серпіліс берді. 2005 жылғы жарыс қазан айының басына ауыстырылды, себебі UCI велосипедтік күнтізбесін қайта құрып, Әлем чемпионатын маусымның бірнеше аптасына ертерек өткізуді жоспарлады. Бастапқыда Цюри Метцгетеде жергілікті велошабандылар басымдық танытты, 1914 және 1956 жылдар аралығындағы жарыстың алғашқы 41 басында швейцариялықтар 34 рет жеңіске жетті. Бұл кезеңдегі ең танымал шетелдік жеңімпаз – Джино Бартали. 1946 жылы италияндық өзінің басты қарсыласы Фаусто Коппиді даулы жарыста жеңді, екі итальяндық бәсекелес өте жоғары жылдамдықпен жүріп, барлық қарсыластарын артта қалдырды, Бартали Коппи аяқ киімінің белбеуін бекітіп жатқанда, даулы жағдайда жеңіске жетті. Көптеген адамдар осы оқиға Бартали мен Коппи арасындағы «соғыстың» басталуы болды дейді. 1946 жылғы жарыс орташа сағаттық жылдамдығымен өтті, бұл 50 жылдан астам сақталған рекордтық көрсеткіш. Испандық Хуан Антонио Флеча 2004 жылғы жарысты рекордтық орташа жылдамдықпен жеңді. Осы кезеңдегі көптеген швейцариялық жеңімпаздар басқа маңызды жарыстарда жеңіске жетпеді, бірақ Швейцарияның ең ұлы екі велошабандысы Фердинанд Кюблер (1943) және Хьюго Коблет (1952 және 1954) осы дәуірде Цюрихте жеңіске жетті, ал тағы бір швейцариялық, Анри Зютер 1919 және 1929 жылдар аралығында алты рет жеңіске жетіп, ең көп жеңіс рекордын орнатты. 1956 жылдан кейін жарыс жеңімпаздары халықаралық деңгейде кеңейді, бұл кезеңде Италия 15 жеңіспен және Бельгия 13 жеңіспен алда болды, ал швейцариялықтардың жеңісі тек бесеу ғана болды. Жарыс жеңімпаздарының сапасы өте жоғары болды, классикалық мамандар Паоло Беттини, Франческо Мозер, Роджер Де Вламинк, Фредди Маертенс, Джузеппе Саронни және Йохан Музеу бәрі жеңіске жетті, ал 1988 жылы тамыз айына ауысу Ланс Армстронг, Ян Улрих және Лоран Дюфо сияқты «Тур де Франс» велошабандыларына жарыста жақсы нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік берді.

Жол жүрісі

Қазіргі жарыс Цюрихте басталып, сонда аяқталады. Алдыңғы жылдары финиш Цюрихтегі Оерликон велодромында болған, бірақ ол бірнеше жыл бұрын тоқтатылды. Жарыс 241 км қашықтықты қамтиды, биіктігі 3000 метрден астам, оның ішінде 72,5 км-лік бір шеңбер және 42,1 км-лік төрт айналым бар. Бұл қысқа шеңберге Пфанненстиль және Форхқа көтерілудің төрт реттен қайталауы кіреді. Пфанненстильдің соңғы көтерілісі Цюрихтегі финиш сызығына дейін 15 км қашықтықта орналасқан және көбінесе жарыста жеңіске қадам басқан шабуылдың басталу орны болып табылады. 1993 жылдан 1999 жылға дейін жарыс Базель қаласынан басталып, Цюрихте аяқталып, Grand Prix Suisse деп аталды.