Иқбал Бано: Қара сары және қарсылық әнінің символы

Кіріспе

Пәкістандық классикалық және ғазал әншісі.

Ол оған классикалық түрлер – тхумри мен дадра аясында таза классикалық музыка мен жеңіл классикалық музыка үйретті. Ол өз ұстазының (ұстазының) Гандбанд шагирдін (ресми түрде шәкірті; Гандбанд – гуру мен шәкірт арасындағы қарым-қатынасты нығайтатын дәстүрлі түйін байлау рәсімі) бастаған. Оның репертуарында көптеген ақындардың, соның ішінде ұлы Мирза Ғалибтің («Муддат Хой Хай Яар Ко»), Құли Құтұб Шахтың («Пия Бадж Пияла, Пия Бадж Джай На»), Бақи Сиддикидің («Дағ е Дил Хумко Яд Анай Лагай»), Дағ Делвидің («Тере Уэд Ко Даг»), Насыр Казмидің («Кух То Эхсас е Зиян Та Пахле») және Ахмет Фараздың («Ранжиш Хи Сахи») қазлдары бар. Алайда, кейінірек өзінің мансабында ол Ленин сыйлығын алған ақын Файз Ахмет Файздың ғазалдарын әндегені үшін танылды. 1977 жылдан 1988 жылға дейін Пәкістан генерал Мұхаммед Зия әл-Хақ басқарған әскери диктатураның астында болды. 1986 жылы Зияның режимі негізгі адам құқықтарын қатаң шектеу және бұзумен толықтай өркендеді, сондықтан қоғамдық тұлғалардың, әсіресе әйелдердің қандай киім киюіне әртүрлі шектеулер енгізілді. Адам құқықтары бұзылған елдердің бірі – саридің, субконтиненттегі көптеген елдерде барлық діндердегі әйелдерге тән киімнің, исламға жат деп жариялануы еді. Ол Файз Ахмад Файздың өлеңдерін орындағаны үшін танымал болды. Зияның режимі саридің қоғамдық орындарда тыйым салынатынын жарлағаннан кейін, Икбал Бано қара сари киіп, 1986 жылдың 13 ақпанында Пакистанның Лахор қаласындағы Аль Хамра залында көпшілік алдында пайда болды. Бұл шара атақты ақын Файз Ахмет Файздың туған күнін атап өту үшін ұйымдастырылған еді. Файз Ахмет Файз өзінің прогрессивті көзқарастары мен фашизмге қарсы жазбалары үшін Зияның режимінен жақтырылмаған және бақыланатын ақын еді. 1985 жылғы шарада Икбал Бано қара сариге киініп, Зияның режимімен тыйым салынған киіммен, Файз Ахмет Файздың қарсылықтың атақты поэмасы «Хум Дехенге» («Біз көреміз») әнін шырқады.

He instructed her in pure classical music and light classical music within the framework of classical forms of thumri and dadra. She was duly initiated Ganda bandh shagird (formally initiated disciple; Ganda bandh is a traditional knot tying ceremony which cements the relationship between guru and student) of her Ustad (teacher). Her repertoire include ghazals of numerous poets including the great Mirza Ghalib (Muddat Hoi Hai Yaar Ko), Quli Qutub Shah (Piya Baaj Piyala, Piya Baaj Jaay Na), Baqi Siddiqui (Daagh e Dil Humko Yaad Anay Lagay), Daagh Dehlvi (Tere Wade Ko Daag), Nasir Kazmi (Kuchh To Ehsas e Ziyan Tha Pahle) and Ahmed Faraz (Ranjish Hi Sahi). However, in her later career she was recognized particularly for singing ghazals of Faiz Ahmed Faiz, a Lenin Prize winning poet, From 1977 to 1988 Pakistan was under the military dictatorship headed by General Muhammad Zia ul Haq. By 1986 Zia’s regime was in full swing with severe curtailment and abuses of basic human rights, so much so that various restriction were placed on what clothing could be worn by public figures, particularly women. One such curtailment of basic human rights was the banning of the sari, a common attire for women of all religions in many countries in the sub continent, as un Islamic. and was famous for rendering the poetry of Faiz Ahmad Faiz. Not long after Zia's regime issued the edict that sari was to be banned from the public sphere, Iqbal Bano donned a black sari and appeared at the Al Hamra hall in Lahore, Pakistan on 13 February 1986 in front of a large audience. This was an event to commemorate anniversary of the renowned poet Faiz Ahmad Faiz who was himself out of favour with and surveilled by Zia's regime due to his progressive views and anti fascist writings. At the event in 1985, Iqbal Bano resplendent in a black sari, a universal color of protest and a garment banned by Zia's regime, and went on to sing Faiz Ahmad Faiz's famous poem of resistance Hum Dekhenge (We shall see),

Құрмет пен құрмет

2019 жылдың 28 желтоқсанында Google оның 81 жылдығын (1928 жылы туған) Google Doodle арқылы тойлады. Дегенмен, басқа дереккөздер оның туған күні 27 тамыз екенін көрсетеді. 21 сәуір – бүкіл әлемдегі пакистандықтар үшін "Қара сари күні", бұл Иқбал Баноға көрсетілген құрмет.

Марапаттар мен мойындау

1974 жылғы Пәкістан президентінің "Өнерпаздар мақтанышы" сыйлығы Өнер саласы