Кіріспе
Bausch Health Companies Inc. (бұрынғы Valeant Pharmaceuticals International, Inc.) – Канаданың Квебек штатындағы Лаваль қаласында орналасқан америкалық-канадтық көпұлтты арнайы фармацевтикалық компания. Ол фармацевтикалық өнімдерді және брендтік генерикалық дәрі-дәрмектерді, негізінен тері ауруларына, асқазан-ішек ауруларына, көз денсаулығына және неврология салаларына арналған препараттарды әзірлейді, өндіреді және сатады. Bausch Health көз денсаулығы өнімдерін жеткізуші Bausch & Lomb компаниясына ие. Bausch Health компаниясының бизнес-моделі негізінен шағын фармацевтикалық компанияларды сатып алуға және олар сататын дәрі-дәрмектердің бағасын күрт көтеруге бағытталған. Valeant компаниясы 1959 жылы Калифорнияда Милан Панич тарапынан ICN Pharmaceuticals ретінде құрылған. 2010 жылдары Valeant әртүрлі медициналық проблемаларға тиімді дәрі-дәрмектер өндіретін басқа фармацевтикалық компанияларды сатып алу стратегиясын қабылдады, содан кейін осы дәрі-дәрмектердің бағасын арттырды. Нәтижесінде компания жылдам өсті және 2015 жылы Канададағы ең құнды компания атанды. Valeant дәрі-дәрмек бағасын көтеру және оларды тарату үшін арнайы дәріхананы пайдалану сияқты бірқатар дауларға қатысты. Бұл АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясының (Securities and Exchange Commission) тергеуін бастауына әкелді, нәтижесінде компания акцияларының бағасы ең жоғары көрсеткіштен 90 пайыздан астам құлдырады, ал қарызы 30 миллиард доллардан асты. 2018 жылдың шілдесінде компанияның атауы Bausch Health Companies Inc. деп өзгертілді, бұл Valeant енгізген бағаның күрт өсуіне байланысты туындаған халықтың наразылығынан қашықтау мақсатында жасалды. Сонымен қатар, VRX белгісі BHC белгісімен ауыстырылды.
Bausch Health Companies Inc. (formerly Valeant Pharmaceuticals International, Inc.) is an American Canadian multinational specialty pharmaceutical company based in Laval, Quebec, Canada. It develops, manufactures and markets pharmaceutical products and branded generic drugs, primarily for skin diseases, gastrointestinal disorders, eye health and neurology. Bausch Health owns Bausch & Lomb, a supplier of eye health products. Bausch Health's business model is primarily focused on acquiring small pharmaceutical companies and then sharply increasing the prices of the drugs these companies sell. Valeant was originally founded in 1959, as ICN Pharmaceuticals by Milan Panić in California. During the 2010s, Valeant adopted a strategy of buying up other pharmaceutical companies which manufactured effective medications for a variety of medical problems, and then increasing the price of those medications. As a result, the company grew rapidly and in 2015 was the most valuable company in Canada. Valeant was involved in a number of controversies surrounding drug price hikes and the use of a specialty pharmacy for the distribution of its drugs. This led to an investigation by the U. S. Securities and Exchange Commission, causing its stock price to plummet more than 90 percent from its peak, while its debt surpassed $30 billion. In July 2018, the name of the company was changed to Bausch Health Companies Inc., in order to distance itself from the public outrage associated with massive price increases introduced by Valeant. At the same time, a new ticker symbol, BHC replaced VRX.
1959-2002: Панич жылдары
1959 жылы үш жыл бұрын АҚШ-қа қашқан югославиялық иммигрант Милан Панич өзінің Пасадена гаражында ICN Pharmaceuticals (Халықаралық химиялық және ядролық корпорация) компаниясын құрды. Панич 43 жыл бойы компанияны басқарды, осы кезеңде ICN нишалық фармацевтикалық өнімдерді сатып алу және гепатит С-ге қарсы стандартты емдеуге айналған Рибавирин атты вирустық препаратты әзірлеу арқылы өнеркәсіпте бекінді. 1994 жылы ICN, SPI Pharmaceuticals Inc., Viratek Inc. және ICN Biomedicals Inc. компанияларымен бірікті. 2002 жылдың 12 маусымында, бірқатар дау-дамажылдардан кейін, Панич акционерлердің қысымымен зейнетке шығуға мәжбүр болды.
In 1994, ICN merged with SPI Pharmaceuticals Inc., Viratek Inc., and ICN Biomedicals Inc.
On June 12, 2002, following a series of controversies, Panić was forced to retire under pressure from shareholders.
2002-2010: Valeant ретінде қайта атау
2003 жылы Паничтің қуылғанынан көп ұзамай ICN өз атын Valeant деп өзгертті. 2006 жылы компания АҚШ-та синтетикалық каннабиноид – Cesamet (набилон) препаратын сатуға рұқсат алды. Компания сондай-ақ дәрі-дәрмекке құқықтың Еуропалық бөлігін 14 миллион долларға сатып алды. 2008 жылы швед фармацевтикалық компаниясы Meda AB 392 миллион долларға Valeant-тен Батыс және Шығыс Еуропа филиалдарын сатып алды. 2008 жылдың қыркүйегінде Valeant Coria Laboratories компаниясын 95 миллион долларға сатып алды. 2008 жылдың қарашасында Valeant DermaTech компаниясын 12,6 миллион долларға сатып алды. 2009 жылдың қаңтар айында Valeant Dow Pharmaceutical Sciences компаниясын 285 миллион долларға сатып алды. 2009 жылдың шілдесінде Valeant мексикалық генерикалық дәрі-дәрмек компаниясы Tecnofarma-ны сатып алу туралы хабарлады. 2009 жылдың желтоқсанында Valeant өзінің канадалық еншілес компаниясы Laboratoire Dr. Renaud компаниясын 23 миллион канад долларына сатып алатынын мәлімдеді. 2010 жылдың наурыз айында Valeant бразилиялық генерикалық дәрі-дәрмектер мен рецептсіз сатылатын препараттар компаниясын 28 миллион долларға, ал өндіріс орнатын тағы 28 миллион долларға сатып алғанын мәлімдеді. 2010 жылдың сәуірінде Valeant өзінің канадалық еншілес компаниясы Vital Science Corp. компаниясын 10,5 миллион канад долларына сатып алатынын мәлімдеді. 2010 жылдың мамыр айында Valeant компаниясы 318 миллион долларға Aton Pharmaceuticals компаниясын сатып алды.
2010-2016 жылдар: Пирсонның жылдары
2010 жылдың 28 қыркүйегінде Valeant компаниясы Biovail компаниясымен бірікті. Компания Valeant атауын және J. Michael Pearson-ды бас директор ретінде сақтады, бірақ Канадада тіркелді және уақытша Biovail-дің бас кеңсесін сақтап қалды. Агрессивті сатып алуларға бет бұрып, Пирсон ақырында Valeant-ті басқа компанияларды жүйелі түрде сатып алу арқылы өсетін платформалық компанияға айналдырды. 2011 жылдың ақпан айында Valeant компаниясы PharmaSwiss S. A. компаниясын 350 миллион еуроға сатып алды. 2011 жылдың мамыр айында Biovail корпорациясының бұрынғы төрағасы және бас директоры Евгений Мельникке Канададағы мемлекеттік компаниялардағы жоғары лауазымдарды бес жылға атқаруға тыйым салынды және Онтарио Бағалы қағаздар комиссиясы оған 565 000 доллар төлеуге жазалады. Valeant-пен бірігуге дейін Мельник АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясымен (SEC) келісімге келді және SEC-пен басқа да талаптарды шешу үшін бұрын 1 миллион доллар төлегеннен кейін 150 000 доллар азаматтық айыппұл төлеуге келісті. 2011 жылдың шілдесінде Valeant компаниясы Ortho Dermatologics компаниясын Janssen Pharmaceuticals компаниясынан 345 миллион долларға сатып алды. Сатып алуға Retin A Micro, Ertaczo және Renova, сондай-ақ третиноин өнімдері кірді. 2011 жылдың тамызында Valeant компаниясы Sanitas Group компаниясының акцияларының 87,2 пайызын 314 миллион еуроға сатып алды. 2011 жылдың желтоқсанында Valeant компаниясы iNova Pharmaceuticals компаниясын австралиялық Archer Capital компаниясынан 625 миллион австралиялық долларға сатып алды, сонымен қатар 75 миллион австралиялық долларға дейін кезеңдік төлемдер жасалды. 2011 жылдың желтоқсанында Valeant компаниясы Sanofi компаниясының дерматологиялық бөлімшесі Dermik компаниясын сатып алды. 2012 жылдың қаңтарында Valeant бразилиялық спорттық тамақтану компаниясы Probiotica компаниясын 150 миллион реальға сатып алды. 2012 жылдың ақпанында Valeant офтальмологиялық биотехнология компаниясы Eyetech Inc. компаниясын сатып алды. 2012 жылдың сәуірінде Valeant Pedinol компаниясын сатып алды. 2012 жылдың сәуірінде Valeant Мексикадағы Atlantis Pharma компаниясынан 71 миллион долларға активтерді сатып алды. 2012 жылдың мамырында Valeant AcneFree компаниясын 64 миллион долларға, сонымен қатар кезеңдік төлемдерге сатып алды. 2012 жылдың маусымында Valeant OraPharma компаниясын шамамен 312 миллион долларға сатып алды, оның ішінде 144 миллион долларға дейін кезеңдік төлемдер төленді. 2012 жылдың тамызында Valeant тері күтіміне арналған Medicis Pharmaceutical компаниясын 2,6 миллиард долларға сатып алуға келісті. 2013 жылдың қаңтарында Valeant ресейлік Natur Produkt компаниясын 163 миллион долларға сатып алды. 2013 жылдың наурызында Valeant Obagi Medical Products, Inc. компаниясын сатып алды. 2013 жылдың мамырында компания Bausch & Lomb компаниясын Warburg Pincus компаниясынан 8,7 миллиард долларға сатып алды, арнайы контактты линзалар мен олармен байланысты өнімдер нарығында үстемдік ету мақсатында. 2014 жылдың қаңтарында Valeant Solta Medical компаниясын шамамен 250 миллион долларға сатып алды. 2014 жылдың мамырында Nestle Valeant өнімдерінің кейбіреулеріне коммерциялық құқықтарды 1,4 миллиард долларға сатып алды. 2014 жылдың шілдесінде Valeant PreCision Dermatology Inc. компаниясын 475 миллион долларға сатып алды. Хедж-фонд менеджері Билл Акманмен бірге Valeant Allergan компаниясын сатып алуға ұсыныс жасады; алайда, 2014 жылдың қарашасында Allergan 66 миллиард долларлық мәміле бойынша Actavis компаниясымен сатып алынатынын жариялады. Кейіннен Valeant және Pershing Square компаниясы Allergan компаниясын сатып алуға жасаған ұсыныстан бұрынғы ішкі саудаға айыпталды және 2017 жылы істі шешті. 2015 жылдың 1 сәуірінде Valeant Endo Pharmaceuticals компаниясынан көп ұсыныс жасағаннан кейін асқазан-ішек ауруларын емдеу препараттарын әзірлеуші Salix Pharmaceuticals компаниясын 14,5 миллиард долларға сатып алуды аяқтады. Сауда-саттыққа түскен соңғы күні Salix акциялары 172,81 долларға сатылып, 10,9 миллиард доллар нарықтық капитализацияға ие болды. Сатып алғаннан кейін Valeant қант диабеті үшін Glumetza таблеткасының бағасын күрт көтерді. 2015 жылдың шілдесінде компания Мысырдың ең ірі дәрі-дәрмек өндірушілерінің бірі Amoun Pharmaceutical холдингі Mercury (Cayman) Holdings компаниясын 800 миллион долларға сатып алатынын мәлімдеді. 2015 жылдың тамызында Valeant Sprout Pharmaceuticals Inc. компаниясын 1 миллиард долларға сатып алатынын мәлімдеді, Sprout әйелдердің либидосын арттыруға арналған Addyi препаратын сатуға рұқсат алғаннан кейін бір күн өткен соң. 2015 жылдың қыркүйегінде Valeant AstraZeneca компаниясынан сориазға қарсы препарат Brodalumab лицензиясын 445 миллион долларға дейін сатып алды. 2015 жылдың қыркүйегінде компания Bausch & Lomb бөлімшесін нығайту үшін Synergetics USA көз хирургиясы өнімдерін өндірушісін 192 миллион долларға сатып алу ниеті туралы мәлімдеді. 2015 жылдың қазанында компанияның Bausch & Lomb бөлімшесі Doctor's Allergy Formula компаниясын белгісіз сомаға сатып алды. 2015 жылдың 21 қазанында Citron Research негізін қалаушы Эндрю Лефт, Valeant акцияларының қысқа сатушысы, Valeant-тің Philidor Rx Services арнайы дәріханасына және оның еншілес компанияларына өнімдерді жалған сатуды тіркегенін жариялады. Бұл арнайы компаниялар Valeant-тің бақылауында болды және кірісті дұрыс есепке алмады деген айып тағылды. Сонымен қатар, Philidor ұсынатын дәріхана қызметтерін бақылап, Valeant Philidor-дың клиенттерін Valeant-тің өндірген қымбат препараттарына бағыттап отырды деген күдік болды. Бір айыптамаға сәйкес, Valeant қызметкерлері Philidor қызметкерлері болып белгілі бір жұмыстарды атқарған, ал барлық жазбаша хабарламалар жалған есімдермен жасалған. Valeant Citron Research-тың айыптамалары "қате" екенін мәлімдеді. 2015 жылдың 30 қазанында Valeant агрессивті есеп айырысу тәжірибесіне байланысты айыптамаларға жауап ретінде Philidor компаниясымен байланысты жолдарын үзуге келісті. Walgreens Boots Alliance Inc., Walgreens иесі, Valeant үшін дистрибуцияны өз мойнына алды. 2018 жылы бұрынғы Valeant атқарушысы Гари Таннер және Philidor Rx Services компаниясының бұрынғы бас директоры Эндрю Давенпорт пара беру схемасы бойынша қудаланды. Олар төрт айыптама бойынша сотталғаннан кейін бір жылға бас бостандығынан айырылды, соның ішінде сым арқылы жасалған алаяқтық және ақылға сыймас кірістерді жылыстауға қатысты. Олар сонымен қатар 9,7 миллион долларлық параны қайтаруға міндеттелді. Таннер Valeant-тің Philidor компаниясымен қарым-қатынасын басқаруға және компанияның өзінің (қымбат) препараттарына жазылуды арттыру үшін қолданған "балама орындалу" бағдарламасына жауапты болды. Майкл Пирсон басқарған Valeant-тің өсу стратегиясының маңызды бөлігі медициналық және фармацевтикалық компанияларды сатып алу және олардың өнімдеріне бағаны көтеру болды. Valeant-тің өмірді сақтап қалатын дәрілерге экспоненциалды түрде бағаны көтеру стратегиясы сол кезде Berkshire Hathaway вице-президенті Чарли Мангер "терең әдепсіз" және "пайда табу біліміндегі ең нашар зәбірленулерге" ұқсас деп сипаттады. Бұл стратегия АҚШ-тың реттеуші органдарының назарын да аударды. Компания 2015 жылы барлық тауарлық атаулары бар препараттарының бағасын 66 пайызға көтерді, бұл өнеркәсіптегі ең жақын бәсекелесінен бес есе көп. Valeant-тің флуцитозин бағасы Еуропадағыдан АҚШ-та 10 000 пайызға жоғары болды. 2015 жылдың соңында АҚШ Өкілдер палатасының Бақылау және үкіметтік реформа комитетінің мүшелері комитеттің "екі жүрек ауруына арналған препараттарды сату құқығын жақында сатып алған Nitropress және Isuprel" бағасының күрт өсуіне қатысты құжаттарын шақыруға шақырып, Valeant-ке шақыру жолдады. Өкілдер палатасының Бақылау комитеті сонымен қатар дәрі бағасы туралы халық арасындағы алаңдауларға байланысты Valeant-тен құжаттар сұрады. 2015 жылдың қазанында Федералдық сауда комиссиясы Valeant-тің қатаң газ өткізбейтін контактты линзалар өндірісін бақылауын күшейтуге қатысты тергеуді бастады. Valeant-тің 2013 жылы Bausch & Lomb және 2015 жылы Paragon Vision Services компанияларын сатып алуы компанияға қатты контактты линзалар өндірісінің 80 пайыздан астам бөлігін бақылауға мүмкіндік бергені айтылды. 2015 жылдың күзінде басталған бір жақты бағаның өсуі FTC-нің тергеуін күшейтті. 2016 жылдың 15 қарашасында Valeant Paragon Holdings және Pelican Products компанияларын сатуға келісті, бұл 2015 жылғы мамырда Paragon компаниясын сатып алуы газ өткізбейтін контактты линзаларды сатудағы бәсекелестікті азайтты деген айыптамаларды шешу үшін жасалды. 2016 жылдың 29 сәуірінде жарияланған 2015 жылғы жылдық есепте Valeant компаниясы Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы, Массачусетс және Нью-Йорк штатының прокуратуралары, Техас штаты, Солтүстік Каролина Әділет министрлігі, Сенаттың қарттар мәселелері жөніндегі арнайы комитеті және Өкілдер палатасының Бақылау комитеті тарапынан "тергеуге алынғанын" мәлімдеді және құжаттарды алды...
2016-2022: Жозеф Папаның басшылығымен Валеант
2016 жылдың 25 сәуірінде Valeant компаниясы Перригоның бас атқарушы директоры Джозеф Папаны Пирсонның орнына тағайындады және компанияны жаңару жолына салуды тапсырды. Папа стратегиялық сату, қарызды азайту және органикалық өсу бағытына басты. 2017 жылдың қаңтарына дейін компания тері күтімі брендтерін L'Oréal компаниясына 1,3 миллиард долларға, ал Dendreon биотехнологиялық бөлімшесін Sanpower компаниясына 819,9 миллион долларға сатты. Маусым айында iNova Pharmaceuticals компаниясы 910 миллион долларға сатылды. Шілде айында Obagi Medical Products компаниясынан 190 миллион долларға бас тартылды. Қараша айында Sprout Pharmaceuticals компаниясын бастапқы иелеріне сату туралы хабарланды, бұл компания 1 миллиард долларға сатып алынғаннан кейін екі жыл өткен соң болды. Папа басшылығымен 2018 жылдың басында компания қайтадан табысқа ие болды, Allergan ісі күткеннен арзанға шешілді және қарызы 6,5 миллиард долларға төмендеді. Компания 13 негізгі емес бизнес саласынан бас тартып, қарызын 25 миллиард долларға дейін азайтты және 70 арызды, соның ішінде Allergan инсайдерлік саудасына қатысты істі шешті немесе қараусыз қалдырды. 2018 жылдың 8 қаңтарында компанияның Bausch + Lomb бөлімшесі Stellaris өнімін Еуропаға тарату үшін Еуропалық комиссиядан денсаулық, қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау стандарттарына сәйкес екенін растайтын CE белгісін алғанын хабарлады. 2019 жылдың 16 желтоқсанында компания 1933 жылғы АҚШ-тың бағалы қағаздар туралы заңының 11-тарауы бойынша акционерлердің топтық талабын шамамен 1,21 миллиард долларға шешті. Талапкерлер компания инвесторларды бизнес операциялары мен қаржылық көрсеткіштері туралы жаңылыстырды деп айыптаған. Компания келісімнің шарты ретінде барлық бұзушылықтарды жоққа шығарды. 2020 жылдың 31 шілдесінде SEC Bausch Health компаниясының кіріс есебінде және қаржылық есептерде дұрыс емес кіріс тану және қате ақпарат беру фактілері үшін 45 миллион доллар айып төлеуге келіскенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Пирсон SEC-ке 250 000 доллар азаматтық айып төлейтінін, ал Valeant компаниясына 450 000 доллар өтемақы төлейтінін хабарлады. Басқа екі басшы – Хауард Шиллер мен Таня Карро SEC-ке сәйкесінше 100 000 және 75 000 доллар төледі.
Соңғы өзгерістер
Экманның кетуінен кейін Полсон және компания компаниядағы үлесін арттырып, оның ең ірі акционері болды, ал негізін қалаушы Джон Полсон директорлар кеңесіне қосылып, компанияның негізгі бизнесін қайта жаңғыртуға және қарызын азайтуға уәде берді. 2022 жылдың мамыр айында Папаның орнына Томас Аппио компанияның бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Полсон 2017 жылдың маусымынан 2022 жылдың мамырына дейін директорлар кеңесінде болғаннан кейін Бауш Денсаулық сақтаудың төрағасы лауазымына Папаны алмастырды. 2023 жылдың мамырында судья Ричард Г. Эндрюс соттың алғашқы шешімін қолдады, ол 2029 жылдың қазанына дейін Norwich Pharmaceuticals компаниясының 550 мг рифаксиминнің жалпылама нұсқасын бекітуге тыйым салады. Судья Эндрюстің шешімі, Норвичтің рифаксиминге арналған қысқартылған жаңа дәрілік өтініші Бауш Денсаулық сақтаудың бауыр энцефалопатиясының қайталану қаупін азайтуға арналған Xifaxan патенттерін бұзғаны туралы бұрынғы шешімін нығайтады. 2023 жылдың маусымында компанияның ауыз қуысы денсаулығы бизнесі OraPharma Алекс Родригеспен бірлесіп "Негізіңді қорға" тіс жегісінің алдын алу кампаниясын іске қосты. 2023 жылы компанияның кірісі 8,76 миллиард долларды құрады (2022 жылмен салыстырғанда 7,9% өсім). Түзетулер енгізілген EBITDA 3,01 миллиард долларды құрады (2022 жылға қарағанда өзгеріс жоқ). Таза қарыз 21,65 миллиард долларды құрады, оның ішінде баланстағы 947 миллион доллар (компанияның нарықтық құнынан 5,7 есе). Bausch Health компаниясының төрт операциялық сегментінің үшеуі кірісті арттырды, ең жоғары нәтиже компанияның ең ірі бизнесі – Salix Pharmaceuticals (8% өсім) компаниясынан түсті (кірістің шамамен жартысы, сегменттік пайданың 59%). Salix өнімдерінің 80% диареяны емдеуге арналған антибиотик Xifaxan құрайды. Bausch Health Companies (Salix Pharmaceuticals) Relistor препаратының II фазалық зерттеуін бастаған зерттеушіге қолдау көрсетуде. Препарат бас және мойын аймағының резецияланатын жазық клеткалық карциномасы бар пациенттерге арналған.
Өнімдер
Bausch Health компаниясының негізгі өнімдері дерматология, неврология және жұқпалы аурулар салаларындағы дәрілерді қамтиды.