Кіріспе

Ирандық күрд кинорежиссері (туған жылы 1969)

Бахман Гобади (بهمن قبادی; ; туылған 1 ақпан 1969) – ирандық күрд кинорежиссері, продюсер және сценарист. Ол иран киносының "жаңа толқынының" өкілі болып есептеледі.

Өмірбаян

Ол Иранның күрд қаласы Банеде дүниеге келген. 1981 жылы отбасы Саннаджға көшіп келді. Ғобади Иран радио және телеарналар колледжінен кинорежиссура мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Индустриалды фотосуретке қысқа уақыт бойы айналысқаннан кейін, Ғобади 8 мм-лік қысқаметражды фильмдер түсіре бастады. Оның "Тұмандағы өмір" атты деректі фильмі көптеген сыйлықтарға ие болды. Бахман Ғобади Аббас Киаростаминің "Жел бізді алып кетеді" фильмінде режиссердің ассистенті болды. Бахман Ғобади 2000 жылы Ирандағы түрлі этникалық топтар туралы фильмдер өндіруді мақсат еткен "Мидж Фильм" компаниясын құрды. Оның тұңғыш көркем фильмі – "Мас жылқыға уақыт" (2000), Иранда түсірілген алғашқы күрд фильмі. Фильм Канн кинофестивалінде "Алтын камера" сыйлығын жеңіп алды. Екінші фильмі – "Ирактағы қаңғыбас" (2002), ол Чикаго халықаралық кинофестивалінің "Алтын тақтасын" жеңіп алды. Оның үшінші фильмі "Тертушіндер ұша алады" 2004 жылы жарық көрді, ол Берлин халықаралық кинофестивалінде "Көзілді досым" және "Бейбітшілік фильмі" сыйлықтарын, ал Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінде "Алтын қабық" сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылы Ғобадидің "Жарты ай" фильмі Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінде "Алтын қабық" сыйлығын жеңіп алды. Бұл фильмде Иранның танымал актерлері Голшифте Фарахани, Хасан Пурширази және Хедье Техрани ойнады. Фильмнің музыкасын Иран музыканты Хосейн Ализаде жазды. Иран, Франция, Австрия және Ирактың бірлескен жобасы болған бұл фильм толығымен Иран Күрдістанында түсірілді. Алайда, ол Ирак Күрдістанына барып концерт ұйымдастыруды армандаған ирандық күрд музыканттары тобының тарихын баяндайды. 2006 жылы "Цензура индексі" Ғобадиге "Тертушіндер ұша алады" фильмі арқылы сөз бостандығына қосқан үлесі үшін "Индекс Фильм" сыйлығын табыс етті. 2009 жылдың мамырында оның "Перік мысықтар туралы ешкім білмейді" фильмі Канн кинофестивалінде көрсетілген кезде "Бірыңғай ерекше қазылар алқасының" арнайы сыйлығын жеңіп алды. Бұл фильмде цензурадан қашуға тырысатын ирандық жас музыканттардың қиындықтары көрсетілген. 2012 жылы оның келесі фильмі "Рино маусымы" Сан-Себастьян кинофестивалінде көрсетілді. Бұл фильмде ол Моника Беллуччимен бірге жұмыс істеді және халықаралық актерлер тобын біріктірді. Бұл фильмнің сәттілігінен кейін ол "Құдаймен сөздер" атты антологиялық фильмнің режиссерлерінің бірі ретінде "Кабоки" сегментін түсірді. 2015 жылы оның "Елсіз ту" атты деректі фильмі жарық көрді. Санденс кинофестивалінде көрсетілген бұл деректі фильм күрдтер, Таяу Шығыстағы соғыс және 45 миллион халқы бар, бірақ әлі мемлекеті жоқ "Күрдістан" туралы. Осы деректі фильмнен кейін ол көркем фильмдерге оралып, "Төрт қабырға" фильмін түсірді, онда ол тағы да Әмір Ағае, Фунда Эрийигит және Денизхан Акбаба сияқты халықаралық актерлер тобын жинады. Қазіргі уақытта ол сценарий жазумен, режиссурамен және продюсерлікпен айналысады, сонымен қатар әлемнің түкпір-түкпірінде адам құқықтары мен сөз бостандығын қолдау ісіне белсенді қатысады.

Актер ретінде

Гобади 2019 жылғы "Ирландиялық" фильмінде эпизодтық рөлде ойнады, онда ол Джимми Хоффаға мұзқаймақ десерт дайындап беретін түрме асханашысының рөлін сомдады. Гобади актерлік өнерді ұнатпаса да, ол Мартин Скорсезе мен Аль Пачиноға деген құрметтің иесі болғандықтан фильмде түскенін айтады.

Белсенділік

Ғобади, елден шеттетілген режиссер ретінде, сөз бостандығы және өрнектей алу бостандығы үшін көптеген науқандарды бастады. 2021 жылы ол Кино өнері мен ғылымы академиясына хат жолдап, елден шеттетілген режиссерлерге өз туындыларын «Үздік халықаралық фильм» номинациясына ұсыну мүмкіндігін беру үшін бастама құруды ұсынды. 2022 жылдың қыркүйегінде Махса Амини қайтысынан кейін Иранда болған наразылықтар кезінде ол әлеуметтік желілерде маңызды рөл атқарды. Иранда болып жатқан оқиғалар туралы халықты және жанкүйерлерін хабардар етіп, иран халқының өзін-өзі қорғау және қанаушы иран үкіметіне қарсы күресуіне қолдау көрсетті. Ол сондай-ақ кино өнерінің өкілдерін өз халқының демократиялық мүддесін қолдауға шақырып, Кино өнеркәсібіне ашық хат жазды.