Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рекурсивті визуальды эффект
Recursive visual effect
Дросте эффектісі, көркемдік өнерде mise en abyme мысалы ретінде танымал, – бұл суреттің өзінің ішінде рекурсивті түрде пайда болуы, әдетте сол жерде ұқсас сурет болуы күтілетін жағдайда. Бұл теория бойынша шексіз жалғаса алатын циклді құрайды, бірақ практикада суреттің ажыратымдылығына дейін ғана жүзеге асады. Эффект голланд какао бренді «Дросте» атымен аталады, оның суреті 1904 жылы Ян Миссет жасаған. Дросте эффектісі содан бері түрлі тауарлардың қаптамасында қолданылып келеді. Жарнамадан басқа, бұл эффект голланд суретшісі М.К. Эшердің 1956 жылғы «Print Gallery» литографиясында да көрінеді, ол өзін бейнелейтін галереяны суреттейді. Эффект 1940 жылдары, әсіресе комикс кітаптарының мұқабаларында кеңінен қолданылған.
The Droste effect , known in art as an example of mise en abyme, is the effect of a picture recursively appearing within itself, in a place where a similar picture would realistically be expected to appear. This produces a loop which in theory could go on forever, but in practice only continues as far as the image's resolution allows. The effect is named after Droste, a Dutch brand of cocoa, with an image designed by Jan Misset in 1904. The Droste effect has since been used in the packaging of a variety of products. Apart from advertising, the effect is also seen in the Dutch artist M. C. Escher's 1956 lithograph Print Gallery, which portrays a gallery that depicts itself. The effect has been widely used on the covers of comic books, mainly in the 1940s.
Шығу тегі
Droste эффектісі Droste какао ұнтағының қаптары мен қораптарындағы суреттен аталған, онда медбике ыстық шоколад тостағанмен және сол суреттің өзі бейнеленген қорапты әкеліп тұрған. Бұл таныс сурет 1904 жылы пайда болды және ондаған жылдар бойы, 1912 жылдан бастап Адольф Мурон сияқты суретшілердің шағын өзгерістерімен сақталды. Ақын және жазушы Нико Шепмейкер 1970-ші жылдардың соңында бұл терминді кеңінен қолдануға бастама жасады.
The Droste effect is named after the image on the tins and boxes of Droste cocoa powder which displayed a nurse carrying a serving tray with a cup of hot chocolate and a box with the same image, designed by Jan Misset. This familiar image was introduced in 1904 and maintained for decades with slight variations from 1912 by artists including Adolphe Mouron. The poet and columnist Nico Scheepmaker introduced wider usage of the term in the late 1970s.
Математика
Көрініс рекурсивті: кішірек нұсқасының ішінде одан да кіші сурет бар, және осылай кете береді.
The appearance is recursive: the smaller version contains an even smaller version of the picture, and so on.
Ортағасырлық өнер
Дрост эффектісі 14-ғасырдың басында Джоттоның «Стефанески триптихінде» көрініс тапқан. Алтарьлық суреттің ортаңғы бөлігінде кардинал Джакомо Гаетани Стефанески Киелі Петірге осы триптихті табындап тұрғаны бейнеленген. Сонымен қатар, орта ғасырлардағы кітаптарда кітаптың өзінің суреті немесе шіркеулердегі терезе панельдерінде сол терезе панелінің кішірейтілген көшірмелері бейнеленген мысалдар да кездеседі.
The Droste effect was anticipated by Giotto early in the 14th century, in his Stefaneschi Triptych. The altarpiece portrays in its centre panel Cardinal Giacomo Gaetani Stefaneschi offering the triptych itself to St. Peter. There are also several examples from medieval times of books featuring images containing the book itself or window panels in churches depicting miniature copies of the window panel itself.
М. С. Эшер
Голландиялық суретші М. С. Эшер 1956 жылы жасаған «Баспа галереясы» литографиясында Дросте эффектісін пайдаланды, онда галереяны бейнелейтін гравюра бар галерея суреттелген, әр рет сайын кешіріліп, бұрылып, бірақ суреттің ортасында қуыс кеңістік қалдырылған. Бұл туынды математиктердің, оның ішінде Хендрик Ленстраның назарын аударды. Олар суреттің суретін тізбектей бұрып, кішірейте отырып, суреттегі орталық қуыс кеңістікті толтыру әдісін жасады.
The Dutch artist M. C. Escher made use of the Droste effect in his 1956 lithograph Print Gallery, which portrays a gallery containing a print which depicts the gallery, each time both reduced and rotated, but with a void at the centre of the image. The work has attracted the attention of mathematicians including Hendrik Lenstra. They devised a method of filling in the artwork's central void in an additional application of the Droste effect by successively rotating and shrinking an image of the artwork.
Жарнама
ХХ ғасырда Дросте эффектісі әртүрлі тауарларды таңдау үшін пайдаланылды. Land O'Lakes сары майының қаптамасында өзінің суреті бар сары майды ұстап тұрған американдық әйел суреттелген. Morton Salt та осы эффектіні қолданды. 1969 жылы шыққан Pink Floyd тобының Ummagumma винил альбомының обложкасында топ мүшелері әртүрлі жерлерде отырған көрініс бейнеленген, ал қабырғадағы суретте сол көрініс көрсетілген, бірақ топ мүшелерінің орналасуы өзгерген. "Күлкілі сиыр" ірімшігінің логотипінде құлақтары бар сиыр бейнеленген. Жақынырақ қарағанда, бұл дөңгелек пішіндегі ірімшік қаптамасы екені көрінеді, олардың әрқайсысында бренд таңбасының суреті бейнеленген.
In the 20th century, the Droste effect was used to market a variety of products. The packaging of Land O'Lakes butter featured a Native American woman holding a package of butter with a picture of herself. Morton Salt similarly made use of the effect. The cover of the 1969 vinyl album Ummagumma by Pink Floyd shows the band members sitting in various places, with a picture on the wall showing the same scene, but the order of the band members rotated. The logo of The Laughing Cow cheese spread brand pictures a cow with earrings. On closer inspection, these are seen to be images of the circular cheese spread package, each bearing the image of the mascot itself.
Комикстер
Дрост эффекті көптеген жылдар бойы комикс кітаптарының мұқабасында қолданылып келе жатқан, "шексіз мұқаба" деп аталатын мотив. Мұндай мұқабалар әсіресе 1940 жылдары кең таралды. Мысалы, "Бэтмен" #8 (1941 жылғы желтоқсан – 1942 жылғы қаңтар), "Action Comics" #500 (1979 жылғы қазан) және "Bongo Comics Free For All!" (2007 жылғы басылымы). "Little Giant Comics" #1 (1938 жылғы шілде) – шексіз мұқабаның алғаш рет жарияланған үлгісі болып есептеледі.
The Droste effect has been a motif for the cover of comic books for many years, known as an "infinity cover". Such covers were especially popular during the 1940s. Examples include Batman #8 (December 1941–January 1942), Action Comics #500 (October 1979), and Bongo Comics Free For All! (2007 ed.). Little Giant Comics #1 (July 1938) is said to be the first published example of an infinity cover.
Бейне ойындар
The Stanley Parable (және The Stanley Parable: Ultra Deluxe) ойындарының негізгі мәзір экраны, өзіне-өзі сілтеме жасайтын әзілдерімен және бейнеойындар туралы әңгімелерімен танымал. Онда басты кейіпкердің үстелі көрсетіледі, ал үстелдегі компьютер мониторы сол негізгі мәзір экранын көрсетеді. Күтілетін Дрост эффектісінен – компьютер мониторының рекурсивті түрде өзін-өзі көрсетуінен – басқа, бұл Дрост эффектісінің өзінің ортасынан шынайы әлемге қарай кеңейетін сирек мысалы. Себебі ойыншы да, әдетте, компьютер мониторына қарап, үстел артында отыр.
The main menu screen for The Stanley Parable (and the re release The Stanley Parable: Ultra Deluxe), known for its self referential humor and commentary about video games, shows the protagonist's desk on which a computer monitor displays the same main menu screen. Besides having the expected Droste effect where the computer monitor renders itself recursively, this is a rare example of the Droste effect extending the other direction out of its own medium into the real world, since the player is also presumably sitting behind their desk looking at a computer monitor.