Кіріспе

Қоғамдық қауіпсіздік практикасы

Көпшілікті бақылау – көпшілікті басқару арқылы адамдардың басылып, жарақаттануының, төбелес, мас адамдардың ұрыстары немесе көтерілістердің алдын алуға бағытталған қоғамдық қауіпсіздік практикасы. Адамдардың басылып кетуі, әсіресе, жүздеген адамның өліміне әкелуі мүмкін. Тиімді көпшілік басқару – күтілетін және күтпеген жағдайларды басқаруды қамтиды. Көпшілікті бақылауға жеке күзетшілер де, полиция қызметкерлері де қатысуы мүмкін. Көпшілікті бақылау көбінесе көше жәрмеңкелері, музыкалық фестивальдер, стадиондар және қоғамдық демонстрациялар сияқты ірі, көпшілік жиналыстарда қолданылады. Кейбір шараларда күзетшілер мен полиция қару-жарақ пен есірткі заттардың кіргізілмеуі үшін металл іздегіштер мен оқыс итті пайдаланады.

Жабдық

Көпшілікке бағыт беру үшін жерге боялған тіреулер, көпшілікке арналған кедергілер, қоршаулар және жапсырмалар сияқты материалдар қолданылуы мүмкін. Көпшілікті бақылаудың кең таралған әдісі – жаяу өткелдерін қауіпсіз жаққа бұрып, қауіпті жағдай туғанда қоршауға алу үшін жоғары көрінетін қоршауларды пайдалану. Көпшіліктің жайлы болуы да маңызды, сондықтан көлеңке жабатын шатырлар, салқындатқыш желдеткіштер (ыстық ауа райында) және ойын-сауықтар да қолданылады. Демек, шектеу шаралары мен күш қолдану, мысалы, Хиллсборо трагедиясында болғандай, көпшілік жиналудың қаупін арттыруы мүмкін. Қаңтарыстар мен демонстрацияларды бақылау туралы ақпаратты қаңтарыстарды бақылау бөлімінен қараңыз. Жолды басқару және көпшілікке жол көрсету үшін қолданылатын арнайы құралдарға керіліп тұратын белдік жүйелері (тіреу тірегі мен керіліп тұратын лентадан тұрады) және қабырғаға орнатылатын жүйелер (керіліп тұратын белдікпен бірге, бірақ бетке орнатылады) жатады. Тіреу және арқан жүйелері де, әсіресе банктер мен театрларда танымал.

Тарих

Көпшілікті бақылау тарихы 1920 жылдары басталды, онда ресми көпшілікті бақылау бөлімі болған жоқ. 10-20 офицер қатарласып тұратын. Бір қатардың артында тағы бір қатар шамамен 20 фут (6 метрдей) қашықтықта орналасатын. Офицерлер таяқтармен және балта саптарымен қаруланған. Олардың міндеті – көпшілікті кері ұстау ғана еді, бұл салдарынан тәртіпсіздік туып, көптеген офицерлер жарақаттанатын. Кейін 1950 жылдары, көтеріліске қарсы қалқандармен және таяқтармен қаруланған алғашқы көтеріліске қарсы күрес топтары пайда болды; мақсаты – көтеріліске қарсы қалқан ұстаған офицерлердің шекараны ұстап тұруы. Олар көпшілікпен тікелей қақтығысқанда, таяқ ұстаған офицерлер көтеріліске қарсы қалқан ұстаған офицерлерге көмектесуге тиіс болды. Дегенмен, егер оларға қатысты өлімге әкелетін күш қолданылса, оған тойтарыс беру үшін ешқандай оқыту немесе процедура болмағандықтан, офицерлер өздерін-өздері қорғауға мәжбүр болды.