Кіріспе

Жасылдар (БА) – Батыс Австралиядағы Австралиялық Жасылдардың құрамына кіретін партия. Жасылдар (БА) 1990 жылы Батыс Австралияның Жасыл партиясы мен Валентин бейбітшілік тобы және Альтернативтік коалициядан құралған Жасыл Жер альянсының бірігуі нәтижесінде құрылды. Партия 2003 жылы Австралиялық Жасылдармен ресми түрде байланыс орнатты. Қазіргі уақытта Заң шығару кеңесінде бір ғана өкілі бар: Брэд Петтит. Партия Австралия Сенатында екі өкілмен өкілдік етеді: 2017 жылы Скотт Лудламның отставкасынан кейін оның орнын алған Джордан Стил Джон және 2021 жылы Рейчел Сиверттің отставкасынан кейін оның орнын алған Доринда Кокс.

Шығуы мен қалыптасу тарихы

Жасылдар (WA) Уитлам үкіметінің құлдырауынан кейін күшейе бастаған қарсы мәдениеттік, экологиялық, ядролық қаруға қарсы және бейбітшілік, әлеуметтік және саяси алаңдаушылықтардың нәтижесінде өсті, әсіресе Джим Кернс Жерге қарай қозғалысында қоғамның тұрақтылығы маңызды мәселе ретінде көрінді. Жергілікті ормандарды сақтау науқаны және Wagerup-тағы Alcoa зауытына қарсы экологиялық науқан көптеген белсенділерді біріктірді, кейіннен олардың кейбіреуі Жасылдарға қатысты. Франклин өзенін бөгеттеуге қарсы Тасманиядағы науқан Австралияны бұрын-соңды болмағандай қоршаған орта мәселелеріне ескертті. 1980 жылдары ядролық қаруды жою және бейбітшілік мәселелері бойынша рекордтық санда адамдар митингілерге қатысты, оларды Ядролық қаруды жою үшін халық (PND) басқаратын ұйымдар ұйымдастырды. Осы бейбітшілік белсенділерінің бірі Джо Валентин 1984 жылы Ядролық қаруды жою партиясының (NDP) сенаторы болып сайланды. Кейіннен ол партияны солшыл топтардың ықпалына түскеннен кейін қалдырып, Батыс Австралияда Валентин бейбітшілік тобын тіркеді. Бейбітшілік, ядролық қаруға қарсы және қарусыздану қозғалыстарынан, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау, әлеуметтік және саяси топтардан келген белсенділердің көптегені болашақ саяси оқиғалардың маңызды ұйымдастырушылары болды. Кейбіреулері сол кездегі Батыс Германияның Жасылдар партиясынан, сондай-ақ Батыс Австралия мен бүкіл Австралиядағы көптеген табысты қоғамдық науқандардан шабыт алды. Тасманиядағы Гордон және Франклин өзендерін сақтаудағы жеңістен кейін шығыс жағалаудағы белсенділер байланыс орнату үшін «Хабар алмасу комитеттерін» құрды және Сиднейде «Бірге келу» конференциясын ұйымдастырды. Осы конференцияда алғаш рет Австралия Жасылдар партиясын құру туралы шақыру жасалды. 1980-жылдардың ортасында көптеген адамдар Еңбек партиясына балама іздеді, Демократтардан қанағаттанбады және НДП құлдырағаннан кейін көңілі қалды. Сиднейге барған делегаттар оралып, 1987 жылы Пасхада Голливуд орта мектебінде өткен Батыс Австралиядағы «Бірге келу» конференциясын ұйымдастыруға қатысты. Бұл түрлі қорғау және белсенді топтарды біріктірді, олардың барлығы әртүрлі баламалы саяси ұйым үлгілерін ұсынды. Мысалы, WA Экологиялық партиясы (Эко партиясы) құрылды. Бір кезде «Жасыл альянс» болды. Тағы бір мысал – Ян Джермалински және басқалар Виктория Парк және Карлайл қалаларында құрған Виктория Парк/Карлайл Жасылдары, ол Сван федералды сайлау округі үшін Георгина Моушн кандидатурасын Сван баламалы сайлау науқаны (SAEC) туындысында жүргізді. 1987 жылы өздерін «жасыл» деп атаған басқа жергілікті топтар Демократтар құрған Батыс қала маңындағы Жасылдар және Солтүстік қала маңындағы Жасылдар болды. Кейін 1987 жылы және 1988 жылдың басында осы әртүрлі «жасыл» топтар Демократтармен (Сенатор Жан Дженкинс кеңсесі), әртүрлі солшыл партиялармен, бейбітшілік және қоғамдық белсенділермен бірге 1989 жылғы мемлекеттік сайлау науқанын жоспарлау үшін Баламалы сайлау коалициясын құруға итермеледі. АЭК ішкі қаладағы солшылдық және әлеуметтік әділдік сипатымен ерекшеленді. Кейіннен ол «Альтернативті коалиция» болып қалыптасты. АЭК-тің біріктіруші қағидаттары неміс Жасылдар партиясының қағидаттарына негізделген: бейбітшілік, әлеуметтік әділдік, қоршаған орта және демократияға қатысу. Штаттың оңтүстік-батысында Луиза Дюксбери, 1987 жылғы федералды сайлауда Джо Валентинмен бірге жүгірген, Данияда тұратын бейбітшілік және экологиялық белсенді және Кристин Шарп Оңтүстік-Батыс штатының Жоғарғы палатасына кандидат ұсыну үшін «Жасыл даму» деп аталатын бос желі құруға шешім қабылдады. Бұл желі Оңтүстік-Батыс ауылдарында тұратын тәжірибелі белсенділер желісінің қолдауын алды. Алайда «жасылдар» атауын Австралия сайлау комиссиясында тіркеген Сидней Жасылдары бақылады. Бұл кезде Батыс Австралияда бұл қаншалықты маңызды екендігі толық түсініксіз болды, дегенмен «жасылдар» атауын әртүрлі топтар қолданды. Кейін Эко партиядан келгендер және басқалары Сидней Жасылдар партиясынан ресми түрде Батыс Австралия Жасылдар партиясы деп аталатын партия құруға рұқсат алды. Бұл партия 1989 жылғы сайлауда штаттық науқан жүргізуді шешті. 1989 жылғы сайлаудан кейін бір ғана факті анық болды, «жасыл» атауы сайлауда өте маңызды болды. Альтернативті коалиция Оңтүстік Метрополитендегі Жоғарғы палатаның сайлау округінде қарқынды науқан жүргізген және Фримантл мен Кокбернде төменгі палатаға кандидаттар ұсынған, бұл науқанға көптеген ресурстар жұмсаған, олардың пайыздық дауысын Солтүстік Фримантлдегі науқандық кеңседен шыққан көптеген сайлау округтерінде науқан жүргізген Батыс Австралия Жасылдар партиясының нәтижесімен теңестірді, тек «Жасыл» атауының күшіне сүйенді. Осыдан кейін сайлаудан кейін осы топтар арасында бірігу үшін келіссөздер басталды. Мұнда қиындық жатты, Батыс Австралия Жасылдар партиясы «Жасылдар» атауын сайлау тіркеуінде бақылап, ал қалғандары бақыламайтындығының қарапайым фактісі. Австралия сайлау комиссиясының талаптарын қанағаттандыру үшін Валентин бейбітшілік тобы және Альтернативті коалиция Жасыл альянсын құрды, кейіннен ол Жасыл Жер альянсы деп өзгертілді. Батыс Австралия Жасылдар партиясы бастапқыда оған қосылудан бас тартты. 1989 жылы Батыс Австралия Жасылдар партиясы мен Жасыл Жер альянсы арасындағы істер өте баяу жүрді. Нағыз өткел болған нәрсе, әдетте Джо Валентин бастамасымен Батыс Германияның Жасылдар партиясынан келген Петра Келлидің келуі болды, ол WA университетінің Октагон театрында көптеген көрермендерге керемет сөз сөйледі және қосымша итерация болды. Барлық қолданыстағы топтарды Жасылдар WA деп аталатын жаңа штаттық партияға біріктіру ұсынылды. Федералды сайлау округтеріне негізделген аймақтық топтардан тұратын және өкілдер кеңесіне есеп беретін демократиялық, халықтан шыққан ұйымдық модель жобасы жасалды, бұл модель бүгінге дейін сақталып келеді. Джо Валентин алғашқы Жасылдар WA сенаторы болады және барлығы Батыс Германияның Жасылдар партиясының бейбітшілік, әлеуметтік әділдік, қоршаған орта және демократияға қатысу мақсаттарымен бірігеді. 1 қаңтар 1990 жылы WA университетінің батқан бақшасындағы бірігу рәсімі алдында төрт ұйымның пошта тізімдері біріктірілді, бұл әр топтың қосқан үлесін бағалауға мүмкіндік берді. 1989 жылғы мәліметтер бойынша, көлемі жағынан Валентин бейбітшілік тобы ең ірі желі болды, оның желі тізімінде шамамен 4000 адам болды және бұл тізім шамамен 1000 адамнан тұратын Жасыл дамумен көптеген жағдайларда қолданылды, Альтернативті коалиция 400, ал Батыс Австралия Жасылдар партиясы шамамен 100 адамды құрады. Алайда бұл тізімдерде белсенділердің көптеген қайталаулары болды. Алайда бірігу келісіміне қол қойған ұйымдар Жасылдар партиясы WA және Жасыл Жер альянсы, оған Валентин бейбітшілік тобы, Альтернативті коалиция және Жасыл даму кірді. Жасыл дамудың жеке мүшелері өздері үшін қол қойды. Жасылдар WA ресми түрде іске қосылғаннан кейін ұйымды іске қосуға біраз уақыт кетті. Алайда 1991 жылға қарай билік нағыз халықтан шыққан ұйымда аймақтық топтар деңгейіне төмендегені анық болды. Партия дерлік бірден 1990 жылғы федералды науқанға қатысты және сайлаудағы қолдау шамалы болғанымен, штаттың көптеген сайлау учаскелерін қамтып, Джо Валентиннің осы жолы Жасылдар WA сенаторы ретінде Сенатқа қайта сайлануын қамтамасыз етті. Джо Валентин 1992 жылы парламент саясатынан шықты, оның орнына Кристабель Шамарет келді, сонымен қатар Ди Мargetts сенаторы сайланды. 1993 жылғы штаттық сайлауда Джим Скотттың штаттық Жоғарғы палатаның заң шығару кеңесіне сайлануы партияға алғашқы штаттық өкілдігін берді. Бұл өкілдік Кристин Шарп 1996 жылғы жалпы сайлауда Оңтүстік-Батыс заң шығару кеңесінің мандатын жеңіп алғаннан бері келесі жылдары өсті және екі мерзімнен кейін Пол Льюэлинмен алмастырылды. Жаңа құрылған Австралия Жасылдар партиясына қосылу мәселесі...

Сайлау нәтижелері

Сайлау Заңнамалық жиналыс Заңнамалық кеңес мәртебесі Жеңіп алған орындар Дауыс саны, барлығы % Жеңіп алған орындар Дауыс саны, барлығы %1989 4,246 0.53% 27,013 3.19% 1993 39,300 4.31% 47,305 5.16% 1996 45,550 4.73% 54,336 5.55% 2001 74,641 7.27% 83,883 8.00% 2005 81,113 7.57% 82,507 7.52% 2008 129,827 11.92% 123,942 11.08% 2013 99,431 8.39% 100,624 8.21% 2017 117,723 8.91% 116,041 8.60% 2021 97,713 6.92% 91,849 6.38%