Кіріспе

Ник Арнольдтың "Үлкен ғылым" кітап сериясы – Ник Арнольд жазған "Үлкен тарихтар" сериясына ұқсас кітаптар (Фил Гейтс жазған "Даму немесе қырылу" кітабын қоспағанда), суреттемесі Тони де Соуллс жасаған және Ұлыбритания мен Үндістанда Scholastic баспасында жарық көрген. Олар балаларды ғылымға қызықтыру үшін, ең қарапайым, ерекше, қанды немесе жағымсыз жайттарға назар аудару мақсатымен жазылған. Кітаптар 24 елде таратылып, тек Ұлыбританияда 4 миллионнан астам дана сатылған. Ник Арнольд "Ғылымды қызықты жолмен оқыту" деген мақала жариялап, "Үлкен ғылым" сериясының білім беруге оң үлес қосу себептерін түсіндіреді. Арнольдтың сөзіне қарағанда, "Үлкен ғылым" кітаптары күнделікті тақырыптар мен оқу бағдарламасының негізгі салаларына негізделген. "Үлкен ғылым" кітаптарында қолданылатын әдістер ғылымның қызықты, тартымды және таңғажайып екенін көрсетуге бағытталған. Ғылыми терминдер мен түсініктер біртіндеп, көбінесе әзілдер мен фактілер арқылы енгізіледі. Кітаптардағы ғылым деңгейінде математика қажет болмаса да, кейбір тәжірибелер үшін калькулятор қажет болуы мүмкін. Кітаптарда "Өзіңді сынап көр" деген тақырыпта тәжірибелер берілген. Кітаптардың көптеген соңында ғылымның болашаққа қалай әсер ететіні туралы ойлар келтіріледі.

Тарих

Сериалды жазудан бұрын Ник Арнольд Солтүстік Лондон университетінде білім беру жобасымен айналысты. Ол The Birmingham Post газетіне берген сұхбатында былай деді: «Бұл шынымен сәттілік немесе дұрыс уақытта жазылған хат болды – сіз қалай қабылдасаңыз, солай болады. Мен Scholastic баспасына өте еріншекті хат жазып, егер олар қорқынышты ғылым туралы кітап жазуға біреуді іздесе, мен сол адам екенімді айттым. Сенерсіз бе, олар маған ғылым кітабын жазуға рұқсат берді және оған көптеген қорқынышты жайттарды қосуға мүмкіндік берді – және содан кейін ол үлкен сәттілікке ие болды». 2010 жылдардың ортасында «Қорқынышты ғылым» кітаптарына жаңа безендіру жасалды, кейбір ескі кітаптардың мұқабалары өзгертілді, ал барлық жаңа кітаптар жаңа, көлденең түсті фон мен жаңартылған ақпаратпен шығарылды. Бірмингем сахналық компаниясының қойылымындағы «Қорқынышты тарихтар» сахналық шоуы, 2013 жылы жасалды. The Independent газетінің шолуында «Шын мәнінде нашар эксперименттер» кітабы «жаңбырлы күні балаларды ұсқынсыз ұстауға өте ыңғайлы, ол пайдалы кеңестермен және көңілді, тәлкектеп айтуға болатын эксперименттерге толы» делінген. Evening Express (Абердин) газетінің тағы бір шолуында «Қорқынышты ғылым: Ауыр у» кітабы «тамаша деректер жинағы, қызықты викториналар, күлкілі карикатуралар және түсінуге оңай мәтінмен ғылымды өте қорқынышты, бірақ қызықты етеді» делінген. Books For Keeps журналы «Қауіпті аурулар» кітабы туралы былай деді: «Қорсақты ауырлататын, қорқынышты мазмұн, осыны жеңу үшін мықты асқазан қажет, әсіресе тамақтанғаннан кейін». The Scotsman газеті серия туралы былай депті: «Ник Арнольд өте шебер шоумен ретінде танымал және оның «Қорқынышты ғылым» сериясы оған көптеген трюктер жасауға мүмкіндік береді. Балалар көздері үлкен болып, шабыттанады». Бір шолуда серия былай сипатталды: «Бұл мен мектепте оқыған құрғақ оқулықтардан әлдеқайда жақсы. Мен мұндай кітаптар студенттер үшін өте пайдалы деп айтамын, өйткені олар ғылымның қызықты және таңғажайып екенін көрсетеді!» Growing with Science блогының авторы Роберта «Химикалық хаос» кітабы туралы былай деді: «Бұл кітап тарих сериясы сияқты күлкілі (кей жерлерде тіпті ақымақтық) және толық». Ол былай қосты: «Бұл серия орта және жоғары сынып оқушылары арасындағы алшақтықты толтыруға көмектеседі». Дженнифер Камерон Смит Evil Inventions туралы былай деп жазды: «Бұл керемет кітап және кез келген жас ғалым үшін тамаша сыйлық, сондай-ақ мектеп кітапханасына құнды қосымша болады. Ғылымды қызықты ету кейде қиынға соғады, бірақ осы сияқты кітаптар оған көмектеседі».

Дау

Кітап сериясының журналға бейімделген 6-шы саны – "Үйдегі жасырын қорқыныштар" жайындағы материалға жағымсыз пікірлер айтылды. "Қорқынышты ғылым жинағы" журналындағы "Есі жоқ зертхана" деген мақалада "Өзіңнің шаңды микробыңды өсір" деген бөлім болды. Биология пәнінің мұғалімі және ата-анасы болған шағымданушы оны "өте жауапкерсіздік" деп сипаттады. Пластикалық Петри ыдысы мен агар ұнтағының кішкентай бумасы "тегін сыйлықтар" ретінде беріледі, ал балалар ауру тудыратын микроорганизмдер (патогендер) болуы мүмкін жерлерден, мысалы, дәретхана тұтқасы, иттің құлағы немесе "қоңыр су" сияқты жерлерден сынама алуға шақырылады. Кейбір жағдайларда мұндай заттармен қарым-қатынас өмірге қауіпті болуы мүмкін. Шағымданушы былай деді: "Нағыз зиян келтіру мүмкіндігі қызықтарлық. Тіпті мектепте, тәжірибелі мамандардың қадағалауымен, мақалада ұсынылған көптеген нәрселерге, әсіресе денсаулық пен қауіпсіздік себептерімен рұқсат берілмейді. Олар әрбір баланың тіпті нашар және жеткіліксіз қауіпсіздік кеңестерін орындайтынына қалай кепілдік бере алады?"

Телесериалдар

2015 жылдың мамыр айында британдық CITV телеарнасы «Үлкен ғылым» телесериалының жаңа он бөлімді түсірілімінің басталғанын хабарлады. Сериалды Toff Media компаниясы шығарады, ол комедианттар Бен Миллер мен Александр Армстронгқа тиесілі және Hat Trick Productions компаниясымен бірлесіп иеленеді. Сериалда Бен Миллер, стендап-комедия актері Крис Мартин, Том Белл, Джейсон Форбс, Летти Батлер, Сьюзан Вокома және Элеонора Лоуренс түскен. Сонымен қатар, басқа актерлер де эпизодтық рөлдерде қатысады. Сериал ғылыми шоу және оның құрамынан тұрады: шоудың жүргізушісі Марк (Мартин), сөйлейтін ми профессор МакТэггарт (Миллер) (ол «Ми құймасы» деп аталатын бөлімді жүргізеді), робот Боб (Белл), микроскопиялық профессор Смолл (Лоуренс) және оның ғалымдар тобы, сондай-ақ шоу продюсері Люси (Батлер). Армстронг шоу басталуға қанша уақыт бар екенін командаға хабарлайтын көрінбейтін диктор Таннойдың дауысын береді. Әрбір бөлімде де белгілі ғалым Марк немесе МакТэггартпен сұхбаттасады. «Үлкен тарих» телесериалының бейімделуіне ұқсас, әр серия басқа танымал әннің пародиасы болатын әнмен аяқталады.

1-серия

1 серия 2015 жылдың 13 қыркүйегінде басталды. № жалпы № серия бойынша Атауы Режиссер Автор