Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльс ақсұлтаны, Гвинед князі Груффуд ап Льюэлин ап Иорверт (шамамен 1196 – 1 наурыз 1244) – Ұлы Льюэлиннің ("Льюэлин Фавр") Уэльстегі тұңғыш ұлы. Оның анасы Тангвистл (шамамен 1180/1185 – шамамен 1210) босанғанда қайтыс болған болуы мүмкін.
Welsh nobleman, and Prince of Gwynedd
Gruffudd ap Llywelyn ap Iorwerth (c. 1196 – 1 March 1244) was the Welsh first born son of Llywelyn the Great ("Llywelyn Fawr"). His mother Tangwystl (c. 1180/1185 – c. 1210) probably died in childbirth.
Қалдық
Бала кезінде Грюффуд Англия королі Джонның әкесінің адалдығын сақтауына кепілдік ретінде алынған кепілдердің бірі болды. Магна-картадағы (1215) бір тармақ оның босатылуын талап етті. 1240 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Уэльс заңы бойынша, ол әкесінің мұрагері деп есептелуге құқылы болған. Бірақ Льюэллин оны мұрагерлікке жібермей, әйелі Жоаннан туған ұлы Даффидті патшалықтың мұрагері деп жариялады. Льюэллин Даффидтің беделін нығайтуға көп еңбек етті, мүмкін, жартылай ағылшын Даффидке қарсы Грюффудқа Уэльсте зор қолдау болатынын сезгендіктен.
As a boy, Gruffudd was one of the hostages taken by King John of England as a pledge for his father's continued good faith. A clause in Magna Carta (1215) compelled his release. On his father's death in 1240, under Welsh law, he would have been entitled to consideration as his father's successor. Llywelyn, however, had excluded him from the succession and had declared Dafydd, his son by his wife Joan, to be heir to the kingdom. Llywelyn went to great lengths to strengthen Dafydd's position, probably aware that there would be considerable Welsh support for Gruffudd against the half English Dafydd.
Қуат
Груффудқа әкесі Ардудуи және Мерионеттеде жерлер берді, бірақ 1221 жылы ол сол жерлерді тиімсіз басқарғаны үшін қызметтен алынды. 1223 жылы ол әкесінің әскерінің күштеріне, Вильгельм Маршалға қарсы басшылық етті. Әкесі оны 1228 мен 1234 жылдар арасында түрмеге қамады. Босатылғаннан кейін оған тағы да жерлер берілді, осы жолы Льін, Сери, Сайфеилог, Мауддви, Мохнант және Керейньон аймақтарының көп бөлігін бақылады.
Gruffudd was given lands in Ardudwy and Merioneth by his father, though in 1221 he was removed for maladministration of those lands. In 1223 he commanded a force of his father's army, against William Marshal. His father then imprisoned him between 1228 and 1234. On his release he was again given lands, this time controlling much of the commotes of Llŷn, Ceri, Cyfeiliog, Mawddwy, Mochnant and Caereinion.
Түрмеге қамау
Гриффудты оның ағасы Даффид Гвинедті басып алғанда тұтқынға алды. 1241 жылы Англия королі Генрих III Уэльс шебіне сәтті шабуыл жасағаннан кейін, Даффид Гриффудты корольдің қарауына беруге мәжбүр болды, одан кейін ол Лондонға жеткізіліп, Лондон мұнарасына қамалды. Гриффудтың әйелі Сенана (болжам бойынша Англесидің Карадөк ап Томас қызы) күйеуі мен үлкен ұлы Оуайнды босату үшін Генрихке 600 марка төлеуге, ал екі кіші ұлын – Даффид пен Родриді – корольға кепіл ретінде беруге келісті, осылайша ол келісімнің өзінің бөлігін орындайтынына сендірді. Алайда Генрих өзінің уәдесін орындамады және Гриффудты және оның ұлын "қонақтар" ретінде ұстады, себебі бұл оған Гриффудты оның ағасына қарсы қару ретінде пайдалану мүмкіндігін сақтап қалуға мүмкіндік берді.
Gruffudd was held prisoner by his brother Dafydd when the latter took over Gwynedd. Following a successful invasion of the Welsh borders by King Henry III of England in 1241, Dafydd was obliged to hand over Gruffudd into the king's custody, he was then taken to London and imprisoned in the Tower of London. Gruffudd's wife, Senana (possibly a daughter of Caradoc ap Thomas of Anglesey), agreed to pay Henry 600 marks for the release of her husband and their eldest son, Owain, and to hand over her two youngest sons, Dafydd and Rhodri, to the king as hostages to ensure that she kept her part of the bargain. Henry did not keep his part however, and kept Gruffudd and his son imprisoned as "guests" because this continued to give him the possibility of using Gruffudd as a weapon against his brother.
Өлім
Алайда, Груффуд 1244 жылы мұнарадан қашып баруға тырысқанда қаза тапты. Ол терезеден төмен түсу үшін жайма мен киімдерден жасалған импровизацияланған арқанды пайдаланған дегенді айтады, бірақ ол салмақты адам болғандықтан, арқан жыртылып, өліп құлады. 1248 жылы Страта Флорида және Аберконви аббаттары оның денесін Уэльске қайтаруды ұйымдастырды, ол әкесімен бірге Аберконвиде жерленді.
However, Gruffudd died while attempting to escape from the Tower in 1244. He is said to have used an improvised rope made from sheets and clothes to lower himself from his window, but as he was a heavy man, the rope broke and he fell to his death. In 1248, the abbots of Strata Florida and Aberconwy arranged for the return of his body to Wales, where he was buried at Aberconwy with his father.
Мұрагерлік
Грюффудтың қайтысынан кейін оның төрт ұлы – Оуэйн, Лливелин, Даффид және Родри – өзінің күшіне енді, ал көптеген бауырластық таластардан соң Лливелин Уэльстің көп бөлігін биледі. Оның Гвлад, Екатерина және Маргред деген үш қызы болды. Бірнеше кейінгі уэльстік генеалогиялық трактаттарға сәйкес, Лливелиннің анасы – Рханулт, басқаша белгілі емес, Аралдар патшасы Ргнвальд Гудродарсонның қызы. Егер бұл ақпарат дұрыс болса, онда Грюффуд шамамен 1220 жылы Ргнвальдтың қызына үйленген болуы мүмкін. Дегенмен, замандас дереккөздер Лливелиннің анасы – Сенана, Грюффудтың күмәнді емес әйелі болғанын көрсетеді.
After his death Gruffudd's four sons—Owain, Llywelyn, Dafydd and Rhodri—would come into their own, and after much fraternal discord, Llywelyn ended up ruling most of Wales. He also had three daughters, Gwladus, Catherine and Margred. According to several non contemporary Welsh genealogical tracts, the mother of Llywelyn was Rhanullt, an otherwise unknown daughter of Rǫgnvaldr Guðrøðarson, King of the Isles. If correct, these sources could indicate that Gruffudd married a daughter of Rǫgnvaldr in about 1220. Contemporary sources, however, show that Llywelyn's mother was Senana, an undoubted wife of Gruffudd.