Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бердск (Бердск) – Ресейдің Новосибирск облысындағы қала. Новосибирск қаласының серкесі болып табылады және Берд өзенінің жағасында орналасқан. 2010 жылғы Ресей халық санағы бойынша халық саны:
Berdsk (Бердск) is a town in Novosibirsk Oblast, Russia. A suburb of Novosibirsk, it is on the Berd River. In the 2010 Russian census, its population was
География
Бердск Берд өзенінің жағасында орналасқан. Қаланың оңтүстігінде дала жатыр, ал батысында, Бердск пен Об теңізі (Новосибирск суқоймасы) арасында, қарағайлы орман созылып жатыр.
Berdsk is on the Berd River. Open land is south of the town and a pine forest covering about is on the west, between Berdsk and the Ob Sea (the Novosibirsk Reservoir).
Тарих
Ресейліктердің қазіргі Новосибирск облысына көшіп келуі 17 ғасырдың соңында басталып, 18 ғасырға дейін жалғасты. Сібірлік колонистердің арасында Ұлы Петрдың зорлық-зомбылығынан қашқан қашқын шаруалар, Ескі Нанистер және Сібір ормандарында тері іздеген аңшылар болды. 1715 жылға қарай Берд өзенінің алабында қысымды халық қоныстанды. Оңтүстіктен шапқыншылықтардың қаупі халықты Томск облыстық билігінен қорғаныс бекінісін салуға мәжбүр етті. Берд және Об өзендерінің қосылған жеріндегі бекініс екі жағынан тік жартастармен, ал үшінші жағынан тығыз орманмен қоршалған. Жағалаудан Обь өзенінің аңғарын көруге болады. 1730 жылы жақын орналасқан Сібір жолы сауданың дамуына көмектесті. 19 ғасырдың басында Берд және Салаир тауларынан аз мөлшерде алтын табылды. 20 ғасырдың басында Бердск астық өңдеу орталығына айналды. Жергілікті Горохов диірмені Сібір, Ресей және Еуропаға Қара теңіз арқылы таратылған әртүрлі ұн түрлерін өндірді. Жақын маңдағы Алтай темір жолы 1915 жылы Ново-Николаевск, Барнаул және Бийск қалаларын байланыстырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс және Қазан революциясынан кейін болған Азамат соғысы Бердск халқын үштен бір бөлігіне азайтты. Қала Ақ қозғалыстың әкімшілік орталығы және жасырын большевиктер орталығы болды. Кеңес үкіметінің шаруашылықты ұжымдастыруы Сібірдің ауылшаруашылық экспорттаушысы ретіндегі рөлін тоқтатты. Новосибирск су электр станциясының құрылысы Бердск қаласының басым бөлігін Новосибирск суқоймасының су тасқыны аймағына енгізді. Қала 1957-1958 жылдары суқойма толтырылғанға дейін бірнеше жыл бұрын эвакуацияланды, ал теміржол станциясының маңындағы аумақ қайта жаңартылды. Бердск қаласының ең көне ғимараттары 1915 жылға дейін салынған, ал көшелері торлы жүйемен құрылған. Бұл қалада кеңестік биологиялық қару өндіріс орталығы орналасқан.
The migration of Russians into present day Novosibirsk Oblast began at the end of the 17th century and continued into the 18th century. The Siberian colonists included fugitive peasants escaping Peter the Great's oppression, Old Believers, and hunters in search of furs in the Siberian woods. By 1715, the Berd River basin had a significant population. The risk of nomad incursions from the south drove the people to demand that the Tomsk regional authorities build a defensive fortress. The fortress, at the confluence of the Berd and Ob rivers, was protected by steep banks on two sides and dense forest on the third side. The Ob river valley could be seen from the banks. The Siberian Route was laid out nearby in 1730, encouraging the development of trade. At the beginning of the 19th century, a small amount of gold washed up from the upper Berd and the Salair Ridge. By the beginning of the 20th century, Berdsk became a grain processing center. The local Gorokhov mill produced several types of flour which were distributed throughout Siberia, Russia and Europe via the Kara Sea. The nearby Altai Railway was built in 1915, connecting Novo Nikolaevsk, Barnaul and Biysk. Mobilization during World War I and the Russian Civil War which followed the October Revolution reduced Berdsk's population by one third. The town was an administrative center of the White movement and an underground Bolshevik center. The Soviet collectivization of agriculture ended Siberia's role as an agricultural exporter. Construction of the Novosibirsk Hydroelectric Station placed the main part of Berdsk in the Novosibirsk Reservoir's flood zone. The town was evacuated several years before the reservoir was filled in 1957–1958, and the area around the railroad station was rebuilt. Bersk's oldest buildings date to 1915, and its streets form a grid. The town was home to a Soviet bioweapons production facility.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Бердск әкімшілік бөлінісі ретінде Бердск қаласы мәртебесіндегі қала ретінде бекітілген. Муниципалдық бөлініс ретінде Бердск қаласы Бердск қалалық округі ретінде бекітілген.
As an administrative division, Berdsk is incorporated as the Town of Berdsk. As a municipal division, the town of Berdsk is incorporated as the Berdsk Urban Okrug.
Құрылымы мен халқы
Қала жеті шағын ауданға бөлінген. Халықтың шамамен жартысы кішкентай жеке, бір қабатты үйлерде тұрады, онда суық су, электр қуаты және кабельдік радио қызметі бар; ал қалған жартысы жақында салынған мемлекеттік тұрғын үйлерде тұрады, олардың кейбіреулерінде кабельдік теледидар желілері мен компьютерлік LAN желілері бар.
The town is divided into seven microdistricts. About half the population lives in small private, one story houses with cold water, electricity and cable radio; the other half lives in recently built municipal housing, some of which has cable TV networks and computer LANs.
Көлік
R256 тас жолы Бердск қаласынан өтеді, Новосибирскті Алтай өлкесімен, Алтай Республикасымен және Моңғолиямен байланыстырады. Бердск қаласында қалалық және жеке автобус бағыттарының желісі бар, соның ішінде Новосибирск және Искитим қалаларына қатынайтын қалааралық бағыттар да бар. Қаланың орталық теміржол вокзалында жергілікті электричкалар мен Алтай өлкесі және Қазақстанға қашықтыққа жүретін пойыздар бар. Жеке өзенмен жолаушылар мен жүк тасымалы көлемі аз, алайда Бердскте құм баржалары тоқтайтын порт бар.
The R256 highway passes through Berdsk, connecting Novosibirsk with Altai Krai, the Altai Republic and Mongolia. Berdsk has a network of municipal and private bus routes, including intercity routes to Novosibirsk and Iskitim. The town's central railway station has a number of local elektrichkas and long distance trains to Altai Krai and Kazakhstan. Private river passenger or cargo traffic is negligible, although Berdsk has a pier for sand barges.
Экономика
1959 жылы құрылған Бердск Вега өндірістік бірлестігі отандық азаматтық және әскери радиокабельдерді, магнитофондарды және CD ойнатқыштарды шығарады. Ол және Бердск электромеханикалық зауыты Америка Ғалымдары Федерациясының Ресей қорғаныс бизнесі туралы анықтамалығында тізілген.
The Berdsk Vega Production Association, founded in 1959, manufactures domestic civilian and military radios, tape recorders and CD players. It and the Berdsk Electromechanical Plant are listed on the Federation of American Scientists' Russian Defense Business Directory.
Білім беру және мәдениет
Бердск қаласында он беске жуық орта мектеп (соңғысы 1990 жылдары қайта жаңартылған), төрт кәсіптік-техникалық училище, бір орта мектеп, лицей, басқару колледжі, медициналық колледж және бірнеше кітапхана бар. Қаланың екі мәдениет сарайы бар. Үш стадион, бес спорт мектебі, музыка мектебі, тарих және мәдениет мұражайы, саябақ және яхта клубы бар. Оқушылар мемлекеттік мектепке жеті жасында қабылданып, он бір жылдан кейін бітіреді. Сабақтар шамамен 40 минуттық болады. Оқу күні шамамен сағат 8:00-де басталып, оқушының жасына байланысты 12:00-ден 14:00-ге дейін аяқталады. Көптеген оқушылар мемлекеттік мектептегі білімін мемлекеттік мектеп сағатынан кейін жеке, мамандандырылған мектептерге қатысу арқылы толықтырады. Мұндай мектептер тіл, өнер немесе технология бойынша қосымша оқыту ұсына алады.
Berdsk has about fifteen high schools (the last rebuilt during the 1990s), four trade schools, a secondary school, a lyceum, a management college, a medical secondary school, and several libraries. The town has two palaces of culture. There are three stadiums, five sports schools, a musical school, a museum of history and culture, a park, and a yacht club. Students enroll in public school at age seven, and graduate eleven years later. Classes are about 40 minutes long. The school day begins at about 8:00 and ends between 12:00 and 14:00, depending on the age of the student. Many students augment their public school education by attending private, specialized schools after the public school day ends. Such schools may offer additional training in language, art, or technology.
Экология
Берд Спит мұражай-саябағы 2006 жылдан бері қорғалатын аумақ болып табылады.
Berd Spit, a city park, has been a protected area since 2006.