АҚШ-тағы «MEChA» ұйымы және Чикано қозғалысы

Кіріспе

АҚШ ұйымы M. E. Ch. A. (испан тілінде: Movimiento Estudiantil Chicano de Aztlán; "Азтлан Чикано студенттік қозғалысы") – АҚШ-та негізделген, саяси әрекеттер арқылы чикано халқының бірлігі мен күшін арттыруды мақсат ететін ұйым. Ұйым атауының аббревиатурасы – чикано тіліндегі "меча" сөзі, ол ағылшын тіліндегі "match" (шайтан) сөзінің чиканоша айтылуы және осылайша от немесе ұшқын символы болып табылады; "меча" испан тілінде фитиль немесе шыбық деген мағынаны білдіреді. MEChA ұраны – "La Union Hace La Fuerza" ("Бірлік – күш").

География

1969 жылы MEChA Калифорния штатының Санта-Барбара қаласында құрылды, онда чиканолар «El Plan de Santa Barbara» қабылдады. Манифест колледждер мен университеттерде чиканотану факультеттерін құру стратегиясын ұсынды. Студенттердің саяси күшін біріктіру арқылы MEChA кампуста маңызды саяси күшке айналды, ал атауы әлеуметтік теңсіздіктерге қарсы тұру және радикалды әрекеттер арқылы ассимиляцияны қабылдамау позициясын көрсетеді. Ұйым студенттердің бастамасымен Калифорнияда құрылса да, MEChA кіші орта мектептерде, жоғары мектептерде, қауымдық колледждерде және университеттерде бөлімшелері бар ұлттық ұйымға айналды. Алайда, MEChA-ның географиялық кеңдеуі біркелкі болған жоқ. 1969-1971 жылдар аралығында MEChA Калифорнияда, Лос-Анджелес, Санта-Барбара, Сан-Диего және Риверсайд-Сан-Бернардинодағы кампустарда белсенділіктің негізгі орталықтарымен қарқынды өсті. Басқа алғашқы бөлімшелер Вашингтон, Орегон, Аризона, Колорадо және Индиана штаттарында құрылды. Осы жылдары жаңа бөлімшелер тек университеттер мен колледждерде ғана ашылды. Активист Мария Луиза Аланис Руис студент кезінде Орегон бөлімшесіне қосылды, ол чикана феминизміндегі белсенді және ғалым ретінде өмір сүрген кезінде болды. 1970 жылдардың басында Гарвард, Йель және Браун университеттері сияқты Айви Лигасының университеттерінде бірнеше MEChA бөлімшелері құрылды. MEChA көбінесе Батыс жағалауындағы ұйым болып қала берді. 1980 жылдары одан әрі кеңейіп, MEChA бөлімшелері қауымдық колледждерде және жоғары мектептерде пайда бола бастады, бірақ негізінен Калифорнияда және әсіресе Оңтүстік Калифорнияда. Кереметі, ұйым Техас штатында танымал бола алмады. Техас университетінде 1967 жылдан кем дегенде 1972 жылға дейін Мексикалық-американдық студенттер ұйымы (MASO) белсенді болды, ал Сан-Антониодағы Сент-Мэри колледжінің студенттері MAYO ұйымына қосылды, бірақ 1980 жылдардың ортасына дейін Техаста MEChA бөлімшелерінің немесе басқа студенттік ұйымдардың белгілері байқалған жоқ. Флорида және басқа оңтүстік штаттарында университеттер мен қалаларда мексикалық-американдықтардың саны артып келе жатқанына қарамастан, елдің осы бөлігінде ешқандай бөлімше туралы ақпарат табылған жоқ. Алайда, MEChA-ның географиясы шектеулі болғанымен, Калифорнияда және басқа батыс штаттарында өмір сүру және кеңею қабілеті ерекше болды. Студенттік ұйымдар көбінесе ұзаққа созылмайды. Бірақ MEChA онжылдық сайын кеңейіп келеді. 1990 жылдары MEChA он жыл бойы баяу өсті, бірақ 2000 жылдары ұйым жаңа бөлімшелердің күрт өсуін көрді.

In 1969, MEChA was founded in Santa Barbara, California where Chicanos adopted "El Plan de Santa Barbara." The manifesto provided a strategy to establish Chicano Studies Departments within colleges and universities. By consolidating students' political power, MEChA became a significant on campus political force and the name signified a position to challenge social injustices and to reject assimilation through radical activism on campus and in the community. While the student led organization formed in California, MEChA became a national organization with chapters in junior middle schools, high schools, community colleges, and universities. Yet MEChA's geographic expansion was rather uneven. From 1969 to 1971, MEChA grew rapidly in California with major centers of activism on campuses in Los Angeles, Santa Barbara, San Diego, and the Riverside San Bernardino area. Other early chapters were also established in Washington, Oregon, Arizona, Colorado, and Indiana. In these years, new chapters were founded at universities and colleges exclusively. The activist Maria Luisa Alanis Ruiz joined the Oregon chapter while a student as part of her life as both an activist and academic in chicana feminism. By the early 1970s, a few MEChA chapters were founded in the East but mainly at Ivy League schools such as Harvard, Yale, and Brown University. MEChA largely remained a West coast organization. Expanding further in the 1980s, MEChA chapters began to appear in community colleges and high schools, but again predominantly in California and especially Southern California. Surprisingly, the organization did not catch on in Texas. A Mexican American Student Organization (MASO) was active at the University of Texas from 1967 until at least 1972 and students at St. Mary's College in San Antonio joined MAYO but there are no signs of MEChA chapters or other student groups in Texas until the mid 1980s. As for Florida and other southern states, we have found no information about any chapters in this part of the country despite the growing Mexican American presence on campuses and in the region's cities. But if MEChA's geography was limited, its ability to survive and expand in California and other western states was remarkable. Student organizations rarely last very long. But MEChA has expanded decade by decade. During the 1990s, MEChA experienced a decade of slow growth yet in the 2000s the organization saw an incredible upsurge of new chapters.

Сын

2008 жылы MEChA ұлттық веб-сайтында былай делінген: «Чиканалар мен чиканолар ретінде, Ацланның тумысынан бізге тиесілі жерді иеленуге құқығы бар ежелгі халықтың ұлттық қозғалысымыз. Ұлтшыл қозғалыс ретінде біз халқымызды біздің жерімізді басып алған қанаушы қоғамның езгісінен азат етуге тырысамыз. Осылайша, ұлтшылдық принципі Ла Фамилия де Ла Разаның мәдени дәстүрлерін сақтауға және Chicana/Chicano халықтары ретіндегі біздің өзімізді нығайтуға қызмет етеді». Мұндай мәлімдемелер MEChA-ны консервативті ағымдар, соның ішінде National Review және Мишель Малкин сынға алды, олар MEChA-ның нәсілшіл және сепаратистік көзқарастармен тоқталғанын айыптайды. The Times Online журналы 2003 жылғы Калифорния губернаторына үміткер Круз Бустамантемен байланысын сипаттағанда MEChA-ны «радикалды мексикалық студенттік ұйым» деп атады. Сыншылар сондай-ақ ұйымның Астлан сөзін қолдануын атап өтеді: көптеген адамдар үшін бұл сөз бұрынғыдағы Оңтүстік-Батыс АҚШ-тың көп бөлігін құраған нақты аймақты еске түсіреді, сондықтан кейбір сыншылар бұл фразаның қолданылуы даулы «қайта жаулау» теориясын қолдайды деп санайды. MEChA қолдаушылары Aztlan мифологиясының өзі жаулап алынған жерлерді қайтаруға сілтеме жасамайтынын, ол тек ацтек халқының отанының сипаттамасы екенін көрсетеді. MEChA-ны сынға алатындар «Por La Raza todo, Fuera de La Raza nada» фразасын этноцентризм мен нәсілшілдік деп санайды. Бұл фраза El Plan Espiritual de Aztlán құжатында MEChA-ның ресми «ұраны» ретінде келтірілген. MEChA мүшелерінің өзі «La Raza» терминін әртүрлі интерпретациялайды. Кейбіреулер бұл терминді тек метистер мен чиканоларға қатысты қолданса, ал енді біреулері оны барлық испаноязықты және этникалық азшылықтарға қатысты қолданады. Бұл фразаның болуы мүмкін себебі – Куба революциясы, ол ұқсас ұранды қолданған: «Por la revolución todo, fuera de la revolución nada!». MEChA ресми сайтында айтылғандай, ұйым «әлеуметтік-экономикалық жағдайына, жынысына, нәсіліне немесе сексуалдық бағдарына қарамастан мүшелікке қабылдаудан бас тартпайды». 1998 жылы Калифорния политехникалық мемлекеттік университетінде (Cal Poly SLO) өткен MEChA жастар конференциясының бағдарламасында университет «Cal Poly State Jewniversity» деп таныстырылды. Бағдарламада Нью-Йорк қаласы «Еврей Йоркі» деп аталды. Антидеффамация лигасы бағдарламаға наразылық білдіргеннен кейін, Cal Poly MEChA ұйымы ресми түрде кешірім сұрады, антисемитизмді жоққа шығарды және конференция бағдарламасын жасауға жауапты студенттерді қуды. Ла Разаның Ұлттық Кеңесі (NCLR) кейбір мүшелерінің айтқан даулы мәлімдемелеріне байланысты MEChA-дан алшақтады. NCLR баспасөз хабарламасында: «NCLR ұйымның құрылтай құжаттарының кейбіреулерінде, мысалы, Plan Espiritual de Aztlán-да орынсыз риторика бар екенін мойындайды, сондай-ақ MEChA мүшелерінің кейбіреулерінің риторикасы экстремистік және қоздырғыш екенін мойындайды. NCLR бұл риториканы ашық және бірнеше рет жоққа шығарды» делінген. Алайда, NCLR MEChA-ның миссиясы жоғары білім беру орындарындағы латиноамерикалық студенттерді қолдау екенін атап өтті. Plan Espiritual de Aztlán-да қамтылған риторикаға сілтеме жасай отырып, NCLR Los Angeles Times газетінде жарияланған мақаласында журналист Густаво Арелланоның «1960 жылдардың ескірген ескерткіштеріне көбінесе ешкім мән бермейді, тіпті оларды оқымайды» деген сөзін келтірді. Ареллано сондай-ақ мақаласында өзінің сыныптастарының барлығы колледжді бітіріп, табысты мансапқа қол жеткізгенін атап өтті, бұл латиноамерикалықтардың тек 12%-ының жоғары білім алғанын ескеретін болсақ, сирек кездесетін жағдай.

In 2008, a passage from MEChA's national website read: 'As Chicanas and Chicanos of Aztlán, we are a nationalist movement of Indigenous Gente that lay claim to the land that is ours by birthright. As a nationalist movement we seek to free our people from the exploitation of an oppressive society that occupies our land. Thus, the principle of nationalism serves to preserve the cultural traditions of La Familia de La Raza and promotes our identity as a Chicana/Chicano Gente.' Such statements have led MEChA to be criticized by right wing sources, including the National Review and Michelle Malkin which alleges that MEChA is tinged with racist and separatist views. The Times Online has referred to MEChA as "a radical Mexican student organisation" in describing the associations of 2003 California gubernatorial candidate Cruz Bustamante. Critics also point out the group's use of the word Aztlán: To many, this word calls to mind a once real region comprising much of the Southwestern United States and as a result, some critics feel use of the phrase implies support for the controversial theory of reconquista. While MEChA supporters point out that the Aztlan mythology itself does not refer to reclaiming conquered lands, it simply describes the home of the Aztec people. Critics of MECha regard the phrase "Por La Raza todo, Fuera de La Raza nada" as ethnocentric and racist. This phrase appears in El Plan Espiritual de Aztlán as the official "slogan" of MEChA. MEChA members themselves differ in their interpretations of "La Raza". While some use the term to strictly refer to only mestizos and Chicanos, others use it to mean all Hispanics and minorities. A possible origin of the phrase is the Cuban Revolution, which used the similar slogan "Por la revolución todo, fuera de la revolución nada!" According to the official MEChA website, the organization "does not exclude membership based on socio economic status, gender, race, or orientation." A 1998 MEChA youth conference at California Polytechnic State University (Cal Poly SLO) featured a printed program that introduced the school as "Cal Poly State Jewniversity". The program also referred to New York as "Jew York". When the Anti Defamation League objected to the program, the Cal Poly MEChA organization issued a formal apology, a repudiation of the anti Semitism and expelled those students who had been responsible for the production of the printed conference program. The National Council of La Raza has distanced itself from MEChA due to controversial allegations made by some of its members. In a public press release, NCLR declared, "NCLR freely acknowledges that some of the organization's founding documents, e. g., Plan Espiritual de Aztlán, contain inappropriate rhetoric, and NCLR also acknowledges that rhetoric from some MEChA members has been extremist and inflammatory NCLR has publicly and repeatedly disavowed this rhetoric". However, the NCLR emphasized that MEChA's mission statement is to support Latino students at institutions of higher education. In reference to the rhetoric included in the Plan Espiritual de Aztlán, the NCLR quoted journalist Gustavo Arellano who commented in a Los Angeles Times op ed article,"few members take these dated relics of the 1960s seriously, if they even bothered to read them." Within the article, Arellano also noted that all of the MEChA members of his class graduated from college and have gone on to successful careers, a rarity at a time when only 12% of Latinos have a college degree.

Даулар

1995 жылдың мамыр айында Сан-Диегодағы Калифорния университетінің MEChA бөлімшесінің басылымы Voz Fronteriza "Миграция шошқасының өлімі" атты редакциялық мақала жариялады, онда Латын иммиграциялық және натурализация қызметінің (INS) қызметінде қайтыс болған Луис А. Сантьягоның өлімі тойланды. Мақалада Сантьяго "өз халқына сатқын" деп айтылып, "Біз осы шошқаның өлгеніне қуаныштымыз, ол өлуге лайық еді", – делінген. Сондай-ақ, "Барлық Мигра шошқаларын өлтіру керек, жалғыз жақсысы – өлі шошқа. Қарсылық көрсетудің уақыты келді. Миграға қарсы патруль ұйымдастыру керек" деген пікірлер келтірілген. Бұл мақала жұртшылықтың наразылығын туғызды, ал конгрессмен Дункан Л. Хантер UCSD-ге федералдық қаржыландыруды тоқтатуға бағытталған заң қабылдауға әрекеттенетінін мәлімдеді. UCSD газеттің редакциялық мақала жариялау құқығын қорғап, оны сөз бостандығымен қорғалғанын айтты. Дереккөздің сенімділігі күмәнді: certain=y

In May 1995, Voz Fronteriza, a publication of the MEChA chapter at the University of California, San Diego published an editorial entitled "Death of a Migra Pig," which celebrated the recent death of Luis A. Santiago, a Latino Immigration and Naturalization Service (INS) officer who died in the line of duty. The editorial stated that Santiago was a "traitor to his race," and that "We're glad this pig died, he deserved to die," and argued, "All the Migra pigs should be killed, every single one the only good one is a dead one The time to fight back is now. It is time to organize an anti Migra patrol It is to [sic] bad that more Migra pigs didn't die with him." The article generated public outrage, and Congressman Duncan L. Hunter threatened to pursue legislation that would eliminate federal funding for UCSD. UCSD defended the paper's right to publish the editorial, arguing that it was protected by Freedom of Speech. Unreliable source: certain=yUnreliable source: certain=y
On May 11, 1993, Chicano students at University of California, Los Angeles (UCLA) caused damage to the Faculty Center estimated between $35,000 to $50,000 during a riot which ensued following the university administration's rejection of the creation of a Chicano Studies program, an announcement that was made on the eve of César Chávez's funeral. Following this incident, MEChA students organized peaceful demonstrations at UCLA, including a 14 day hunger strike which garnered support from several California state leaders and ultimately resulted in the establishment of The César Chávez Center. In February 2002, MEChA members were accused of theft of an entire press run of a particular issue of the UC Berkeley conservative newspaper California Patriot which was featuring an article that labelled MEChA a "neo Nazi" like organization. Police reported that over 3,000 copies (valued at $1,500 $2,000) were stolen during a break in at the Patriot office in Eshleman Hall. The issue of the paper included an article, entitled "MEChA: Student Funded Bigotry and Hate," blames the group for impeding "advances in civil rights toward a colorblind American society" through "anti American hate" and "a mentality that leads its adherents to believe anyone who is white and male is to blame for any historical injustice." The article written by the California Patriot staff, which Time magazine described as reveling in their roles as provocateurs, included controversial remarks made by a separate organization that were falsely attributed to MEChA. MEChA denied any involvement in the incidents and "condemns harassment," said Livia Rojas, a leader in the group. The case was ultimately dropped as insufficient evidence was found to implicate any suspects. Unreliable source: certain=y
On May 18, 2006, nearly 2,000 copies (of a total run of 5,000 copies) of The Courier were removed from newspaper boxes on the Pasadena, California, campus, torn in half and returned to the paper's campus office with a signed note claiming responsibility. The letter expressed disappointment for the lack of coverage provided for a MEChA hosted event on May 12, 2006, which had involved "months of hard work". It ended stating: "As students of P. C. C., we can not accept this issue of the Campus Courier." However, student leaders of MEChA on campus maintained that the group as a whole was not responsible for the incident. A subsequent investigation determined that the theft had been committed by an individual MEChA member who admitted to acting alone. The student was ordered by the university to serve community service hours and repay the costs for the damaged issues. The Courier's advisor said that there was no lingering animosity between the paper and MEChA and that leaders from both organizations had met to discuss the incident.

1993 жылдың 11 мамырында Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің (UCLA) Чикано студенттері университет әкімшілігінің Чикано зерттеулері бағдарламасын құрудан бас тартуынан кейін туған тәртіпсіздік кезінде Факультет орталығына 35 000 – 50 000 долларға жуық зиян келтірді. Бұл жағдай Сесар Чавестің жерлеу рәсімінен бір күн бұрын болды. Осыдан кейін MEChA студенттері UCLA-да бейбіт митингілер ұйымдастырды, оның ішінде 14 күндік аштық акциясы өтті. Бұл акцияға бірнеше Калифорния штатының басшылары қолдау көрсетіп, нәтижесінде The César Chávez Center құрылды. 2002 жылдың ақпанында MEChA мүшелері UC Берклидің консервативті газеті California Patriot-тың белгілі бір санының барлық таралымын ұрлады. Бұл санда MEChA-ны "нео-нацистік" сияқты ұйым деп сипаттаған мақала жарияланған еді. Полиция хабарлағандай, 3000-нан астам данасы (1500-2000 долларға бағаланған) Eshleman Hall-дағы Patriot кеңсесіне қарақшылық жасау кезінде ұрланған. Газеттегі "MEChA: Студенттер қаржыландыратын фанатизм және жеккөрушілік" атты мақала топты "америкалық қоғамды түссіз етуге бағытталған азаматтық құқықтардағы прогреске" кедергі келтіргендігі үшін айыптады, сондай-ақ "америкаға қарсы жеккөрушілік" және "кез келген тарихи әділетсіздікке әрбір ақ және еркек адамды кінәлі деп санауға итермелейтін ойлау жүйесі" арқылы кінәлады. "Тайм" журналы өздерін провокаторлар ретінде ұсынып, MEChA-ға қатысты қате айтылған пікірлерді жариялаған California Patriot ұжымын баяндады. MEChA оқиғаға қатысы жоқ екенін мәлімдеп, "кәдімгі мазалауды айыптайды", – деді топ жетекшісі Ливия Рохас. Жеңілдеуші дәлелдердің жетіспеуіне байланысты қылмыстық іс тоқтатылды. Дереккөздің сенімділігі күмәнді: certain=y

2006 жылдың 18 мамырында Пасадена, Калифорниядағы кампустағы газет стендтерінен "Курьердің" 5000 данасынан шамамен 2000 данасы алынып, екіге бөлініп, газет кеңсесіне жауапкершілікті қабылдаған қол қойылған хатпен қайтарылды. Хатта 2006 жылдың 12 мамырында MEChA ұйымдастырған шараға жеткілікті жарияланбағанына наразылық білдірілді, бұл шара "айлар бойы ауыр еңбек" талап еткен. Хат соңында: "Біз П.К.К. студенттері ретінде "Кампус курьерінің" осы санын қабылдамаймыз", – делінген. Алайда, кампустағы MEChA студенттерінің басшылары топтың оқиғаға қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Кейінгі тергеу барысында ұрлықты жеке MEChA мүшесі жасағаны анықталды, ол өз ісін жеке жасағанын мойындады. Университет бұл студентке қоғамдық жұмыс істеуге және зақымдалған материалдардың құнын өтеуге бұйрық берді. "Курьердің" кеңесшісі газет пен MEChA арасында ешқандай антагонизм қалмағанын және екі ұйымның басшылары оқиғаны талқылау үшін кездескенін айтты.

Атауын өзгерту

2010 жылы Сиэтлде өткен Ұлттық конференцияда ұйымның атауы Movimiento Estudiantil Chican@ de Aztlán болып өзгертілді. 2016 жылы Тусон қаласында өткен Ұлттық MEChA конференциясында ұйымның атауы Movimiento Estudiantil Chicanx de Aztlán болып өзгертілді. 2019 жылдың сәуір айында студенттік лидерлер ұйым атын "Chicano" және "Aztlán" сөздерінсіз қалдыруға дауыс берді. Бұл шешім аталған сөздердің гомофобиялық, қара нәсілділерге және жергілікті халықтарға қарсы көзқарасты білдіретіні туралы пікір-талқылауларға жауап ретінде қабылданды. NPR-дің Latino USA бағдарламасы хабарлағандай, "атау өзгергеннен кейін онлайн реакциялар ұйымның жаңа буын лидерлерін қарсы алумен байланысты болған күшті сезімдерді көрсетуде".