Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Миха́л Гра́жинский (12 мамыр 1890, Гдов қаласында Миха́л Тадеуш Курзи́дло деген атпен туған – 10 желтоқсан 1965, Лондон, Ұлыбритания) – поляк әскери қайраткері, қоғамдық және саяси белсенді, философия және құқық ғылымдарының докторы, Силезия воеводасы, скауттық қозғалыстың белсендісі және Związek Harcerstwa Polskiego президенті. Австрия билігіндегі Польшаның Галиция аймағындағы Гдов қаласында мұғалім отбасында дүниеге келген. Краковтағы Св. Анна гимназиясын және Ягеллон университетін бітірді (1913), поляк ақша жүйесінің тарихына арналған диссертациясы үшін философия докторы ғылыми дәрежесін алды. 1914 жылы Станислав қаласында (қазіргі Ивано-Франковск, Украина) мұғалім болып жұмыс істеді, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Австро-Венгрия армиясына подпоручик шенімен шақырылды, Шығыс майданында қызмет етті және жараланды. 1918 жылы Польша армиясына қосылып, лейтенант шенімен барлау және пропаганда бөлімінде қызмет етті. 1919 жылы Польша-Чехословакия шекаралық дауы кезінде Спиш және Орава аймақтарында плебисцитке дайындық жұмыстарына қатысты. 1920 жылы Гражиньский Жоғарғы Силезиядағы плебисцитке және Силезия көтерілісіне дайындықпен айналысты. "Бороловский" әскери псевдонимімен Dowództwo Ochrony Plebiscytu (Плебисцитті қорғау бас штабы) жер асты штабында қызмет етті, одан кейін Жоғарғы Силезияның Польша әскери ұйымының (Polska Organizacja Wojskowa, POW) штабына ауысты. Үшінші Силезия көтерілісіне "Wschód" (Шығыс) атты әскери тобының штаб бастығы ретінде қатысты. Көтерілістен кейін капитан шенімен әскери қызметтен кетті. 1921-1926 жылдары Гражиньский мемлекеттік басқаруда жұмыс істеді, Ягеллон университетінде заң білімін жетілдіріп, заң докторы ғылыми дәрежесін алды. Осы кезеңде ол "Зет" қоғамына қосылды, ол Ұлттық демократия (Narodowa Demokracja) тарихымен байланысты элиталық саяси ұйым болды, бірақ 1914 жылдан кейін Юзеф Пилсудскиймен және болашақ Санациямен байланысты болды. 1926 жылы Пилсудский билікке келген кезде (Польша армиясының бір бөлігі жасаған төңкеріс) Гражиньский Силезия воеводасы болып тағайындалды. Ол 1939 жылға дейін осы қызметте болды. Гражиньский Санацияның солшыл қанаты болған Związek Naprawy Rzeczypospolitej (Республиканы жақсарту одағы) басшыларының бірі болды. 1930-1939 жылдары Гражиньский Związek Harcerstwa Polskiego президенті де болды. Ол "Honorowy Harcerz Rzeczypospolitej" (Республиканың құрметті скауты) атағымен марапатталды, бірақ ешқашан скаут басшысы болған емес. 1939 жылы Гражиньский эмиграцияға кетті. 1943-1946 жылдары Польша армиясында қызмет етіп, майор және подполковник шендеріне көтерілді. 1946-1960 жылдары Związek Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju (Шетелдегі Польша скауттар қауымдастығы) президенті болды. 1965 жылы Лондон қаласында жол апатынан көз жұмды.
Michał Grażyński (12 May 1890 in Gdów as Michał Tadeusz Kurzydło – 10 December 1965 in London, United Kingdom) was a Polish military leader, social and political activist, doctor of philosophy and law, voivode of the Silesian Voivodeship, Scouting activist and president of Związek Harcerstwa Polskiego. Born to a teacher's family in Gdów, in Austrian ruled Polish Galicia, he attended Gimnazjum Św. Anny (St. Anna Gymnasium) in Kraków and Jagiellonian University, where he graduated in 1913, receiving the degree of Doctor of Philosophy for a dissertation about the history of the Polish monetary system. In 1914 he started work as teacher in Stanisławów (now Ivano Frankivs'k, Ukraine), but after the 1st World War broke out he was mobilized into the Austro Hungarian Army in the rank of Sub Lieutenant, served on the Eastern Front and was wounded. In 1918 he joined the Polish Army and served in the intelligence and propaganda branch with the rank of Lieutenant. In 1919 during the Polish Czechoslovakian border dispute he was involved in preparations for a plebiscite in Spisz (Spiš) and Orawa (Orava). In 1920 Grażyński was engaged in preparations for a plebiscite in Upper Silesia and the Silesian Uprising. He served under the nom de guerre "Borelowski" in the underground staff of Dowództwo Ochrony Plebiscytu (Plebiscite Protection Command), moving quickly to the staff of the Polish Military Organisation of Upper Silesia (Polska Organizacja Wojskowa, POW). He took part in the Third Silesian Uprising as Chief of Staff of Grupa "Wschód" (Combat Group "East"). After the uprising he retired from military service with the rank of Captain. Between 1921 and 1926 Grażyński worked in state administration, studied law at the Jagiellonian University and graduated with the degree of Doctor of Law. During this time he also joined the "Zet" association, an elite political society with historical roots in the National League (Narodowa Demokracja), but after 1914 linked rather with Józef Piłsudski and future Sanacja. In 1926, when Piłsudski came to power (by a coup d'état of a part of the Polish army), Grażyński was appointed voivode of the Silesian Voivodeship. He served in this post till 1939. Grażyński was one of the prominent leaders of the Związek Naprawy Rzeczypospolitej (Union for Improvement of the Republic), which was the left wing of Sanacja. From 1930 to 1939 Grażyński was also President of Związek Harcerstwa Polskiego. He was awarded an honorary highest scout rank Honorowy Harcerz Rzeczypospolitej (Honorary Scout of the Republic), but never had been a Scoutmaster. In 1939 Grażyński fled to exile. Between 1943 and 1946 he served in the Polish Army and was promoted to the ranks of Major and Lieutenant Colonel. From 1946 until 1960 he was President of Związek Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju (Polish Scouting Association in Exile). He died in London in 1965 of a traffic accident.