Эмма Тенаяука: Мексика-Америкалық еңбек қозғалысының көшбасшысы
Emma Tenayuca
Эмма Тенаюка – американдық еңбек қозғалысының белгілі қайраткері, Техас штатындағы мексикалық жұмысшыларды ұйымдастырушы. 1938 жылғы Сан-Антонио шелек қағушыларының ереуіліне жетекшілік еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексикалық-американдық еңбек көшбасшысы Эмма Беатрис Тенеюка (21 желтоқсан 1916 – 23 шілде 1999) – американдық еңбек қозғалысының көшбасшысы, кәсіподақтарды ұйымдастырушы, азаматтық құқықтар белсендісі және педагог. Ол 1930 жылдары Техас штатында мексикалық жұмысшыларды ұйымдастырудағы еңбегімен, әсіресе 1938 жылғы Сан-Антонио пекан қабығын сызушылар ереуілін жетекшілік еткенімен әйгілі. Сондай-ақ, ол мексикалықтар мен мексикалық-американдықтардың мүддесін қорғау мақсатында АҚШ Коммунистік партиясымен байланыс жасағанымен де танымал.
Mexican American labor leader
Emma Beatrice Tenayuca (December 21, 1916 – July 23, 1999) was an American labor leader, union organizer, civil rights activist, and educator. She is best known for her work organizing Mexican workers in Texas during the 1930s, particularly for leading the 1938 San Antonio pecan shellers strike. She was also known for her involvement with the U. S. Communist Party to advocate for Mexicans and Mexican Americans.
Жеке өмір
Тенеюка 11 балалы отбасында өсті, бірақ ата-анасының жағдайын жеңілдету үшін ерте жасынан әжесі мен атасымен бірге тұруға көшті. Ол мексика-американдық отбасында дүниеге келді, ал олардың Оңтүстік Техастағы тарихы Мексиканың тәуелсіздігінен және Мексика-АҚШ соғысынан бұрынғы кезеңге дейін жетеді. Тенеюка отбасы Ұлы депрессиядан ауыр қанағаттанды, және Эмма айналасындағы қара жұмысшылардың қиын жағдайларын көре бастады. 1938 жылы ол "Гомер Брукс" атты лақап атымен танымал ұйымдастырушы Гомер Бартчиге үйленді. Кейіннен ол Сан-Антониодағы Our Lady of the Lake университетінде білім беру саласында магистр дәрежесін алды. Ол 1982 жылы зейнетке шыққанға дейін Харландейл мектеп округінде оқытумен айналысты.
Tenayuca grew up in a family of 11 but began living with her grandparents at an early age in order to ease the burden on her parents. She was born into a Mexican American family, and their lineage in South Texas predated both Mexican independence and the Mexico United States War. The Tenayuca family were hit hard by the Depression, and all around her, Emma began to see the suffering of low class workers. In 1938 she married organizer Homer Bartchy who used the alias "Homer Brooks". She later earned a master's in education from Our Lady of the Lake University in San Antonio. From there she went on to teach in Harlandale School District until her retirement in 1982.
Саяси қатысу
1937 жылы Эмма Тенеюка АҚШ Коммунистік партиясына қосылды. Ол Коммунистік партияға мүше болғанымен, өзінің партия мүшесі екенін жариялаған жоқ және басқаларды оған қосылуға шақырмады. Ол партияның теңдік пен мұқтаж азшылықтарға көмектесу идеяларымен келісетіндіктен қосылды. Америка Құрама Штаттарында коммунизмге қарсы кең таралған көзқарас болғандықтан, Тенеюка Коммунистік партиямен байланысы үшін мақсатқа алынып, сынға ұшырады. Жұмыс берушілер, шіркеулер және басқа да билік өкілдері Тенеюканы радикалдық бейнелеу үшін «қызыл сүреу» науқанын ұйымдастырды. Мексикалық американдықтардың құқықтарын қорғауға деген ниеті сақталғандықтан, ол тіпті 1938 жылы Техас штатынан партия өкілі ретінде сайлауға түсті. Ол ешқашан ресми түрде Коммунистік партияның мүшесі екенін мойындамаса да, еңбек қозғалысындағы коммунистік ұйымдармен байланысы және коммунистпен некесінің арқасында оның аты-жөні осы партиямен тығыз байланысты болды. 1946 жылы Эмма Тенеюка көңілі толып, Коммунистік партиядан шықты. Оның наразылығына себеп болған факторлардың бірі – Молотов-Риббентроп пактісінің жасалуы болды. Орта мектепті бітіргеннен кейін Тенеюка лифт операторы болып жұмыс істеді, бірақ ол адам құқықтары үшін күресін жалғастырды. Тенеюка өзінің қауымында көптеген қиындықтарға тап болды. Кішкентай кезінде ол Plaza del Zacate (Шөп алаңы) – социалистер мен анархистер жиналып, шағымдары бар отбасылармен сөйлесіп, жұмыс істейтін қоғамдық алаңға жиі баратын. Сол кезде Сан-Антониодағы көптеген мексикалықтар мен мексикалық американдықтар 1910 жылдардағы Мексика революциясынан қашып келген және «Жаңа мәміле» бағдарламаларынан – жұмыс орындары мен тұрғын үйден шеттетілді. Бұған қоса, мексикалық американдықтар АҚШ жұмыс орындарын ұрлап жатыр деген қорқыныш пен Ұлы депрессия кезіндегі жұмыс орындарының азаюына байланысты жаппай депортацияға ұшырады.
In 1937, Emma Tenayuca joined the U. S. Communist Party. Although she joined the Communist Party, she did not claim to be a part of the party and she did not try to convince others to join. She joined because the Communist Party held beliefs that aligned with her own which were in support for equality and helping struggling minorities. Due to major anticommunist beliefs in the United States, Tenayuca was targeted and criticized due to her affiliation to the Communist Party. Employers, churches, and other authorities created a red baiting campaign to paint Tenayuca as a radical. Still wanting to advocate for Mexican American rights, she even ran for office as a party representative for Texas in 1938. Although she never officially claimed to be a part of the Communist Party, she was still heavily associated with it due to her involvement with communist led organizations in the labor movement and her marriage with a publicly announced communist. In 1946, Emma Tenayuca decided to leave the Communist Party because of disappointment. One factor in particular that led to her disillusionment was the signing of the Molotov–Ribbentrop Pact. After high school, Tenayuca obtained a position as an elevator operator, but she continued working for human rights. Tenayuca was exposed to many hardships in her community. Often as a young child, she would go to the Plaza del Zacate (Grass Plaza), a public square where socialists and anarchists would come to speak and work with families with grievances. Many Mexican and Mexican Americans in San Antonio at the time had fled the Mexican Revolution during 1910s and were excluded from the New Deal's jobs and housing programs. Additionally, Mexican Americans were facing massive deportations due to fears that they were stealing U. S. jobs and because of reduced jobs available during the Great Depression.
1938 жылғы еңбек ереуілі
1930 жылдары Сан-Антонио киім өнеркәсібі үшін маңызды орталық болды; алайда жұмысшылар нашар еңбек жағдайына тап болды, жалақылары төмен еді және жұмысқа орналасуына кепілдік берілмеді. Тенеюка осы ереуіл оқиғасы болған кезде 21 жаста болған. Ереуіл барысында Тенеюка мен жұмысшылар түрлі қиындықтарға ұшырады, оның ішінде құқық қорғау органдарымен және компанияның сақшыларымен қақтығыстарға да тап болды. Тенеюка жұмысшылардың талаптары орындалуын қамтамасыз ету үшін тынымсыз еңбек етті. Ол пикеттер ұйымдастырды, сөздер сөйледі және басқа кәсіподақтар мен ұйымдардан қолдау алу үшін өзінің коммуникация дағдыларын пайдаланды. Отыз жеті күннен кейін, қаладағы жеміш қабығын өңдейтін кәсіпкерлер төрелікке қатысуға келіскенде ереуіл аяқталды. Сол жылдың қазан айында «Әділ еңбек стандарттары туралы» заң ең төменгі жалақыны сағатына жиырма бес центке көтерді. Тенеюканың суреті мен өмірбаяны Time журналында жарияланды, онда журнал оны «көптеген азаматтық наразылықтардың алдыңғы қатарында» деп сипаттады.
In the 1930s, San Antonio was a significant hub for the garment industry; however, the workers were subjected to deplorable working conditions, received low earnings, and were not guaranteed employment. Tenayuca was just 21 years old when the strike occurred in the community. For the duration of the strike, Tenayuca and the employees were subjected to a variety of hardships, including violent encounters with law enforcement and company goons. Tenayuca worked tirelessly to ensure that the workers' demands were met. She organized picket lines, delivered speeches, and used her communication skills to garner support from other unions and organizations. After thirty seven days, the strike was finally called off when the pecan operators in the city decided to participate in arbitration. The Fair Labor Standards Act increased the minimum wage to twenty five cents an hour in October of that same year. Tenayuca was pictured and profiled in Time magazine, where the publication referred to her as "the frontline of most of its civic commotions."
Америка жұмысшыларының альянсы
1938 жылы Сан-Антонио қалалық кеңесіне қарсы демонстрацияға жетекшілік еткеннен кейін Тенеюка "қырқыс тудыруға" және "қоғамдық тәртіпті бұзуға" айыпталды, бірақ дәлелдемелердің жетіспеуіне байланысты айыптаулар алынып тасталды. Осы кері кетуге қарамастан, Тенеюка өз қызметін жалғастырып, 1940 жылдардың соңына дейін Америка Жұмысшылар Альянсы (WAA) және басқа да кәсіподақтар үшін жұмыс істеді. WAA 1935 жылы АҚШ Коммунистік партиясы (CPUSA) тарапынан Ұлы депрессия кезінде дәстүрлі кәсіподақтарға қабылдамаған жұмыссыз, толық емес жұмыспен қамтылған және біліктілігі жетілмеген жұмысшыларды жұмылдыру мақсатымен құрылған. Ұйымның мақсаты – мемлекеттік қаржыландырылатын жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді, жұмыспен қамтуға көмектесу бағдарламаларын және жұмысшылардың құқықтарын қорғауды ілгерілету болды. Ол өзінің табандылығы мен жұмысшылардың құқықтарына деген адалдығы үшін әріптестерінің және еңбек қозғалысының құрметі мен сыйлылығына ие болды. Тенеюка WAA-ның белгілі және ашық мүшесі ретінде, қызметкерлерді ұйымдастыру және ұйымның мақсаттарын ілгерілету үшін үнемі күресті.
Following her leadership of the 1938 demonstration against the San Antonio City Council, Tenayuca was accused of "inciting a riot" and "disturbing the peace," but the accusations were dropped for a lack of supporting documentation. Despite this setback, Tenayuca continued her activity and worked until the late 1940s for the Workers Alliance of America (WAA) and other labor unions. The WAA was established in 1935 by the Communist Party USA (CPUSA) as a front organization to mobilize the unemployed, underemployed, and unskilled workers who were shut out of traditional unions during the Great Depression. The organization's goal was to promote government funded unemployment insurance, employment aid programs, and the defense of workers' rights. She gained the respect and admiration of her coworkers and the larger labor movement because of her persistence and unflinching dedication to the cause of workers' rights. Tenayuca constantly fought to organize employees and advance the objectives of the organization as a prominent and outspoken WAA member.
Бейбітшілік пен бостандық үшін әйелдер лигасы
Эмма Тенеюка сондай-ақ әлеуметтік әділдік, теңдік және қарусыздануды ілгерілету миссиясымен 1915 жылы құрылған дүниежүзілік феминисттік топ – Бейбітшілік және еркіндік үшін әйелдер лигасының (WLPF) мүшесі болды. 1930 жылдардың соңында Сан-Антониодағы наразылықтан кейін Тенеюка Әйелдер азаттық партиясына (WLPF) қатысты. 1940 жылы ол Вашингтон қаласында өткен Әйелдер азаттық қозғалысының (Women's Liberation Movement for Peace, WLPF) халықаралық конвенциясына делегат ретінде қатысты, ұйымның Сан-Антонио филиалын өкілдік етті. Тенеюканың конвенцияға қатысуы оған Екінші дүниежүзілік соғыстың қақтығыстары кезінде бейбітшілік пен қарусыздандырудың маңыздылығын талқылауға мүмкіндік берді. 1944 жылы Тенеюка шекаралық патрульдің мигранттарға қатыгездікпен қарауына қарсы тағы да демонстрация ұйымдастырды. Сан-Антониодағы 1500-ден астам адам қатысқан оның митингісі Шекаралық патрульдің қатыгез және адамгершілікке жат әрекеттерін қатты айыптады. Бұл наразылықтар Тенеюканың мексикалық мигранттарға қатысты жасалған әділетсіздікке қарсы күреске деген берік ұстанымын және оның әділ және тең қоғам құруға деген қажырлы ниетін көрсетеді. Тенеюканың өмірі оның арнаулы еңбегі мен үлесін құрметтеу үшін жазылған пьесалар арқылы да бейнеленеді. Тенеюканың толық өмірбаянын оның немере қызы жазып, 2021 жылы жарық көруі жоспарланған. Оңтүстік Техас азаматтық құқықтар жобасы азаматтық құқықтарды қорғауға жұмыстанушыларға жыл сайын табыс етілетін «Эмма Тенеюка» сыйлығын тағайындады. Тенеюка көптеген тұтқындалуларға қарамастан, өткізген көптеген демонстрацияларының арқасында «La Pasionaria de Texas» («Техас жалыны») деген лақап атын алды. АҚШ Коммунистер партиясының бір бөлімі де оның құрметіне аталған.
Emma Tenayuca was also a member of the Woman's League for Peace and Freedom (WLPF), a worldwide feminist group that was established in 1915 with the mission of advancing social justice, equality, and disarmament. In the late 1930s, shortly after the protest in San Antonio, Tenayuca became involved in the Women's Liberation Party (WLPF). In 1940, she attended the international convention of the Women's Liberation Movement for Peace (WLPF) in Washington, D. C., as a delegate, representing the San Antonio branch of the organization. Tenayuca's participation in the convention allowed her to discuss the importance of peace and disarmament amidst the hostilities of World War II. In 1944, Tenayuca again demonstrated against the Border Patrol's violent treatment of migrants. Her rally in San Antonio, attended by over 1,500 people, was a powerful condemnation of the cruel and inhumane practices of the Border Patrol. These protests reveal Tenayuca's strong commitment to fighting against injustices faced by Mexican migrants and her unwavering determination to create a more just and equal society. Tenayuca's story is also seen through play dramas written to honor her dedication and contributions. A full biography of Tenayuca's life is in the process of being written by her niece scheduled for publication in 2021. The South Texas Civil Rights Project has dedicated an annual award, The Emma Tenayuca Award, given to individuals working to protect civil rights. Tenyuca earned the nickname "La Pasionaria de Texas" (Spanish for "The Passionate One") due to her many demonstrations in the face of numerous arrests. The Party of Communists USA even has a chapter named in her honor.