Кіріспе

Гонконгтың иммиграциялық істер жөніндегі үкіметтік департаменті

Гонконг Үкіметінің Иммиграциялық департаменті Гонконгтың иммиграциялық бақылауын жүзеге жасырады. 1997 жылдың шілдесінде Қытай Халық Республикасы аумақтың егемендігін қабылдағаннан кейін, Гонконгтың иммиграциялық жүйесі британдық бұрынғы үлгісінен көп өзгермеді. Қытайдың материктік тұрғындарының Гонконгта тұруға құқығы жоқ, сондай-ақ 1997 жылға дейін де, одан кейін де аумаққа еркін кіре алмайды. Қытайдың тағы бір арнайы әкімшілік аймағы – Макао тұрғындарына қатысты басқа ережелер қолданылады. Сонымен қатар, шамамен 170 елдің паспортын ұстаушылардың Гонконгқа визасыз кіру шарттары 1997 жылға дейін де, кейін де өзгерген жоқ. Ерекше режім бойынша, Гонконгтың қытай тегіндес тұрғындары Негізгі заңда белгіленгендей, Қытай Халық Республикасының азаматтары деп есептелсе де, Гонконгтың Иммиграциялық департаменті халықаралық саяхаттар жасауға ниеттенген Гонконг азаматтары үшін Гонконг SAR паспортын беруге жауапты.

Тарих

1950 жылдарға дейін Гонконгқа иммиграция Гонконг үкіметі тарапынан бақыланбады және мигранттар Гонконгқа еркін кіре берді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Қытайдан коммунистік үкіметтен қашу үшін Гонконгқа келген мигранттардың көптеп ағыны иммиграциялық бақылауды қажет етті. 1949 жылдан 1961 жылға дейін 1949 жылғы «Адамдарды тіркеу туралы» жарлық бойынша жеке куәліктері бар адамдарды тіркеу міндетті болды және Тіркеу комиссары лауазымы құрылды. 1961 жылдың 4 тамызында Иммиграция департаменті құрылғанға дейін Гонконгтағы иммиграциялық бақылау Гонконг полиция күштерінің құзыретінде болды. 1961 жылғы «Иммиграциялық қызмет туралы» жарлық иммиграциялық бақылауға жауапты жаңа департамент құрды. Кейін, 1977 жылы департамент өкілеттіктерін кеңейтіп, «Адамдарды тіркеу кеңсесімен» біріктіру арқылы адамдарды тіркеу функциясын қосты, сондай-ақ Иммиграция директоры Тіркеу комиссары лауазымын да атқара бастады. 1979 жылы департамент Бас тіркеушіден азаматтық тіркеу міндеттерін қабылдады, ал Иммиграция директоры туылғандар мен қайтыс болғандарды тіркеуші, сондай-ақ некелерді тіркеуші болып тағайындалды. 1975-1980 жылдары Гонконг үкіметі экономикаға, қауіпсіздікке және қоғамға әсер ететін 200 000-ға жуық вьетнамдық босқындарды қабылдады және олардың мәселелерін шешу жолдарын іздеді. 1987 жылдың басында босқындар орналасқан кемелердің біріне Иммиграция департаментінен көмек көрсетіліп, теңізге қайта оралуына мүмкіндік берілді. Кеме Киньмэнге пана сұрап келді, бірақ ROC әскерінен қабылданбады, содан кейін 7 наурызда Лию аралында құрылыққа шығарылып, қырғынға ұшырады. Кеме өрттелді, куәліктер жойылды, Гонконг үкіметі шығарған құжаттар жасырылды. Кейіннен ROC Қорғаныс министрлігі журналистердің хабарламаларына және парламенттік сауалдарға бірнеше рет жоққа шығарды, 2000 жылы генерал Хау Пей Цунның күнделігі жарияланғанға дейін, бұл оқиға Лию қырғыны деп белгілі болды. 1997 жылы Гонконгтың Қытайға берілуіне дейін Иммиграция департаменті BN(O) паспорттарын рәсімдеуге жауапты болды, қазір бұл жұмыс Ұлыбритания үкіметінің құзыретінде. 2019 жылы департамент адамдарға туылған күні туралы немесе некелік жазбаларды іздеуге, ізделіп отырған адамдардың келісімінсіз рұқсат бермейтін болды. Департаменттің бас кеңсесі Ван Чайдағы Иммиграциялық мұнарасында орналасқан.

Директорлар

Иммиграция департаментінің қазіргі директоры – Бенсон Квок, ол 2023 жылдың қыркүйегінде қызметке кірісті.

Визаның кешіктірілуі және бас тартылуы

2024 жылдың ақпан айында Иммиграция департаменті барлық визаға үміткерлер ұлттық қауіпсіздік тәуекеліне қатысты тексеруден өтетінін хабарлады.

Тайвань

2005 жылы Ма Инь Чжоу Гонконгта туғанына қарамастан, Иммиграциялық бөлім виза беруден бас тартты. 2020 жылдың шілдесінде Гонконгтағы TECO-ның жоғары лауазымды өкілі Као Минг Сунға Гонконг үкіметі жұмыс визасын жаңартудан бас тартты, себебі ол "Бір Қытай" принципін қолдайтын мәлімдемеге қол қоюдан бас тартқан болатын. Тайваньдың Құрлық істері жөніндегі кеңесі TECO-дағы басқа да үкімет өкілдерінің Гонконг үкіметінен виза алуда үлкен кешігулерге тап болғанын хабарлады. 2021 жылдың наурызында Гонконг Омбудсмені Гонконгтың еркін баспасөзінің бас редакторының визасын қабылдамауына байланысты Иммиграциялық бөлімге қатысты тергеу басталғанын жариялады. 2023 жылдың маусым айында Йошиаки Огава Гонконгқа келген кезде кіруге рұқсат берілмеді. 2024 жылдың сәуір айында "Шекарасыз журналистер" (RSF) ұйымының өкілі Гонконгқа кіруге рұқсат берілмегенге дейін әуежайда бірнеше рет тексерілді.

Басқалар

2020 жылдың ақпан айында Австралияның Гонконг пен Макаодағы жаңа бас консулы Элизабет Уорд визаның кешігуіне байланысты лауазымына кіре алмады, бұл Австралия мен Қытай арасындағы саяси шиеленіске байланысты болды. Қазан айында ол ресми түрде тағайындалды. 2021 жылдың қыркүйегінде SCMP ведомствоның Cathay Pacific ұшқыштарының ондаған визасын қабылдамағанын хабарлады. 2022 жылдың қарашасында департамент Джимми Лайдың таңдаған адвокаты Тим Оуэннің визасын қабылдамады. 2022 жылдың желтоқсанында визадан бас тартылды. 2022 жылдың желтоқсанында тәуелсіз фотограф Мичико Кисеки 2019-20 жылдардағы Гонконг наразылықтарының фотосуреттерінен көрме өткізгеннен кейін қалаға кіруге рұқсат алмайынша. 2023 жылдың тамызында және 2020 жылдың қаңтарында фотограф Мэтью Коннорс Гонконгқа қонғаннан кейін кіруге рұқсат берілмеді. 2023 жылдың қазанында Тяньаньмэнь алаңындағы қырғынды зерттейтін профессор Хе Сяоцинге визасын ұзартудан бас тартылды. 2024 жылдың қаңтарында Гонконг Эсватини азаматтарына Гонконгқа визасыз кіру құқығын жойды, ал Эсватинидің Тайваньмен ресми байланысы бар-жоқ деген сұраққа Гонконг үкіметі: "Иммиграциялық департамент виза саясатын уақыт-уақытпен қарап шығады және иммиграциялық бақылауды сақтау үшін қажетті түзетулер жасайды, сонымен бірге адал келушілер үшін саяхатты жеңілдетеді" деді.