Кіріспе

Американдық полярлық зерттеуші және армия генералы (1844–1935)

Адольф Вашингтон Грили (27 наурыз 1844 – 20 қазан 1935) – Америка Құрама Штаттары армиясының офицері және полярлық зерттеуші. Ол генерал-майор шеніне жетті және Құрмет медалімен марапатталды. Массачусетс штатының Ньюберипорт қаласында туған, 1860 жылы Браун орта мектебін (қазіргі Ньюберипорт орта мектебі) бітірген. 1861 жылы Америка Азамат соғысына Одақ армиясына қатысты. 1863 жылы екінші лейтенант, 1864 жылы бірінші лейтенант, ал 1865 жылы капитан шеніне көтерілді. Соғыс аяқталғаннан кейін, соғыс кезіндегі ерліктері үшін майор шеніне шығарылды. Соғыстан кейін Грили тұрақты армияда екінші лейтенант болып тағайындалды. 1881 жылы Арктиканы зерттеу мақсатымен құрылған 25 адамдық Леди Франклин шығанағы экспедициясын басқаруға тағайындалды. Экспедицияда азық-түлік азайды және бірнеше қайта жабдықтау және құтқару операциялары сәтсіз аяқталды. 1884 жылы Грили мен оның серіктері құтқарылған кезде, бар болғаны алты адам тірі қалды. 1887 жылдың наурыз айында президент Гровер Кливленд оны армияның бас сигнал офицері қызметіне, бригадир генерал шенімен тағайындады. Бұл қызметте ол испан-американ және филиппин-американ соғыстары кезінде және олардан кейін қажет болған жаһандық байланыс желілерін құруға және күтіп ұстауға жауапты болды. 1906 жылдың ақпанында Грили генерал-майор болып тағайындалды. 1906 жылдың сәуір айында Сан-Францискодағы жер сілкінісінен кейін жеңілдету жұмыстарын басқаруға жіберілді. Грили 1908 жылы 64 жасқа толған соң армиядан кетті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Грили Арктикадағы тәжірибесі туралы көптеген мақалалар мен кітаптар жазды. 1935 жылдың наурыз айында "үлкен мемлекеттік қызметі" үшін Құрмет медалімен марапатталды. Грили 1935 жылдың 20 қазанында Вашингтонда қайтыс болды. Ол Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.

Ерте өмір

Грили 1844 жылғы 27 наурызда Массачусетс штатындағы Ньюберипорт қаласында Джон Балх Грили мен Фрэнсис Данн Кобб Грилидің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Ньюберипортта білім алды және 1860 жылы Браун орта мектебін (қазіргі Ньюберипорт орта мектебі) бітірді. 1865 жылдан 1867 жылға дейін Грили соғыстан кейінгі Нью-Орлеанды оккупациялауға қатысты. Сигнал корпусында, сондай-ақ Ауа райы бюросы да бар, Грили ауа райын болжау бойынша сарапшы ретінде танылды. Экспедиция АҚШ үкіметімен астрономиялық және полярлық магниттік деректерді жинау үшін тапсырылды, бұл жұмысты Грелидің экипажының бір бөлігі болған астроном Эдвард Израиль жүргізді. Экспедицияның тағы бір мақсаты – екі жыл бұрын Арктикада жоғалған «Жаннетт» кемесінің іздерін табу еді. Экспедиция SS Proteus пароходымен жүзіп кетті. 1882 жылы Грили иттермен жүріп, Эльсмир аралының солтүстік бөлігін зерттеу кезінде тау жотасын көріп, оны Конгер жотасы деп атады. Ол сонымен қатар Хазен көлінен Инуит тауларын да көрді. Грилидің тобы 1882 және 1883 жылдары Эльсмир аралындағы Форт-Конгердегі Грилидің лагеріне екі жабдықтау партиясы жетпегендіктен қиындыққа ұшырады. Оның командасы Кейп-Сабинге жеткенде, жабдықтау кемелерінен қалған азық-түлік пен жабдықтарды табуды күтті, бірақ олар жеткізілмеді. Капитан Уинфилд Скотт Шлей басқаратын құтқару экспедициясы USRC Bear (Гринок, Шотландияда салынған бұрынғы кит аулау кемесі) кемесімен Грили тобын құтқаруға жіберілді. Грили мен басқа да аман қалғандар өлімге жақын болды; біреуі үйге қайтар жолда қайтыс болды. Олар батырлар ретінде құрметтелді, бірақ батырлық уақытша каннибализм туралы сенсациялық айыптаулармен дақталды, оны Грили жоққа шығарды. Грили экспедициясы туралы көрме 1893 жылы Колумбия көрмесінің бөлігі болды және стереоскопиялық суреттерге түсірілді.