Кіріспе

Еуропалық климаттық бағдарлама 2000 жылдың маусымында Еуропалық Одақтың Еуропалық комиссиясымен бастамаға асырылды, мақсаты – қауіпті климаттық өзгерістерге жол бермеу. Еуропалық климаттық бағдарламаның (ECCP) мақсаты Киото хаттамасын іске асыру үшін қажетті барлық Еуропалық Одақ стратегиясының элементтерін анықтау, әзірлеу және жүзеге асыру болып табылады. Барлық Еуропалық Одақ елдерінің Киото хаттамасын ратификациялау құжаттары 2002 жылдың 31 мамырында бірдей тапсырылды. ECCP-ге Комиссияның түрлі департаменттерінің, мүше мемлекеттердің, өнеркәсіп пен экологиялық ұйымдардың өкілдері сияқты барлық мүдделі тараптар жұмыс істеді. Еуропалық Одақтың парниктік газдарға қатысты эмиссияларды саудалау жүйесі (EU ETS) – ECCP-нің ең маңызды нәтижесі болып табылады және EU ETS әлемдегі ең ірі парниктік газдар эмиссиясын саудалау схемасы. 1996 жылы Еуропалық Одақ өнеркәсіптік дәуірге дейінгі деңгеймен салыстырғанда, жаһандық орташа температураның 2°C-қа дейін көтерілуін мақсат етті. Одан бері Еуропалық көшбасшылар осы мақсатты бірнеше рет растады. Жалпы климаттық өзгерістерді азайтуға жұмсалған күш-жігердің жеткіліксіздігіне байланысты, әлемнің осы мақсатқа жете алмайтыны күдіксіз. Осыған байланысты Еуропалық Одақ аз амбициялы мақсатты қабылдауға немесе климаттық саясат парадигмасын өзгертуге мәжбүр болуы мүмкін.

"Сары жилет" наразылығы мен одан алған сабақтар

2019 жылы Францияда сары жилет қозғалысы көтерілді. Басты себептерінің бірі – Эммануэль Макрон үкіметі көлік құралдарынан шығарындыларды азайту бағдарламасы аясында енгізген жанармай бағасының өсуі болды. Тағы бір себеп – жылына 200 адамның өмірін сақтап қалу мақсатымен жылдамдық шегін төмендету шарасы. Ашуға себеп болған факторлар – ауылдық аймақтардың тұрғындарының көлікке жоғары тәуелділігі және салықтың әділетсіздігі: шығарындыларға ең аз кінәлі кедейлер салық жүйесінен көп зардап шекті. Макрон үкіметі бастапқыда жоспарланған жанармай салығын күштен шығарып, климаттың өзгеруіне қарсы күрестің мақсатына нұқсан келтірді. Көптегендер сабақ алу керек екенін айтады: көлік құралдарынан шығарындыларды ең кем қорланғандарға зиян келтіретін салықтар емес, әділ салықтар арқылы азайту керек, сондай-ақ велосипед жолақтары, автобус жолақтары сияқты баламалы көлік түрлерін дамыту және пойыз бағасын төмендету қажет.